ЕИ 15 ёшга тўлмаганлар учун СИ ва ижтимоий тармоқларни тақиқламоқчи

Европа Иттифоқи 15 ёшгача бўлган болаларнинг ижтимоий тармоқлар, видео платформалар, сунъий интеллект чат-ботлари ва онлайн ўйинлардан фойдаланишини чеклашни таклиф қилмоқчи. Бу ҳақда “Reuters” хабар берди.

Еврокомиссия президенти Урсула фон дер Ляйен жорий йилнинг 13 июль куни Брюсселда болаларнинг ижтимоий тармоқлардан фойдаланишини тартибга солишга қаратилган таклиф ёздан сўнг тақдим этилишини маълум қилган эди. У болаларни интернетдаги зарарли контент ва рақамли платформаларнинг салбий таъсиридан ҳимоя қилиш учун ёшга қараб чекловлар жорий этиш зарурлигини таъкидлаган.

Орадан икки ой ўтиб, 14 сентябрь куни “Reuters” Европа Иттифоқи 15 ёшгача бўлган болалар учун ижтимоий тармоқлар, видео алмашиш платформалари, сунъий интеллект чат-ботлари ва онлайн ўйинлардан фойдаланишни чеклаш бўйича кенг қамровли режа тайёрлаганини хабар қилди. Таклиф Европа Комиссияси томонидан 17 сентябрь куни расман тақдим этилиши кутилмоқда.

Европа Комиссияси ҳужжатига кўра, мазкур ташаббус болаларни интернетдаги хавф-хатарлардан ҳимоя қилишга қаратилган бўлиб, ЕИ томонидан бу йўналишда илгари сурилаётган энг кенг қамровли режага айланиши мумкин.

Таклиф Европа Комиссияси раиси Урсула фон дер Ляйен ва ЕИ технологиялар бўйича комиссари Хенна Вирккунен тақдим этиши кутилаётган “EU Kids Act” лойиҳаси доирасида илгари сурилади.

Режага кўра, турли рақамли хизматлардан фойдаланиш ёшга қараб босқичма-босқич йўлга қўйилади. Компанияларга юклатилaдиган мажбуриятлар эса хизмат тури ва фойдаланувчининг ёшига қараб фарқланади.

15 ёшдан бошлаб болалар ўз аккаунтларини мустақил очиши мумкин бўлади. 13–14 ёшдагилар эса ота-онасининг розилиги ва назорати остида ижтимоий тармоқлар ҳамда видео алмашиш платформаларида чекланган аккаунтлардан фойдаланиши мумкин.

3–12 ёшдаги болалар учун аккаунтлар тўлиқ ота-оналар назоратида бўлиши ва фақат болалар учун мос, хавфсизлик стандартлари қатъий белгиланган хизматлардан фойдаланишга имкон бериши кўзда тутилган. 3 ёшгача бўлган болаларга эса бундай хизматлардан фойдаланишга рухсат берилмайди.

Бундан ташқари, ижтимоий тармоқлар ва видео платформалар янги аккаунт очаётган фойдаланувчининг ёшини текшириши керак бўлади. Онлайн ўйин платформалари эса ўйинларни юклаб олишдан олдин фойдаланувчининг ёшини аниқлаши талаб этилади.

Лойиҳада компаниялардан болаларни ўзига қарам қилиб қўювчи дизайн ва зарарли контент оқимларининг олдини олиш, шунингдек, зарарли материаллар ҳақида хабар бериш ҳамда ота-оналар назоратини кучайтиришга хизмат қилувчи воситаларни тақдим этиш ҳам талаб қилинади.

Шунингдек, компаниялар ушбу қоидаларни назорат қилиш ва ижросини таъминлаш учун махсус йиғим тўлаши керак бўлади.

Бироқ таклиф ҳали якуний ҳужжат эмас. Европа Комиссияси лойиҳа устида ЕИ давлатлари ва Европа Парламенти билан келгуси ойлар давомида ишлаши керак. Шундан кейингина у қонун сифатида қабул қилиниши мумкин.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Қозоғистон ҳукумати томонидан 16 ёшдан кичик бўлган фойдаланувчиларнинг ижтимоий тармоқларда рўйхатдан ўтишини тақиқлашни назарда тутувчи қонун лойиҳаси ишлаб чиқилгани ҳақида хабар берилган эди.