Ироқ Транспорт вазири Эрдўған билан битим имзолашдан бош тортди (видео)

Кеча, 28 июль куни Туркия Президенти Ражаб Тойиб Эрдўған ва Ироқ Бош вазири Али Зайдийнинг Анкарадаги учрашуви якунлари бўйича битимларни имзолаш маросимида кутилмаган ҳодиса юз берди. Ироқ Транспорт вазири Веҳеб Салмон Муҳаммад делегациянинг бошқа аъзолари билан биргаликда “Тараққиёт йўли” лойиҳаси бўйича ҳужжатни имзолашдан бош тортди. Бу жараён тўғридан тўғри эфирга узатилди.

Туркия нашрларининг ёзишича, кеча, 28 июль куни Ражаб Тойиб Эрдўған Анкарадаги Президентлик саройида Ироқ Бош вазири Али Зайдийни расмий маросим билан кутиб олган. Ушбу ташриф жорий йил май ойида лавозимга киришган Зайдийнинг Бош вазир сифатида Туркияга уюштирган илк расмий ташрифи бўлган.

Музокаралардан сўнг Эрдўған ва Зайдий иштирокида икки мамлакат ўртасида бешта битим имзоланган. “Таълим ва академик ҳамкорлик бўйича англашув меморандуми” Полиция академияси раҳбари Мурат Балжи ҳамда Ироқ Бош вазири ва Қуролли кучлар бош қўмондонининг девонхона мудири генерал Абдуламир Шаммарий томонидан имзоланган.

“Ёшлар ва спорт соҳаларидаги англашув меморандуми”га Ёшлар ва спорт вазири Осман Ашкин Бак ҳамда Ироқ Ташқи ишлар вазири Фуад Ҳусейн имзо чеккан.

“Саноат мулки соҳасидаги ҳамкорлик бўйича англашув меморандуми” Саноат ва технологиялар вазири Меҳмет Фотиҳ Кажир ҳамда Ироқ Молия вазири Фалиҳ Сари томонидан имзоланган.

“Фишабур-Овакой чегара ўтказиш пункти орқали темир йўл ва автомобиль транспортида ташишга оид англашув меморандуми” ҳамда “Табиий ресурслар эвазига Ироқ Республикаси ҳудудида транспорт инфратузилмасини ривожлантиришга оид ҳадли англашув меморандуми”га Транспорт ва инфратузилма вазири Абдулқодир Уралўғли ҳамда Ироқ Транспорт вазири Веҳеб Салмон Муҳаммад имзо қўйган.

Айнан транспорт соҳасига оид битим имзоланишидан олдин кутилмаган ҳолат юз берган. Ироқ Транспорт вазири Веҳеб Салмон Муҳаммад делегациянинг бошқа аъзолари билан биргаликда “Тараққиёт йўли” лойиҳаси бўйича ҳужжатни имзолашдан бош тортган. Баъзи версияларга кўра, Ҳасанийнинг бу ҳаракати ортида ташқи таъсир турган бўлиши мумкин. Хусусан, унга Эрон Ташки ишлар вазири Аббос Арокчи томонидан WhatsApp орқали ҳужжатга қўл қўймаслик ҳақида SMS-хабарнома юборилгани айтилмоқда.

Шунингдек, вазирнинг бу ҳаракати эҳтимолий сиёсий келишмовчиликлар ҳақида саволларни келтириб чиқарган. Бироқ кейинроқ Ироқ делегацияси аъзолари ўртасида қисқа муддатли тушунмовчилик юзага келишига техник носозлик сабаб бўлгани хабар қилинган.

Ушбу жараёнда дастлабки учта битимдан сўнг маросим якунлангани эълон қилингач, Эрдўған “Бешта битим эмасмиди?” деб сўраган. Шундан сўнг, Ироқ делегацияси ўртасида муҳокама бошланган. Ироқ Транспорт вазири Веҳеб Салмон Муҳаммад “Тараққиёт йўли” билан боғлиқ меморандумга имзо чекмагани аён бўлган.

“OdaTV” хабарига кўра, Зайдий ва вазир ўртасида қуйидаги мулоқот бўлиб ўтган:

Зайдий: “Тараққиёт йўли”ни нимага имзоламаяпсан?

Вазир: WhatsApp’дан ёзиб юборай.

Зайдий: Кел, имзола.

Зайдий кейинчалик таржимонга ўгирилиб “Президентга айтинг, унга имзолашни буюрдим”, деган. Шундан сўнг, вазир имзолаш столига келиб, Уралўғли билан биргаликда икки транспорт ҳужжатини имзолаган.

Маълум бўлишича, Веҳеб Салмон Муҳаммад Эрон билан чуқур алоқаларга эга бўлган “Бадр” ташкилотининг юқори мартабали вакилларидан бири ҳисобланади.

Ташриф доирасида Анкарада “Туркия-Ироқ тадбиркорлари давра суҳбати” ҳам ўтказилган. Анжуманда сўзга чиққан Савдо вазири Ўмер Болат “Тараққиёт йўли” янги логистика марказлари ва шаҳарлар барпо этилишини таъминлаш орқали икки мамлакат ўртасидаги инвестициялар ва пудратчилик фаолиятини жадаллаштиришини айтган. Туркия-Ироқ савдо ҳажми тахминан 17 миллиард долларни ташкил этаётганини таъкидлаган Болат оралиқ муддатли мақсад 30 миллиард доллар эканини қайд этган. Шунингдек, Ироқ Туркиянинг бешинчи йирик савдо ҳамкори эканини айтган вазир турк пудратчилари шу кунгача ушбу мамлакатда умумий қиймати 40 миллиард долларга тенг бўлган 1157 та лойиҳани якунлаганини маълум қилган.