Soliqlar va ijtimoiy badallar birlashtirilishi mumkin

Qozog‘iston Majlisi deputati Berik Beysengaliyev ish beruvchilarning asosiy soliqlari va ijtimoiy badallarini yagona to‘lovga birlashtirishni taklif qildi. Ushbu yangilikni umumiy belgilangan soliq rejimida faoliyat yuritadigan kichik va o‘rta biznes sub’ektlari uchun joriy etish ko‘zda tutilmoqda. Bu haqda “Tengrinews.kz” xabar berdi.

Nashrning yozishicha, hozirgi vaqtda ish haqi to‘lanayotganda ish beruvchi ijtimoiy soliq, ijtimoiy badallar, majburiy ijtimoiy tibbiy sug‘urta badallari va ish beruvchining majburiy pensiya badallarini alohida-alohida hisoblashi hamda o‘tkazishi shart.

Bundan tashqari, xodimning daromadidan jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i, majburiy pensiya badallari va tibbiy sug‘urta badallari ushlab qolinadi. Natijada buxgalterlar har oyda har bir xodim uchun 7-8 tagacha soliq va ijtimoiy to‘lovlarni hisoblashlariga to‘g‘ri kelmoqda. Bunda ularning har biri uchun alohida hisoblash bazalari, cheklovlar va hisob-kitob qoidalari ko‘zda tutilgan.

“Tadbirkor qanchalik ko‘p xodimni ishga yollasa, hisob-kitob tizimi shunchalik murakkablashadi va umumiy yuklama ortib boradi. Kichik korxona buxgalteri o‘z vaqtini rivojlanishga emas, balki aynan bir xil ish haqidan olinadigan sakkiz xil to‘lovni ijro qilishga sarflamoqda”, deydi Berik Beysengaliyev.

Milliy iqtisodiyot vazirligiga yuborilgan deputatlik so‘rovida keltirilgan ma’lumotlariga ko‘ra, mehnatga haq to‘lash fondiga tushadigan umumiy yuklama 39,5 foizga yetgan va yaqin yillarda 41 foizdan oshib ketishi mumkin.

Beysengaliyevning fikricha, murakkab ma’muriyatchilik va ortib borayotgan yuklama biznesni rasmiylashtirilmagan bandlikka hamda ish haqining bir qismini “konvertda” to‘lashga majbur qilishi mumkin.

Shu bilan birga, deputat xodimlarning ish haqidan ushlab qolinadigan jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i va majburiy pensiya badallarini bekor qilishni taklif etmayapti.

Ish beruvchining yagona ijtimoiy to‘lovi tarkibiga quyidagilarni kiritish taklif etilgan:

• Ijtimoiy soliq;
• Ijtimoiy badallar;
• Ish beruvchining tibbiy sug‘urta uchun badallari;
• Ish beruvchining majburiy pensiya badallari.

“Bir xodim – bir baza – bir hisob-kitob – bir to‘lov”, deya taklif qilinayotgan tizimni tavsiflagan deputat.

To‘lov qabul qilingandan so‘ng davlat pullarni byudjet, Davlat ijtimoiy sug‘urta jamg‘armasi, Ijtimoiy tibbiy sug‘urta jamg‘armasi va Yagona jamg‘arib boriladigan pensiya jamg‘armasi o‘rtasida mustaqil ravishda taqsimlashi lozim bo‘ladi.

Beysengaliyevning hisoblashicha, bu hisob-kitoblar va hisobotlar hajmini qisqartirish, kompaniyalarning buxgalterlik xizmati uchun xarajatlarini kamaytirish hamda xodimlarni rasmiy ishga joylashtirishni soddalashtirish imkonini beradi.

Deputat hukumatdan amaldagi yuklamaning ish o‘rinlari yaratilishi va xufyona bandlikka ta’sirini baholashni, shuningdek, umumiy belgilangan rejimdagi kichik va o‘rta biznes uchun yagona ijtimoiy to‘lovni joriy etish masalasini ko‘rib chiqishni so‘ragan.

Hozircha gap faqat deputatning taklifi haqida ketmoqda. Yangi to‘lovni joriy etish bo‘yicha yakuniy qaror qabul qilinmagan.

Mehnatga haq to‘lash fondidan yagona to‘lovni undirish mexanizmi ilgari maxsus soliq rejimlaridagi kichik va o‘rta biznesning ayrim toifalari uchun qo‘llanilgan. U soliq va ijtimoiy badallarni bitta to‘lov bilan o‘tkazish imkonini berardi, shundan so‘ng mablag‘lar tegishli jamg‘armalar o‘rtasida taqsimlanar edi.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq Qozog‘istonda Majlis deputati Ozod Peruashev savdo markazlarini rekonstruksiya qilish davrida ular uchun soliq ta’tillarini joriy etishni, shuningdek, savdo ko‘chmas mulki egalariga maxsus soliq rejimini qo‘llashga ruxsat berishni taklif qilgani haqida xabar berilgan edi.