“Салимбойвачча”дан ёрдам сўраган собиқ депутат Ташиев устидан дод деб чиқди

north_east

Салим Абдувалиев нега ва қачон қамалганди?

north_east

“Салимбой” Қирғизистонни назорат қилганми?

Қирғизистон Жогорку Кенешининг собиқ депутати Эмил Жамғирчиев Миллий Хавфсизлик Давлат қўмитасининг собиқ раҳбари Қамчибек Ташиев шаънига навбатдаги кескин баёнот билан чиқди. У анча вақтдан бери ўтмишдаги можароларга қайтишни истамаганини, бироқ яқинда бўлиб ўтган суд мажлисидан сўнг омма олдида сўзлашга қарор қилганини билдирди.

“Қирғизларда “йиқилганни тепкилама” деган нақл бор. Шу сабабли, ўзимга қарши қилинган ноқонуний ҳаракатлар ва сохта айбловлар мавзусини қайта кўтаришни хоҳламадим. Ўз ҳаётим билан яшаб, ҳеч нарсага аралашмадим”, деб гап бошлаган Жамғирчиев.

Унинг сўзларига кўра, депутатлик фаолияти давомида у Президент ва парламент комиссияси аъзоларига Ташиевнинг ҳаракатлари юзасидан шикоят қилган, бироқ собиқ депутат ўз мурожаатларининг адолатли кўриб чиқилишига эриша олмаганини айтмоқда. 

Унинг янги баёнот беришига “75 лар хати” деб аталувчи жиноий иш бўйича ўтказилган очиқ суд мажлиси сабаб бўлган. Жамғирчиевнинг айтишича, депутат Элвира Сурабалдиеванинг сўроқ қилиниши чоғида Миллий Хавфсизлик Давлат Қўмитаси собиқ раҳбарининг ўзини тутиши уни ғазаблантирган.

“Ташиевнинг ҳамон таҳдид ва босим тилида гапираётганини кўриб, жим тура олмадим”, дейди у.

Жамғирчиев ўз мурожаатида, шунингдек, махсус хизматнинг собиқ раҳбарини ёлғон маълумот тарқатишда ва сиёсий босим ўтказишда айблаган. 

“Бугун сизга ҳокимиятга таяниб, ҳаммани енггандек туюлаётган бўлиши мумкин. Аммо қонун ва Худо олдида ҳар ким ўз қилмиши учун жавоб беради. Ҳақиқатни вақтинча яшириш мумкин, лекин уни енгиб бўлмайди”, дейди собиқ парламентарий.

Шунингдек, у ўз сўзларини тасдиқловчи далиллар кейинроқ эълон қилинишига ишонишини қайд этган. 

Гап нима ҳақида кетмоқда? 

15 июнь куни Бишкекнинг Биринчи май туман судида ҳокимиятни зўравонлик йўли билан босиб олишга тайёргарлик кўриш иши бўйича бўлиб ўтган суд мажлисида Жогорку Кенеш депутати Эльвира Сурабалдиева гувоҳ сифатида сўроқ қилинди.

“75 лар хати” воқеалари бўйича гувоҳлик бераётган депутат Сурабалдиева ва айбланувчи Қамчибек Ташиев ўртасида тортишув юз берди.  

Ташиев судда гувоҳлик бераётган Сурабалдиевага отаси Жиргалбек Сурабалдиевнинг 2005 йилда ўлдирилганини эслатди. Хавфсизлик кучларининг собиқ раҳбари ўлароқ фожиа юз берганда унга биринчи бўлиб ёрдам берганини айтди. Бунга жавобан депутат бу сўзларни манипуляция ва ўзига нисбатан психологик босим деб атади.

“Отамнинг бунга нима алоқаси бор, у ерда сиз эмас, биринчи бўлиб синглим бўлган. Қотилликни эслатиб, менга босим ўтказяпсиз. Менга таҳдид қиляпсизми? Ўз вақтида мени неча марта қамамоқчи бўлишди?" дея ғазабланди Сурабалдиева.

Ўз навбатида, Ташиев уни ҳеч қачон қамоқмоқчи бўлмагинини билдирди. Сурабалдиева эса шундай жавоб берди:

“Кимдир бизда ҳамманинг оғзига уриб, одамларга таҳдид қилишга ўрганиб қолган. Менимча, судья ҳам бу ерда кимдандир қўрқяпти ва шунинг учун унга танбеҳ бермаяпти, фақат менинг гапларимга эътибор беряпти”, дея норозилик билдирди депутат.

Натижада судья Медеров генералга танбеҳ берган. 

Ташиев устидан дод деган Жамғирчиев ким? 

Ўзбекистонликлар Эмил Жамғирчиевни "Салимбойвачча" номи билан танилган Салим Абдувалиевга боғлиқ воқеалар ва унинг Қирғизистонда қидирувга берилиши орқали яхши танийди. 2025 йилда Қирғизистонлик депутат Эмил Жамғирчиев қирғиз-ўзбек чегарасини ноқонуний кесиб ўтишда айбланди. 

Маълумотларга кўра, Жамғирчиев ўзбекистонлик “Салимбойвачча” номи билан танилган Салим Абдувалиевдан ёрдам сўраган, у билан яширин учрашув ўтказиш учун 2022 йил декабрь ойида чегарани ноқонуний кесиб ўтиб, Тошкентга келган.

Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси томонидан Жиноят кодексининг 378-моддаси (Давлат чегарасини ноқонуний кесиб ўтиш) билан жиноят иши қўзғатилган ва Жамғирчиев қидирувга берилган. Ўзбекистон суди ҳам уни ҳибсга олиш учун қарор чиқарган.

Ўша пайтдаги Қирғизистон Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси раҳбари Қамчибек Ташиевнинг айтишича, суриштирувларга кўра, Жамғирчиевнинг Ўзбекистонда нима ишлар қилгани тўлиқ аниқланган.

“Жамғирчиевни ҳеч ким махсус таъқиб қилмаган. Агар у чегарани қонуний равишда кесиб ўтган бўлса, унга ким нима дерди? Чегарани бемалол кесиб ўтиб, хоҳлаган одам билан учрашиб, қайтиб кетарди. Лекин бу ерда қонун бузилиши бор ва биз бунга муносабат билдиришимиз керак. Бу шунчаки процедура”, деганди Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси собиқ раҳбари.

Қирғизистон депутатлари ҳам Эмил Жамғирчиевни жиноий жавобгарликка тортишни маъқуллади. Депутатлар йиғилишида 81 нафар депутат овоз беришда қатнашди. Депутат Эмил Жамғирчиевни жиноий жавобгарликка тортиш учун 69 депутат овоз берди. 

Депутатнинг Абдувалиев билан кўришишга урингани ортидан яна “Салимбойвачча” Қирғизистонни назорат қилганми, деган гап-сўзлар янгради. 10 январь уни Қирғизистон Жогорку Кенешининг йиғилишида Қамчибек Ташиев депутат Эмил Жамғирчиевнинг Салим Абдувалиевга берган мактубини ўқиб эшиттирди.

“Ушбу хат 10 саҳифадан иборат. Уни у ўз қўли билан ёзган. Жамғирчиев Абдувалиевдан ёрдам сўраган. Хатда у ҳокимиятга туҳмат қилиб, уларга нисбатан чора кўришни сўраган. Бу қандай аҳмоқлик?” деган у.

Унинг “Салимбой”га ёзган хатида айтилишича, Қамчибек Ташиев ундан 180 минг доллар ундирган. Ташиевга кўра эса 2 нафар йигит Жамғирчиевнинг отаси билан учрашиб, Қамчибек Ташиевга пул кераклигини айтишган. Улар Эмил Жамғирчиевнинг отасидан 180 минг доллар олиб кетишган. Кейинчалик улар ушланиб, отасига 180 минг доллар қайтариб берилган.

Аммо депутатнинг сўраган ёрдами фақатгина пул масаласида бўлмаган. У “Салимбойвачча”дан Қирғизистонда тартиб ўрнатишни илтимос қилган.

“Ҳурматли Салимбой ака, сиз бутун Марказий Осиёни назорат қиласиз, сизга ҳамма итоат қилади. Бизнинг Президентларимиз Акаев, Бакиев, Отунбаева, Атамбаев, Жеенбеков, Жапаровлар президентликдан олдин доим сиздан рухсат сўрашган. Мен ҳам буларнинг барчасини билиб туриб, сиздан ёрдам сўрайман”, дейди депутат ўз хатида.

Бунга жавобан эса Ташиев ҳеч бир президент Абдувалиевнинг дуосини олмаганини айтди.

“Бу қандай шармандалик? Бу бутун мамлакат учун шармандалик. Ҳеч бир президент жиноятчининг дуосини олмаган. У менга нисбатан чора кўришни сўраган. Хат борлигини Жамғирчиевнинг ўзи ҳам тан олган. Тасаввур қилинг, депутатлар орасида шундай одамлар бор”, дейди Ташиев.

Аммо унга жавобан Абдувалиев, эътибор беринг, Қирғизистоннинг ишига аралаша олмаслигини айтган. Бундан хабар топган қирғизистонлик терговчилар ва тезкор ходимлар ўзбекистонлик ҳамкасблари билан бирга Салим Абдувалиевни сўроққа тутган. Ташиевнинг айтишича, Абдувалиев Жамғирчиев келганини, ундан Қирғизистонда тартиб ўрнатишни сўраганини билдирган. Аммо Абдувалиев Қирғизистон ишига аралаша олмаслигини айтган.

“Бундан ташқари, у Жамғирчиев “Салимбойвачча”нинг ёрдамчисига хиёнат қилганини айтади. Ёрдамчи ҳам гувоҳлик берган. Жамғирчиев бир неча кун унинг меҳмонхонасида яшаб, пул тўламай қочиб кетган”, деган Ташиев.

Маълумотларга кўра, депутат 2025 йил 9 январь куни парламентда матбуот анжумани ўтказиши керак бўлган, бироқ унда қатнашмаган. Кейинроқ парламентга ҳуқуқ-тартибот идоралари вакиллари келган. Депутат шундан сўнг ғойиб бўлган. У бинонинг иккинчи қаватидан сакраб қочган ва қайтиб келмаган. Январь ойида Қирғизистон Жогорку Кенеши депутати Эмил Жамғирчиев қамоққа олинди. Эмил Жамғирчиевни қамоққа олиш ҳақидаги қарор Первомайский туман суди томонидан қабул қилинган. 

2025 йил 2 февраль куни эса Қирғизистон Марказий сайлов комиссияси Жогорку Кенеш депутати Эмил Жамғирчиевнинг ваколатларини муддатидан олдин тугатиш тўғрисида қарор қабул қилди.

2025 йилнинг август ойига келиб эса ўшанда қамоқда сақланаётган Салим Абдувалиевга Қирғизистон қидирув эълон қилди ва шунингдек, Қирғизистонда  Абдувалиевга алоқадор шахсларни “тозалаш” бошланди.