Украина Россиядан нима хоҳлаётгани очиқланди 

Украина томонининг Россия билан музокаралар позицияси ҳарбий ҳаракатларни тўхтатиш, Россия қўшинларини Украинадан олиб чиқиб кетиш ва ҳудудни ҳимоя қилишдан иборат. Бу ҳақда Украина Ташқи ишлар вазири Дмитрий Кулеба телемарафон эфирида маълум қилган. 

“Ушбу ҳаракатларни тўхтатиш, Россия қуролли кучларини Украина ҳудудидан олиб чиқиб кетиш музокаралар столида. Гаплашиш керак, чунки уруш давом этмоқда. Урушни тўхтатиш керак. Украина ҳаётини, Украина шаҳарларини сақлаб қолиш керак, лекин гапириш таслим бўлишни англатмайди ва ҳеч ким таслим бўлишни режалаштирмайди. Келинг, Лавровнинг гапига қулоқ тутайлик, унга муносиб жавоб берамиз”, деган вазир. 

Бундан ташқари, Россиянинг НАТОдан воз кечиш ҳақидаги талабини изоҳлар экан, Украина дипломатияси раҳбари Президент Владимир Зеленский ҳозир хавфсизлик кафолатлари ҳақида гапираётганини таъкидлаган. 

“Ҳозир урушни тўхтатиш керак. Ҳозир Украина хавфсизлигини таъминлаш керак, шунинг учун ҳам Президент Украина хавфсизлиги учун кафолатлар ҳақида гапириш кераклигини айтди, лекин у ҳеч қачон НАТОни мақсад сифатида унутишимиз кераклигини айтмаган”, дейди Кулеба. 

Хусусан, вазирнинг таъкидлашича, Украинанинг альянсга аъзо бўлиш масаласи боши берк кўчада, чунки бу ҳақда ваъда 2008 йилда берилган, бироқ 2022 йилгача НАТО томонидан ҳеч қандай қадам қўйилмаган.

Россия-Украина уруши

Жорий йилнинг 21 февраль куни Россия Президенти Владимир Путин Кремлда Украина шарқидаги ўзини мустақил деб эълон қилган Луганск халқ республикаси (ЛХР) ва Донецк халқ республикасини (ДХР) тан олиш тўғрисидаги фармонни имзолади. Кейинроқ РФ республикаларни шу номдаги вилоятлар чегарадаги тан олганини таъкидлаб, Украинага қарши уруш хавфини ошириб юборди.

Путиннинг фавқулодда қарори ортидан АҚШ, ЕИ, Канада, Австралия, Буюк Британия ва Япония расмийлари ҳам Россияга қарши санкциялар киритди.

24 февраль куни Россия Президенти Владимир Путин Украина шарқида Донбассда рус ҳарбийлари "махсус ҳарбий операция" бошлаганини эълон қилди ва рус қўшинлари Украинага ҳужум бошлади. Путин бу ҳаракатини Украина шарқидаги россияпараст сепаратист кучлар раҳбарлари шундай сўров юборгани билан оқлади.

Бундан аввалроқ Зеленский Россия фуқароларига рус тилида мурожаат қилиб, украинларга “на совуқ, на иссиқ, на гибрид уруш керак эмас”лигини, украинлар ҳужумчиларни кутиб олишга тайёрлигини билдирганди. Кўп ўтмай Президент Россия билан дипломатик алоқани узди. Президент Зеленский мамлакатда ҳарбий ҳолат эълон қилди.

25 февраль куни Зеленский Украинада умумий ҳарбий сафарбарлик эълон қилди. Армияга чақирув мамлакатнинг қатор вилоят ва шаҳарларида амалга оширилиши белгиланди.

Рус қўшинлари ҳозиргача Украинага шимол, шарқ ва жанубдан ҳужум қилиб келмоқда ва қатор ҳудудларни эгаллашга эришди. Аммо бу уруш Россиянинг дунёда яккаланиб қолишига олиб келди.

Украинага ҳужум бошланиши Россия иқтисодига оғир зарба берди. Рус компаниялари акциялари кескин арзонлашди, Москва биржасида савдолар мислсиз даражада пасайиш билан ўтди. Газпром, ЛУКОЙЛ ва бошқа йирик компаниялар йўқотишларга учради.

Ҳужум бошлангач, Европа давлатлари ва АҚШ Россияга қарши бир неча босқичли санкциялар жорий қилди. Россиянинг ВТБ, “Россия” банки, “Открытия”, “Новикомбанк”, “Промсвязьбанк”, “Совкомбанк” ва ВЭБ.РФ банклари SWIFT халқаро банклараро тизимидан узилди. АҚШ ва Европа Иттифоқи Россиянинг олтин-валюта захирасини блоклади.

Европа давлатлари, АҚШ, Канада Россия учун ўз ҳаво ҳудудини ёпди. Бу санкцияларга нейтрал давлат ҳисобланган Швейцария ҳам қўшилди. Уруш фонида Украинани Европа Иттифоқи аъзолигига қабул қилиш жараёни тезлашди.