Франция ихтиёрий ўлимни қонунийлаштирди

Франция парламенти оғир ва тузалмас касалликка чалинган айрим беморларга тиббий ёрдам билан ҳаётини якунлаш ҳуқуқини берувчи қонунни қабул қилди. Бу ҳақда “Le Monde” нашри хабар берди.

Қайд этилишича, кеча, 15 июль куни Франция Миллий Ассамблеяси ушбу қонунни якуний ўқишда кўриб чиқиб, маъқуллаган. Ҳужжат оғир ва тузалмас касалликка чалинган айрим беморларга қатъий шартлар асосида тиббий ёрдам билан ҳаётини якунлаш имконини беради. Қонун 291 депутатнинг “ҳа” овози билан қабул қилинган. 241 депутат эса бунга қарши чиққан. 29 нафари бетараф қолган. Шу тариқа Франция узоқ йиллик баҳс-мунозаралардан сўнг беморнинг ҳаётининг сўнгги босқичидаги танлови масаласида янги ҳуқуқий йўлни очган.

Ушбу қарор Президент Эммануэль Макроннинг йиллар давомида кечиктириб келган ваъдаларидан бири эди. Давлат раҳбари овоз беришдан сўнг баёнот бериб, масала атрофида “жиддий, конструктив ва ҳурматга асосланган мунозара” олиб борилганини таъкидлаган.

“2022 йилда француз халқи билан бу йўлни бошлашга ваъда бергандим. Бугун бу мажбурият демократиямизга ҳурмат, жиддийлик ва камтарлик билан бажарилди”, дея ёзди Макрон.

Қонун лойиҳаси Франция жамиятида кескин баҳсларга сабаб бўлган. Чап қанот ва Макрон тарафдорлари асосан ушбу ташаббусни қўллаб-қувватлаган бўлса, ўнг ва ўта ўнг кучлар унга қарши чиққан.

Шунга қарамай, парламентдаги барча сиёсий гуруҳлар депутатларга эркин овоз бериш имконини берган. Айрим депутатлар бу қарорни инсон қадр-қиммати ва шахсий танлов ҳуқуқи сифатида баҳолаган. Қарши томон вакиллари эса қонунни “хавфли бурилиш” деб атаб, жамият учун эҳтимолий салбий оқибатлар ҳақида огоҳлантирган.

Франция католик черкови вакиллари эса ушбу қарорни “мамлакат тарихидаги жиддий бурилиш” сифатида баҳолаган.

Янги қонун билан Франция Бельгия, Нидерландия, Канада, Швейцария ва Уругвай каби ҳаётнинг охири билан боғлиқ шунга ўхшаш амалиётлар мавжуд бўлган давлатлар қаторига қўшилган. Бироқ бу ҳуқуқ барча фуқароларга автоматик равишда берилмайди. Қонунда қатъий талаблар ва чекловлар белгиланган бўлиб, фақат маълум тиббий ҳолатларга эга беморлар ушбу имкониятдан фойдаланиши мумкин.

Қонун қабул қилинишидан олдин узоқ давом этган қонунчилик жараёнидан ўтди. 2024 йилда парламент тарқатиб юборилгач, мазкур ташаббусни кўриб чиқиш вақтинча тўхтаб қолганди.

Кейинчалик ҳукумат икки йўналишдаги ташаббусни илгари сурди: бири паллиатив ёрдамни кенгайтириш, иккинчиси эса ёрдам билан ҳаётни якунлаш ҳуқуқини яратиш эди. Сенат эса ушбу ташаббусни уч марта рад этди. Шундан сўнг ҳукумат якуний қарорни Миллий Ассамблеяга топширди.

Ўнг қанот вакиллари қонун бўйича баҳслар ҳали давом этишини таъкидламоқда. Айрим сиёсатчилар масалани Конституциявий кенгаш кўриб чиқиши кераклигини айтган. Республикачилар вакили Бруно Ретайо эса келажакда референдум ўтказиш эҳтимолини ҳам тилга олган. Унинг фикрича, бундай муҳим масала бўйича якуний қарорни француз халқининг ўзи билдириши керак.

Эндиликда Францияда ушбу қонуннинг амалиётга татбиқ этилиши ва унинг тиббиёт ҳамда жамиятга таъсири асосий эътибор марказида бўлади.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Нидерландияда 12 ёшга тўлмаган оғир хасталикка чалинган болага нисбатан илк бор эвтаназия (даволаш имкони бўлмаган оғир касалликларда беморнинг розилиги билан унинг ҳаётини тинч ва азобсиз тугатиш амалиёти) амалга оширилгани ҳақида хабар берилган эди.