Қозоғистонда иккинчи АЭС қаерда қурилиши айтилди

Қозоғистонда атом электр станциясини қуриш учун иккинчи жой сифатида Олмаота вилоятининг Жамбил тумани танланди. Бу ҳақда Атом энергияси агентлиги раҳбари Алмасадам Сатқалиев бугун, 1 октябрь куни парламентнинг қуйи палатаси мажлиси чоғида маълум қилди.

Расмийнинг таъкидлашича, иккинчи станция “мамлакат жанубида ҳам бўлади”, чунки Қозоғистон жанубида энергия танқислиги мавжуд.

“Ҳозирда электр энергияси “Шимол-Жануб” транзит линияси орқали узатилмоқда. Бу (иккинчи атом электр станциясининг қурилиши) энергия таъминоти барқарорлиги ва ишончлилигини яратади”, дейди агентлик раҳбари.

Сатқалиевнинг қўшимча қилишича, ҳозирда барча иштирокчилар билан музокаралар олиб борилмоқда. Хитойдан CNC фойдасига якуний қарор қабул қилинмаган, бироқ Қозоғистон уни “биринчи АЭС қурилиши чоғида билдирган таклифлари асосида АЭС қурилиши бўйича устувор пудратчи” сифатида кўради.

“Росатом” Олмаота вилоятининг Жамбил туманидаги Улкен қишлоғида республикадаги биринчи атом электр станциясини қуришни режалаштирган. Улкен қишлоғи 1984 йилда ташкил этилган. Ўша пайтда у ерда Жанубий Қозоғистон давлат иссиқлик электр станцияси қурилиши режалаштирилган, аммо лойиҳа амалга ошмай қолган. 1997 йилда Қозоғистон Ядро жамияти ташаббуси билан бу майдон АЭС қуриш учун ажратилиши таклиф қилинган, бироқ экологлар ва маҳаллий аҳоли норозилиги туфайли қурилиш бекор қилинган.

Масофа жиҳатидан Улкен қишлоғи Тошкентдан 550 км, Бишкекдан 264 км, Олмаотадан 322 км узоқликда жойлашган. Мутахассислар аввалроқ иккинчи завод учун жой сифатида Шарқий Қозоғистон вилоятининг Курчатов шаҳрини таклиф қилган эди.

Айни пайтда Президент Қосим-Жомарт Тўқаев ўтган йилнинг баҳорида “келгуси ўн йилликлар учун ривожланиш учун пойдевор бўладиган янги энергетика секторини яратиш” мақсадида республикада учта атом электр станциясини қуриш зарурлигини эълон қилган эди. Алмасадам Сатқалиевнинг таъкидлашича, Ғарбий Қозоғистон ва Каспий денгизи соҳиллари расмийлар томонидан кичик ва ўрта қувватли реакторларга эга атом электр станцияси учун потенциал жой сифатида кўрилмоқда.

Маълумот учун, Қозоғистонда АЭС қурилишини якунлаш муддати тахминан 2035–2036 йилларга белгиланган.

Эслатиб ўтамиз, Қозоғистонда АЭС қуриш тўғрисидаги қарор ўтган йили ўтказилган референдумда қабул қилинган эди. Мамлакатдаги биринчи атом электр станцияси қурилишини референдум иштирокчиларининг 71,12 фоизи қўллаб-қувватлаган. АЭС 2035 йилгача қурилиши режалаштирилган. Лойиҳанинг қиймати 10-12 миллиард долларга баҳоланмоқда.

Моҳичеҳра Қадамова