Asad rejimidagi yadroviy faoliyat fosh etildi: 73 tonna uran topildi

Suriyaning ag‘darilgan prezidenti Bashar Asad davrida Dayr az-Zor yaqinida yadro reaktori qurilishi bo‘yicha ishlar olib borilgan va Asad rejimi bu faoliyat haqida Xalqaro atom energiyasi agentligini xabardor qilishdan bosh tortgan. Shuningdek, voqea joyida 73 tonnaga yaqin tabiiy uran topilgan. Bu haqda Xalqaro atom energiyasi agentligining hisobotida aytilmoqda. 

Matbuot uchun ochiq bo‘lgan maxfiy hisobotlarda aytilishicha, MAGATE jamoalari avgust oyida Suriyadagi turli ob’ektlarga borib, dala ishlarini olib borgan.

Bayonotda aytilishicha, Suriyaning Dayr az-Zor hududida olib borilgan dala kuzatuvlari davomida yadroviy reaktor infratuzilmasiga mos keladigan sovutish infratuzilmalari aniqlangan. Hisobotda, shuningdek, maydonda 73 tonnaga yaqin tabiiy uran topilgani, shundan 55 tonnasi 8 808 ta issiqlik ajratuvchi yig‘malar, 18 tonnasi esa uran parchalari va chiqindilaridan iborat ekanligi qayd etilgan. MAGATE Asad rejimi o‘tmishda ushbu reaktor va u bilan bog‘liq yadroviy materiallar haqida agentlikni xabardor qilishdan bosh tortganini bildirdi. 

Agentlik issiqlik ajratuvchi yig‘ish ishlari alohida ob’ektda ag‘darilgan rejim tomonidan amalga oshirilganini ta’kidlab, Damashq hukumati tomonidan taqdim etilgan kirish huquqi va ma’lumotlar tufayli retrospektiv tekshiruv hujjatlari yakunlanayotganini e’lon qildi. Qolaversa, agentlik Suriyada ag‘darilgan rejim davridan beri yadroviy faoliyat va noaniqliklar bilan bog‘liq tergovlarda sezilarli yutuqlarga erishilganini va Damashq ma’muriyati to‘liq shaffoflik bilan hamkorlik qilayotganini ma’lum qildi. Agentlik yer qazish ishlari davom etar ekan, maydondagi faoliyatni kuzatishda davom etishini bildirgan. 

Suriya atom energiyasi komissiyasi raisi Mudar al-Okla o‘z bayonotida Suriya sobiq rejim davriga oid yadroviy masalalarni hal qilish uchun jiddiy va shaffof qadamlar tashlayotganini aytgan. Al-Okla MAGATE jamoalariga so‘ralgan barcha maydon va ob’ektlarga to‘liq kirish imkoniyati berilgani, shuningdek, zarur hujjatlar taqdim etilganini qayd etgan. 

O‘tkazilgan tekshiruvlar doirasida Dayr az-Zordagi al-Kibor maydonchasi va u bilan bog‘liq boshqa ob’ektlarda tekshiruvlar yakunlangani, 73 tonnaga yaqin tabiiy uran topilgani va MAGATE kafolati ostida olingani ma’lum qilindi. 

“MAGATE hisoboti Suriyaning xalqaro agentlik bilan ishlashdagi ochiqlik darajasini aks ettiradi. Barcha yadroviy materiallar va maydonchalar uchun kafolatlarni ta’minlash xalqaro ishonchni mustahkamlovchi muhim qadamdir”, deydi Al-Okla.

Al-Okla Suriyaning kelgusi davrdagi maqsadi sog‘liqni saqlash, energetika, oziq-ovqat va suv ta’minoti kabi sohalarda yadro fani va texnologiyasidan tinch maqsadlarda foydalanishni kengaytirish, shuningdek, milliy rivojlanishni qo‘llab-quvvatlash bo‘lishini qo‘shimcha qilgan.