Issiq havoda qanday rangdagi kiyimni kiyish kerak?

Jahonning ko‘plab hududlarida issiq to‘lqinlar tobora tez-tez kuzatilayotgan bir paytda to‘g‘ri kiyim tanlash nafaqat qulaylik, balki sog‘liq uchun ham muhim ahamiyat kasb etmoqda. Olimlarning fikricha, mos libos tanlash xonadagi konditsioner haroratini taxminan 2 darajaga oshirish imkonini beradi. Bu esa elektr energiyasi sarfini kamaytirish va issiqlik chiqindilarini qisqartirishga yordam beradi.

Rangdan ko‘ra kiyimning kengligi muhimroq

Odatda yozda oq kiyim quyosh nurlarini qaytarishi sababli eng yaxshi tanlov deb hisoblanadi. Biroq olimlar bu masala bundan murakkabroq ekanini ta’kidlaydi. 1980 yilda o‘tkazilgan tadqiqotda sahrolarda yashovchi beduinlarning nima uchun qora libos kiyishi o‘rganilgan. Natijalarga ko‘ra, qora va oq libos kiygan odamlar bir xil miqdorda issiqlik ta’siriga uchraydi.

Buning sababi shundaki, keng qora libos mato bilan teri o‘rtasida havo aylanishini ta’minlaydi. Havo yuqoriga ko‘tarilib, “mo‘ri effekti”ni hosil qiladi va tanani sovutishga yordam beradi. Shuning uchun mutaxassislar fikricha, libosning kengligi uning rangiga nisbatan muhimroq omil hisoblanadi. Agar kiyim tanga yopishib turadigan bo‘lsa, oq rang nisbatan afzal ko‘riladi.

Qaysi mato yaxshiroq?

Mutaxassislar yengil va havo o‘tkazuvchan matolarni tavsiya qiladi. Paxta va zig‘ir nafas oladigan matolar bo‘lsa-da, ular namlikni uzoq ushlab qoladi va sekin quriydi. Sport kiyimlarida keng qo‘llaniladigan neylon va poliester esa terni yaxshi chiqaradi hamda tez quriydi. Biroq ularda noxush hid saqlanib qolishi mumkin. Ayrim tadqiqotlarda bambuk tolasidan tayyorlangan matolar ham issiqda qulay ekani qayd etilgan.

Fizik Rett Alleynning ta’kidlashicha, issiq va nam havoda mato suv bug‘ini oson o‘tkazishi kerak. Bu terning bug‘lanishiga to‘sqinlik qilmaydi va tanani samaraliroq sovutadi.

Yangi texnologiyalar qanday imkoniyat bermoqda?

Olimlar issiqlikni yaxshiroq chiqaradigan yangi avlod matolarini ishlab chiqmoqda. MIT olimlari infraqizil nurlanishni o‘tkazadigan, biroq quyosh nurini qaytaruvchi maxsus tolalar ustida ishlamoqda.

AQSHning Merilend universiteti tadqiqotchilari esa haroratga qarab tuzilishi o‘zgaradigan “aqlli” matolarni yaratgan. Bunday matolar issiqda kengayib, havo aylanishini yaxshilaydi. Shuningdek, tana haroratini 2°C gacha pasaytirishi mumkin bo‘lgan maxsus sovutuvchi elementlarga ega liboslar ham sinovdan o‘tkazilmoqda.

Ho‘l kiyim yanada samarali

Mutaxassislarning aytishicha, tanani sovutishning eng samarali usullaridan biri – ho‘l kiyim kiyish. Suv bug‘lanish jarayonida tana issiqligini o‘ziga tortib, terini sovutadi.

Xulosa qilib aytganda, issiq havoda oq rangli, keng bichimli va havo o‘tkazuvchan matodan tikilgan liboslar eng yaxshi tanlov hisoblanadi. Zarurat bo‘lsa, kiyimni biroz namlash ham tana haroratini pasaytirishga yordam beradi.