Бир финал, икки авлод: Месси даврига муносиб нуқта қўйилдими?

Испания 16 йилдан сўнг яна жаҳон чемпионига айланди ва бу муваффақиятга ҳақиқатан ҳам тарихда қоладиган тарзда эришди. Луис де ла Фуэнте шогирдлари бутун мусобақа давомида деярли мукаммал ўйин намойиш этиб, олдиндан белгилаб олинган йўлдан оғишмади. Энг муҳими, улар турнир давомида бирор марта ҳам ҳисобда ортда қолмади.

Бу мукаммал манзарадаги ягона кичик нуқсон чорак финалда Бельгия терма жамоаси ҳужумчиси Шарль де Кетеларе томонидан киритилган гол бўлди. Ўша вазиятда ҳисоб тенглаштирилган бўлса-да, бу Испаниянинг кейинги босқичга йўл олишига ҳеч қандай тўсқинлик қилмади.

Испаниянинг чемпионлиги ташқи томондан қараганда осон қўлга киритилгандек туюлиши мумкин. Жамоа бу муваффақиятга ҳаддан ташқари ёрқин ва шоуга бой футболсиз, балки прагматик ва интизомли ўйин орқали эришди. Аммо айнан шу жиҳат уларнинг ғалабасини янада қадрли қилди. Испания нафақат чиройли комбинациялар, балки характер, сабр ва юқори даражадаги тактик интизом орқали ҳам чемпион бўлиш мумкинлигини яна бир бор исботлади. Шу билан бирга, жамоа ўзига хос услубидан ҳам воз кечмади.

Аргентина терма жамоаси учун эса бу финал бутун бир даврнинг мантиқий якунланиши бўлди. Жамоа 2022 йилги Жаҳон чемпионати гуруҳ босқичида Саудия Арабистонига 1:2 ҳисобида мағлуб бўлганидан кейин илк бор Жаҳон чемпионати ўйинида мағлубиятга учради. Ўша мағлубият кейинчалик чемпионлик билан якунланган буюк сафарнинг бошланиши бўлган эди. Энди эса ўша ҳикоя янги Жаҳон чемпионати финалида ўз якунига етди.

Бу буюк жамоанинг кўплаб футболчилари энди фаолиятининг сўнгги босқичига етиб келди. Айримлари учун Испанияга қарши финал миллий терма жамоа сафидаги охирги йирик турнир бўлиши ҳам мумкин. Улар орасида номи аллақачон футбол буюклиги рамзига айланган Лионель Месси ҳам бор эди.

Аргентина бу сафар олтин медални қўлга кирита олмаган бўлса-да, Лионель Скалони бошчилигида босиб ўтилган йўл ҳар қандай эътирофга муносиб. Ушбу жамоа замонавий футбол тарихидаги энг муваффақиятли миллий жамоалардан бири сифатида қолади.

Голливудга муносиб ҳикоялар

Финал бошланишидан аввалоқ бу учрашув кўплаб шахсий қарама-қаршиликлар ва рамзий воқеаларга бой бўлиши айтилган эди. Якунда эса воқеалар ривожи ҳатто йирик Голливуд фильми сценарийсига ҳам муносиб бўлди.

Уларнинг энг таъсирлиси, шубҳасиз, Лионель Месси ва Ламин Ямаль ўртасидаги қарама-қаршилик бўлди. Қарийб йигирма йил аввал бу икки инсон тасодифан битта суратда акс этган эди. Ўшанда ҳеч ким йиллар ўтиб улар Жаҳон чемпионати финалида ўз мамлакатларининг энг катта юлдузлари сифатида майдонга тушишини тасаввур ҳам қила олмасди.

Афсона ва унинг вориси ўртасидаги ушбу тўқнашув финалга алоҳида рамзий маъно бағишлади.

Якуний ҳуштакдан кейинги манзара эса янада таъсирли чиқди. Ламин Ямаль биринчи бўлиб Лионель Мессининг олдига борди, уни самимий қучоқлаб, қўлини сиқди. Бу ҳаракат орқали у ҳурмат, миннатдорлик ва футбол тарихининг бир қисмига айланганини ҳис этаётганини намоён қилди.

Ямаль турнир давомида ўзининг энг юқори савиясини кўрсата олмади. Бунга жароҳатлар ҳам таъсир қилди. Бироқ у барибир Испаниянинг умумий ўйинига таъсир кўрсатмади ва навбатдаги катта совринни қўлга киритишга муносиб эканини исботлади.

Атиги 19 ёшидаёқ унинг совринлар коллекцияси ҳавас қиларли даражага етди. У Жаҳон чемпионати, Европа чемпионати ва яна олтита турли мусобақа ғолиблигини ўз ҳисобига ёздириб улгурди. Бу эса унинг юлдузи қанчалик эрта порлаганининг яна бир ёрқин исботидир.

Мессининг кўз ёшлари, Торреснинг қаҳрамонлиги ва Аргентина циклининг якунланиши

Лионель Месси учун бу финал ҳиссий жиҳатдан жуда оғир кечди. Бу унинг фаолиятидаги йирик халқаро турнирлар финалидаги тўққизинчи ўйини ва бешинчи мағлубияти бўлди.

Бироқ Мессининг Аргентина терма жамоаси учун қилган хизматларини сўз билан тўлиқ ифода этиш қийин. У миллионлаб мухлисларга унутилмас лаҳзаларни тақдим этди, жамоасини ортидан эргаштира олди ва шерикларига илҳом бағишлади. У аллақачон Жаҳон чемпионати, Копа Америка ва бошқа кўплаб нуфузли совринларни қўлга киритган. Шу боис мазкур мағлубият ташқи томондан унчалик драматик кўринмаслиги мумкин эди.

Бироқ финал ҳуштагидан кейин Мессининг кўз ёшлари бунинг аксини кўрсатди. У ўзининг Жаҳон чемпионатларидаги эҳтимолий сўнгги учрашувини мағлубият билан якунлаганини англаб, ҳис-туйғуларини яшира олмади.

Шунга қарамай, Месси яна бир ажойиб турнир ўтказди. Саккизта гол ва тўртта голли узатма – бу ҳар қандай афсона ҳам орзу қиладиган статистика. У ҳатто мағлубият билан якунланган мусобақада ҳам ўзининг буюк футболчи эканини яна бир бор намоён қилди.

Финал яна бир Голливудча сюжетни ҳам тақдим этди. Бу Испания ҳужумчиси Ферран Торреснинг тарихи эди. Бутун Жаҳон чемпионати давомида Торрес ҳужумларни якунлашдаги муаммолари учун кескин танқид қилинди. Унинг ҳар бир йўқотилган имконияти ижтимоий тармоқларда муҳокама қилинди, ҳар бир омадсиз зарбаси эса янги танқидларга сабаб бўлди. Бироқ ҳал қилувчи баҳс барча фикрларни ўзгартирди.

Ферран Торрес иккинчи бўлим ўрталарида захирадан майдонга тушди. Қўшимча вақтнинг 106-дақиқасида эса айнан у финалнинг ягона ва ҳал қилувчи голини киритди. Бу гол Испанияга чемпионликни тақдим этди.

Аргентина терма жамоаси ўз циклини якунламоқда

Шуни тан олиш керакки, Испаниянинг бу финалдаги ғалабаси тўлиқ ҳақли эди. Испания футболчилари гол урилгунга қадар бўлган 106 дақиқа давомида ўйинни тўлиқ назорат қилди. Улар тўп назоратида ҳам, ҳужумларни ташкил қилишда ҳам, рақиб ярим майдонида босим ўтказишда ҳам устунлик қилди.

Айниқса, Аргентина бир нафар футболчисидан айрилганидан кейин Испаниянинг устунлиги янада яққол кўринди.

Босим мунтазам ва режали тарзда давом этди ҳамда охир-оқибат ўз самарасини берди.

Аргентина эса финаллар тарихидаги энг ноёб антирекордлардан бирини қайд этди. Жамоа Жаҳон чемпионати финаллари тарихида асосий вақт давомида бирорта ҳам зарба бера олмаган илк терма жамоага айланди.

Аргентинанинг Испания дарвозаси томон йўллаган илк зарбаси фақат 117-дақиқада қайд этилди. Лионель Мессининг уриниши Микель Меринонинг бошига тегиб, йўналишини ўзгартирди.

121-дақиқада эса Хулиано Симеоне бурчак тўпидан кейин қулай имкониятга эга бўлди, аммо тўп дарвоза устуни тепасидан ўтиб кетди.
Шу билан Аргентинанинг финалдаги ҳужумкор ҳаракатлари деярли шу икки вазият билан чекланди. Улар бирорта ҳам аниқ зарба йўллай олмади ва бу ўйин манзарасини тўлиқ акс эттирди.

Дарвозабонлар қаршилиги

Финалда дарвозабонлар иштироки ҳам алоҳида эътиборга лойиқ бўлди.

Испания посбони Унаи Симон турнирнинг энг яхши дарвозабони деб топилди. У мусобақа давомида ишончли ҳаракат қилди ва деярли гол ўтказмади. Бироқ финалда унга жиддий хавф туғилмагани сабабли у кўплаб мураккаб сейвларни амалга оширишга мажбур бўлмади. Аргентина дарвозабони Эмилиано

Мартинес эса мутлақо бошқача сценарий ичида қолди.

У финал давомида 11 та сейв амалга ошириб, Жаҳон чемпионатлари финаллари тарихидаги энг яхши натижани қайд этди. Бироқ ҳатто бундай феноменал ўйин ҳам Аргентинани мағлубиятдан қутқара олмади.

Финал давомида Аргентина футболчилари жисмонан ҳам, руҳан ҳам чарчагани сезилиб турди. Улар ҳал қилувчи баҳс учун етарлича куч тўплай олмаганди.

Шунга қарамай, Лионель Скалони бошчилигидаги ушбу жамоа сўнгги йилларда мухлисларга унутилмас ҳис-туйғуларни тақдим этди.

Скалони саккиз йил давомида Аргентина терма жамоасини бошқариб, Жаҳон чемпионати олтин ва кумуш медаллари, шунингдек, икки марта Копа Америка чемпионлигини қўлга киритди. Бу замонавий Аргентина футболи тарихидаги энг муваффақиятли даврлардан бири сифатида узоқ йиллар футбол мухлисларининг хотирасида қолади. Скалони катта эҳтимол билан жорий йил якунида терма жамоани тарк этишини маълум қилди.

Испания терма жамоаси учун янги олтин давр

Луис де ла Фуэнте бир вақтлар Лионель Скалонининг устози бўлган. Тўрт йил аввал у ўз шогирдининг Жаҳон чемпионатидаги ғалабасини ғурур билан кузатган бўлса, бу сафар тарихни ўзи яратди.

Испаниялик мутахассис Жаҳон чемпионати ва Европа чемпионатида ғолиб чиққан дунёдаги учинчи мураббийга айланди. 2026 йилги Жаҳон чемпионати нафақат Испаниянинг навбатдаги катта зафари, балки жаҳон футболида янги ҳукмронлик даври бошланганининг рамзи бўлди. Бу жамоа ўзининг 2008–2012 йиллардаги афсонавий авлодини эслатадиган даражага етиб келди.

Испания терма жамоаси 38 учрашувдан бери мағлубият нималигини билмаяпти. Шу тариқа жамоа Италияга тегишли бўлган узоқ муддатли мағлубиятсиз серия рекордини ҳам ортда қолдирди. Испанияликлар 2023 йилнинг март ойидан буён бирорта ҳам расмий ёки ўртоқлик учрашувида ютқазмаган. Бу серия оддий статистика эмас. У жамоанинг барқарорлиги, тактик етуклиги ва юқори даражадаги рақобатбардошлигини кўрсатади.

Энг муҳими, бу таркиб ҳали ўз имкониятларининг энг юқори нуқтасига чиққан эмас. Жамоанинг асосий қисми ёш футболчилардан ташкил топгани сабабли Испания яқин йилларда ҳам йирик халқаро мусобақаларнинг асосий фаворитларидан бири бўлиб қолиши кутилмоқда.

Албатта, бу авлоднинг энг ёрқин юлдузи Ламин Ямаль ҳисобланади. Бироқ Испания муваффақияти фақат унинг номи билан боғлиқ эмас. Жамоада яна бир ёш иқтидор — Пау Кубарси ҳам бор. 19 ёшли марказий ҳимоячи мусобақанинг энг яхши ёш футболчиси деб топилди ва бу эътирофга тўла муносиб эканини бутун турнир давомида исботлади.

Якун

Испания ва Аргентина ўртасидаги финал шунчаки Жаҳон чемпионати кубоги учун кечган баҳс эмас эди. Бу икки давр, икки авлод ва икки хил футбол фалсафасининг тўқнашуви бўлди.

Бир томонда ўз тарихининг энг муваффақиятли даврини якунлаётган, Лионель Месси бошчилигида бутун дунёни ҳайратга солган Аргентина турса, иккинчи томонда янги олтин авлодни шакллантирган ва яна жаҳон футболи чўққисига кўтарилган Испания майдонга тушди.

Бу финал кимлар учундир афсонавий сафарнинг сўнгги саҳифасига айланди. Бошқалар учун эса буюк ғалабалар сари узоқ йўлнинг бошланиши бўлди.
Орадан йиллар ўтиб ҳам бу учрашув нафақат Ферран Торреснинг ҳал қилувчи голи, Лионель Мессининг кўз ёшлари ёки Ламин Ямалнинг янги юлдуз сифатида порлаши билан эсга олинади.

Энг аввало, у футболнинг энг гўзал хусусиятини — авлодлар алмашинувини, буюкларнинг хайрлашувини ва янги қаҳрамонларнинг саҳнага чиқишини ўзида мужассам этган финал сифатида тарихда қолади.