Mashhur mushketyor d’Artanyanning qoldiqlari topildi

Niderlandiyaning Maastrixt shahridagi Muqaddas Pyotr va Pavel cherkovida mashhur fransuz mushketyori d’Artanyanga tegishli bo‘lishi mumkin bo‘lgan skelet topildi. Bu haqda cherkov vakillari va arxeologlarga tayanib, “L1nieuws.nl” xabar berdi. 

Qayd etilishicha, skelet fevral oyida cherkov pol qismining bir bo‘lagi cho‘kib ketganidan so‘ng, to‘g‘ridan to‘g‘ri mehrob oldidan topilgan. Restavratsiya ishlari davomida pol ochilganda, inson qoldiqlariga duch kelingan.

Ma’lumki, Aleksandr Dyumaning “Uch mushketyor” romani qahramonining prototipi bo‘lgan d’Artanyan 1673 yil 25 iyunda Lyudovik XIV ning fransuz armiyasi Maastrixtni qamal qilish paytida halok bo‘lgan. Rivoyatlarga ko‘ra, u mushket o‘qidan halokatli jarohat olgan. Jazirama issiq va jangning cho‘zilib ketgani sababli jasadni Parijga olib ketmaslikka qaror qilingan. Shu bois, sharafli askarni Maastrixtning o‘zida dafn etishgan. O‘sha paytda fransuz armiyasi Maastrixt yaqinidagi Volder qishlog‘ida qarorgoh qurgan edi. Ehtimol, aynan shu cherkov d’Artanyanning so‘nggi qo‘nim topgan makoni bo‘lgan.

Cherkov vakillarining aytishicha, skelet yonida fransuz tangasi yotibdi. Qabrning joylashuvi (ilgari mehrob turgan joyda ekani) ham bu yerga juda muhim shaxs dafn etilganidan dalolat beradi.

Bu haqiqatan ham d’Artanyan ekanini aniqlash uchun 13 mart kuni olimlar jag‘ suyagidan DNK namunasini olgan. Hozirda Myunxendagi laboratoriya ushbu DNKni tarixiy shaxsning avlodlari DNKsi bilan solishtirmoqda. Natijalar yaqin kunlarda kutilmoqda. Tadqiqotda ishtirok etgan arxeolog Vim Deykman ijobiy natijaga bo‘lgan umid juda yuqori ekanini ta’kidlagan.

“Men 28 yildan beri d’Artanyan qabrini tadqiq qilish bilan shug‘ullanaman. Bu mening faoliyatimning cho‘qqisi bo‘lishi mumkin. Fransiyada ko‘plab tanishlarim bor va ular doim mendan nega d’Artanyan haligacha topilmaganini so‘rashadi. Aftidan, vaziyat hozir aynan shunga yaqin, chunki shu paytgacha bu u emasligini isbotlaydigan birorta dalil topilmadi. Lekin yana qaytaraman: men DNK tahlilini kutyapman”, deydi arxeolog.

Skelet hozirda Deventerdagi arxeologiya institutida saqlanmoqda. Qabrdan qoldiqlar bilan birga topilgan buyumlar ham cherkovdan olib chiqilgan.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq Mo‘g‘ulistonning Gobi cho‘lidagi Uxaa Tolgod hududida paleontologlar uzunligi atigi 1 santimetr bo‘lgan nihoyatda yaxshi saqlanib qolgan skeletni topgandi.