Qirol Charlz Erdo‘g‘an qurgan masjidga bordi

Buyuk Britaniya qiroli Charlz III 2019 yilda ochilgan va “Yevropaning birinchi ekologik toza masjidi” nomini olgan Kembrij markaziy masjidiga borib, musulmonlar jamoasi vakillari bilan uchrashdi.

Tashrif doirasida Qirol Charlz masjidning "Jamoat bog‘i"ga tashrif buyurib, masjid jamoasi tomonidan amalga oshirilayotgan barqaror rivojlanish amaliyotlari va ijtimoiy faoliyat bilan tanishgan. 

Uchrashuv davomida global isishga qarshi kurashda diniy jamoalarning roli, shuningdek, Islom dinining Xudo yaratgan narsalarni himoya qilish haqidagi ta’limoti muhokama qilingan.

Qayd etilishicha, arxitekturaga qiziqishi bilan tanilgan Qirol Charlz Buyuk Britaniya uchun o‘ziga xos masjid dizaynini yaratish maqsadida amalga oshirilgan loyihaga qiziqish bildirgan.

U mas’ullardan masjid jamoasining ijtimoiy faoliyati va bu tashabbuslarda yoshlarning o‘rni haqida ham ma’lumot olgan.

Tashrif doirasida qirol Charlzga professor doktor Fuat Sezginning “Islom sivilizatsiyasining ilmiy merosi” kitobining cheklangan nusxasi va Kembrij markaziy masjidining qurilish jarayoni, uning me’moriy yechimlari va qo‘lga kiritilgan 23 ta mukofotni tavsiflovchi nufuzli nashr sovg‘a qilingan. 

Qirol Charlzning Kembrij markaziy masjidiga tashrifi Britaniya monarxining musulmon ibodatxonasiga asosiy tashriflaridan biri sifatida tarixga kirdi. Bu yo‘nalishdagi dastlabki misollardan biri 2002 yilda qirolicha Yelizaveta II ning Skantorp masjidiga tashrifi bo‘lgan edi.

Buyuk Britaniyaning Kembrij shahrida Turkiya moliyasi asosida qurilgan va 2019 yilda Prezident Rajab Toyib Erdo‘g‘an ishtirokida ochilgan Kembrij markaziy masjidi “Yevropadagi birinchi ekologik toza masjid” sifatida e’tirof etiladi. 

Masjidda quyosh panellari, havo issiqlik nasoslari, yashil tom, tabiiy ventilyatsiya tizimlari va barqaror rivojlanish tamoyillari asosida boshqariladigan o‘rmon yog‘ochlaridan foydalaniladi. Asosan yog‘och va marmar kabi tabiiy materiallardan qurilgan masjid, shuningdek, nol uglerod izi bilan ajralib turadi.

Yomg‘ir suvi ko‘chatlarni sug‘orish va tozalash uchun yig‘iladi, masjid elektr energiyasining taxminan 40 foizi quyosh energiyasidan olinadi.

Masjid tomidagi havo haroratini issiqlikka aylantiruvchi tizim tufayli rezervuarlardagi suv va pol isitish tizimi isitiladi. Xona ichida kislorod darajasi pasayganda yoki harorat ko‘tarilganda, datchiklar yordamida issiq havo yuqori bo‘limlar orqali chiqarib yuboriladi va toza havo beriladi.

Ekologik xususiyatlari tufayli derazalar masjid shiftida tabiiy yorug‘lik olish va quyosh nurlarini to‘g‘ridan-to‘g‘ri ichkariga qaytarish uchun gumbaz shaklida joylashtirilgan.

Masjid me’morchiligida yaqin atrofdagi Qirollik kolleji ibodatxonasining yelpig‘ichli gumbazlari va Kembrijning Romsi tumanida keng tarqalgan Viktoriya davri g‘isht terishining xochsimon naqshlari mavjud.

Bundan tashqari, Kembrij markaziy masjidi shahardagi moliyaviy qiyinchiliklarga duch kelgan oilalarga muntazam ravishda oziq-ovqat to‘plamlarini yetkazib beradi va salomatlik haqida xabardorlikni oshirish bo‘yicha tadbirlar o‘tkazadi.

COVID-19 pandemiyasi davrida mahalliy emlash markazi sifatida foydalanilgan masjid, shuningdek, yoshlar o‘rtasida ko‘ngilli chiqindi yig‘ish kabi ijtimoiy tashabbuslar uchun ham maydon hisoblanadi.

Asosan 2019 yil aprel oyida qurib bitkazilgan va bir vaqtning o‘zida ming kishi namoz o‘qishi mumkin bo‘lgan masjidning bog‘lari islomiy an’analarga muvofiq loyihalashtirilgan bo‘lib, binoning ekologik xususiyatlariga ham ustuvorlik berilgan.