БМТ Россиянинг тарафини олувчи резолюцияни қабул қилди

Олам

image
0:00
0:00
download

БМТ Инсон Ҳуқуқлари Кенгаши Женевадаги 49-сессиясида давлатларни бир томонлама санкцияларни қабул қилишни бас қилишга чақириб, улардан сиёсий ва иқтисодий босим воситаси сифатида фойдаланишни қоралади. 30 март куни ўтказилган йиғилишда маъқулланган резолюцияга 47 давлатдан 27 таси, жумладан Россия, Хитой ва Ҳиндистон овоз берди, 14 давлат, жумладан, АҚШ, Европа Иттифоқи давлатлари, Буюк Британия ва Украина қарши чиқди, олти делегация эса овоз беришда бетараф қолди. 

Резолюцияда қайд этилишича, Инсон Ҳуқуқлари Кенгаши “айрим кучлар” томонидан мамлакатларнинг “эркин ва мустақил қарорлар қабул қилиш ҳуқуқи”ни амалга оширишига тўсқинлик қилиш мақсадида босим воситаси сифатида, жумладан, сиёсий ва иқтисодий санкциялардан бир томонлама фойдаланиш давом этаётганини кескин қоралайди. Кенгаш “барча давлатларни халқаро ҳуқуқ ва БМТ Низомига зид бўлган “бир томонлама мажбурлов чоралари”ни, шу жумладан “савдо муносабатларига тўсиқлар яратувчи экстерриториал таъсирга эга” чораларни қабул қилиш, сақлаб қолиш ёки амалга оширишни тўхтатишга чақиради. Қарорда айтилишича, мавжуд бир томонлама санкциялар БМТ Низомига зид бўлгани учун бекор қилиниши керак. 

Инсон ҳуқуқлари кенгаши БМТда санкциялар қурбонлари учун ҳуқуқий ҳимоя масалалари билан шуғулланадиган “холис ва мустақил механизм” яратишга чақирди. У барча давлатларни бир томонлама мажбурлов чораларининг инсон ҳуқуқларига салбий таъсири бўйича БМТнинг махсус маърузачиси билан ҳамкорлик қилишга чақирди. Ҳозир бу лавозимда беларуслик мутахассис Елена Довгань ишлайди. 

Ҳужжат учун 27 давлат, жумладан, Россия, Қозоғистон, Ўзбекистон, Венесуэла, Ҳиндистон, Хитой ва Куба овоз берган. 14 давлат, жумладан АҚШ, Европа Иттифоқига аъзо давлатлар, Буюк Британия, Япония, Корея Республикаси ва Украина қарши овоз берди. Олти давлат, жумладан Арманистон, Бразилия ва Мексика овоз беришда бетараф қолган. 

Маълумот учун, Россия Украина ҳудудида ҳарбий операцияни бошлаган 24 февралдан бошлаб, дунёнинг кўплаб мамлакатлари, хусусан АҚШ, Буюк Британия, Япония, Канада, Европа Иттифоқига аъзо давлатлар Россия ва унинг таниқли сиёсатчилари, жумладан ишбилармонларига нисбатан йирик санкцияларни қўллашда давом этиб келмоқда. 

Россия-Украина уруши

Жорий йилнинг 21 февраль куни Россия Президенти Владимир Путин Кремлда Украина шарқидаги ўзини мустақил деб эълон қилган Луганск халқ республикаси (ЛХР) ва Донецк халқ республикасини (ДХР) тан олиш тўғрисидаги фармонни имзолади. Кейинроқ РФ республикаларни шу номдаги вилоятлар чегарасида тан олганини таъкидлаб, Украинага қарши уруш хавфини ошириб юборди.

Путиннинг фавқулодда қарори ортидан АҚШ, ЕИ, Канада, Австралия, Буюк Британия ва Япония расмийлари ҳам Россияга қарши санкциялар киритди.

24 февраль куни Россия Президенти Владимир Путин Украина шарқида Донбассда рус ҳарбийлари "махсус ҳарбий операция" бошлаганини эълон қилди ва рус қўшинлари Украинага ҳужум бошлади. Путин бу ҳаракатини Украина шарқидаги россияпараст сепаратист кучлар раҳбарлари шундай сўров юборгани билан оқлади.

Бундан аввалроқ Зеленский Россия фуқароларига рус тилида мурожаат қилиб, украинларга “на совуқ, на иссиқ, на гибрид уруш керак эмас”лигини, украинлар ҳужумчиларни кутиб олишга тайёрлигини билдирганди. Кўп ўтмай Президент Россия билан дипломатик алоқани узди. Президент Зеленский мамлакатда ҳарбий ҳолат эълон қилди.

25 февраль куни Зеленский Украинада умумий ҳарбий сафарбарлик эълон қилди. Армияга чақирув мамлакатнинг қатор вилоят ва шаҳарларида амалга оширилиши белгиланди.

Рус қўшинлари ҳозиргача Украинага шимол, шарқ ва жанубдан ҳужум қилиб келмоқда ва қатор ҳудудларни эгаллашга эришди. Аммо бу уруш Россиянинг дунёда яккаланиб қолишига олиб келди.

Украинага ҳужум бошланиши Россия иқтисодига оғир зарба берди. Рус компаниялари акциялари кескин арзонлашди, Москва биржасида савдолар мислсиз даражада пасайиш билан ўтди. Газпром, ЛУКОЙЛ ва бошқа йирик компаниялар йўқотишларга учради.

Ҳужум бошлангач, Европа давлатлари ва АҚШ Россияга қарши бир неча босқичли санкциялар жорий қилди. Россиянинг ВТБ, “Россия” банки, “Открытия”, “Новикомбанк”, “Промсвязьбанк”, “Совкомбанк” ва ВЭБ.РФ банклари SWIFT халқаро банклараро тизимидан узилди. АҚШ ва Европа Иттифоқи Россиянинг олтин-валюта захирасини блоклади.

Европа давлатлари, АҚШ, Канада Россия учун ўз ҳаво ҳудудини ёпди. Бу санкцияларга нейтрал давлат ҳисобланган Швейцария ҳам қўшилди. Уруш фонида Украинани Европа Иттифоқи аъзолигига қабул қилиш жараёни тезлашди.

 


Мақола муаллифи

Теглар

БМТ Россия-Украина уруши Украинага босқин

Баҳолаганлар

39

Рейтинг

3

Мақолага баҳо беринг

Дўстларингиз билан улашинг