Trampning odamlari Kiyevda nimalarni muhokama qildi?

Kecha, 6 sentyabr kuni AQSH Prezidentining maxsus vakili Stiv Uitkoff va Jared Kushner Moskvadagi muzokaralardan keyin Kiyevda bo‘ldi. Bu haqda “Meduza“ xabar berdi.  

Ular joriy yilning 5 sentyabr kuni Moskvada Vladimir Putin bilan uch soatdan ko‘proq muzokara o‘tkazgan. Rossiya tomoni uchrashuvni foydali deb baholagan, biroq aniq kelishuv e’lon qilinmagan.

Amerikalik vakillar avval Moskvadan samolyotda Polshaning Jeshuv-Yasenka aeroportiga yo‘l olgan. Ukraina havo hududidagi xavfsizlik sababli ular Polshadan Kiyevga poyezdda kelgan. Zelenskiy keyinchalik Rossiyaning Kiyevga zarbalari tufayli Uitkoff va Kushner Ukrainaga samolyotda ucha olmaganini aytgan.

6 sentyabr kuni ular Kiyevga yetib kelgan. Ularni dastlab Ukraina delegatsiyasi vakillari – Prezident devoni rahbari Kirill Budanov, Tashqi razvedka xizmati rahbari Rustem Umerov va “Xalq xizmatkori“ fraksiyasi rahbari David Araxamiya kutib olgan. Keyin Zelenskiy ham delegatsiyani Sofiya maydonida kutib olgan.

Zelenskiy amerikalik vakillarni kutib olgach, ularni Avliyo Sofiya sobori bilan tanishtirgan. Ukraina Prezidentining rasmiy ma’lumotiga ko‘ra, tashrif dasturi aynan shu yerdan boshlangan.

Keyinroq Zelenskiy muzokaralar boshlanganini ma’lum qilgan. Birinchi bosqichda AQSH va Ukraina delegatsiyalari ikki tomonlama muzokara o‘tkazgan. Dastlabki suhbatlarda Ukrainaning qish mavsumiga tayyorgarligi va qishda Rossiya hujumlarining kuchayishi ehtimoli muhokama qilingan.

Ikki tomonlama uchrashuv taxminan uch soat davom etgan. Shundan keyin muzokaralarning navbatdagi bosqichi boshlangan. Bu safar Ukraina va AQSH delegatsiyalariga Fransiya, Buyuk Britaniya va Germaniyaning milliy xavfsizlik bo‘yicha maslahatchilari qo‘shilgan.

Muzokaralarda Rossiya – Ukraina – AQSH uch tomonlama muzokaralarini qayta tiklash masalasi muhim o‘rin egallagan. Kushner AQSH bunday muzokaralarni qayta boshlashni istayotganini aytgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, Vashingtonning maqsadi faqat hozirgi urushni tugatish emas, balki uzoq muddatli va barqaror tinchlik uchun shart-sharoit yaratish.

Uitkoff Kiyevdagi muzokaralarni “mazmunli, muhim“ deb baholagan va AQSH tomoni uchrashuvlardan ruhlanganini bildirgan. U Rossiya, Ukraina va AQSH o‘rtasidagi uch tomonlama muzokaralarni qayta boshlash bo‘yicha yangilik “tez orada“ bo‘lishi mumkinligini aytgan.

Zelenskiy esa muzokaralarda hudud masalasi ham muhokama qilinganini aytgan. Uning fikricha, hudud bilan bog‘liq eng murakkab masalalar davlat rahbarlari darajasida hal qilinishi kerak. Shu bilan birga, xavfsizlik kafolatlari, iqtisodiy kafolatlar, Ukraina armiyasining kelajakdagi kuchi va urushdan keyingi tiklanish masalalari ham ko‘tarilgan.

Yana bir muhim mavzu – Ukrainaning qishga tayyorgarligi bo‘lgan. Zelenskiy AQSH va Yevropadan havo mudofaasi, energetika va qishki yordam bo‘yicha ko‘mak kutayotganini bildirgan. U Ukraina uchun alohida “qishki yordam paketi“ muhimligini ta’kidlagan.

Shuningdek, Zelenskiy urushning qishga qadar tugashi borasida ehtiyotkor fikr bildirgan. Uning aytishicha, urush qishda ham davom etishi hozircha ehtimolga yaqin, shu sababli Ukraina AQSH va Yevropaning qishki yordamiga tayanmoqda.

Zelenskiy yakuniy matbuot anjumanida Uitkoff va Kushnerning tashrifini muzokara jarayonini qayta tiklash uchun muhim qadam deb baholagan. U AQSH vakillarining kelgani uchun AQSH Prezidenti Donald Trampga minnatdorlik bildirgan.

Muzokaralardan keyin Uitkoff va Kushner Kiyevdan maxsus poyezdda chiqib ketgan. Ukraina temir yo‘llari ma’lumotiga ko‘ra, ular bugun, 7 sentyabrga o‘tar kechasi “Peace Express“ maxsus poyezdida Kiyevni tark etgan va Polshaga yo‘l olgan.

Eslatib o‘tamiz, AQSH Prezidenti Donald Trampning maxsus vakili Stiv Uitkoff va kuyovi Jared Kushner joriy yilning 5–6 sentyabr kunlari Moskvaga, shundan so‘ng Kiyevga borishi mumkinligi haqida xabar berilgan edi. Shundan so‘ng, AQSH Prezidenti Donald Tramp ular Rossiya va Ukraina o‘rtasidagi urushni yakunlash bo‘yicha tinchlik kelishuviga erishish uchun xorijga yo‘l olishini ma’lum qilgan. Joriy yilning 5 sentyabr kuni ular Moskvaga yetib borgan edi.

Shundan so‘ng, Putinning ko‘rsatmasiga binoan, Uitkoff va Kushnerning u yerga tashrifiga tayyorgarlik ko‘rish munosabati bilan 5 sentyabr yarim kechasidan boshlab Kiyevga zarba berish 3 kunga to‘xtatilgan. Ukraina Prezidenti Vladimir Zelenskiy ham shunga o‘xshash yo‘l tutgan.