Tojikistonda 400 dan ortiq voyaga yetmagan shaxs nikohdan o‘tdi

2026 yilning dastlabki olti oyida Tojikistonda 18 yoshga to‘lmagan 423 nafar shaxs nikohdan o‘tish uchun sud ruxsatini oldi. Ushbu davrda sudlar nikoh yoshini qisqartirish bo‘yicha jami 503 ta arizani ko‘rib chiqqan: shundan 423 tasi qanoatlantirilgan, 49 tasi rad etilgan. Bu haqda bugun, 23 iyul kuni Dushanbedagi matbuot anjumanida Oliy sud raisi o‘rinbosari Abduqahhor Tag‘ozoda ma’lum qildi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, bunday murojaatlar soni o‘tgan yilning shu davriga nisbatan sezilarli darajada kamaygan. 2025 yilning birinchi yarmida sudlar nikoh yoshini pasaytirish bo‘yicha 1376 ta ishni ko‘rib chiqqan, biroq ularning qanchasi qanoatlantirilgani haqidagi ma’lumotlar e’lon qilinmagan.

Oliy sudning tushuntirishicha, arizalarning aksariyati og‘ir moddiy ahvol, yetimlik va oila qurish zarurati bilan bog‘liq.

“Agar nikoh tuzish va oila qurish yosh insonning ijtimoiy ahvolini yaxshilashga xizmat qilsa, sud nikoh yoshini qisqartirishi mumkin”, deydi Abduqahhor Tag‘ozoda.

Shu bilan birga, sudda arizalarning qanchasi yigitlar, qanchasi esa qizlar tomonidan topshirilganiga aniqlik kiritilmagan.

Shu bilan birga, Oliy sud raisi o‘rinbosari erta nikohlar oilalarning ajrashib ketishiga sabab bo‘layotgan asosiy omillardan biri bo‘lib qolayotganini tan olgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, yoshlar ko‘pincha oilaviy hayotga va mustahkam munosabatlarni saqlab qolishga tayyor bo‘lmaydi.

Shu sababli, sudlarga 18 yoshga to‘lmagan shaxslarga nikohga kirishga faqat bu haqiqatan ham ularning ijtimoiy ahvolini yaxshilashga va kelajakdagi oilani mustahkamlashga xizmat qiladigan holatlardagina ruxsat berish tavsiya etilgan.

Biroq “ijtimoiy ahvolni yaxshilash” va “kelajakdagi oilani mustahkamlash” kabi tushunchalar qanday mezonlar bo‘yicha baholanishi noaniqligicha qolmoqda.

Tojikiston Xotin-qizlar va oila ishlari bo‘yicha qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, yilning birinchi yarmida mamlakatda 27 563 ta nikoh qayd etilgan bo‘lib, bu 2025 yilning mos davriga nisbatan 2793 taga kam.

Ma’lumot uchun, Tojikiston qonunchiligiga ko‘ra, 18 yoshdan boshlab nikohga kirishga ruxsat beriladi. Biroq Oila kodeksining 13-moddasi istisno hollarda va faqat sud qarori bilan nikoh yoshini 17 yoshgacha qisqartirishga yo‘l qo‘yadi. Boshqa vaziyatlarda 18 yoshga to‘lmagan shaxs bilan nikoh tuzish (agar sud 17 yoshda nikohga kirishga ruxsat bermagan bo‘lsa) jinoiy javobgarlikka tortiladigan qilmish hisoblanadi. Qonunda jarimadan tortib besh yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi nazarda tutilgan.