Bir final, ikki avlod: Messi davriga munosib nuqta qo‘yildimi?

Ispaniya 16 yildan so‘ng yana jahon chempioniga aylandi va bu muvaffaqiyatga haqiqatan ham tarixda qoladigan tarzda erishdi. Luis de la Fuente shogirdlari butun musobaqa davomida deyarli mukammal o‘yin namoyish etib, oldindan belgilab olingan yo‘ldan og‘ishmadi. Eng muhimi, ular turnir davomida biror marta ham hisobda ortda qolmadi.

Bu mukammal manzaradagi yagona kichik nuqson chorak finalda Belgiya terma jamoasi hujumchisi Sharl de Ketelare tomonidan kiritilgan gol bo‘ldi. O‘sha vaziyatda hisob tenglashtirilgan bo‘lsa-da, bu Ispaniyaning keyingi bosqichga yo‘l olishiga hech qanday to‘sqinlik qilmadi.

Ispaniyaning chempionligi tashqi tomondan qaraganda oson qo‘lga kiritilgandek tuyulishi mumkin. Jamoa bu muvaffaqiyatga haddan tashqari yorqin va shouga boy futbolsiz, balki pragmatik va intizomli o‘yin orqali erishdi. Ammo aynan shu jihat ularning g‘alabasini yanada qadrli qildi. Ispaniya nafaqat chiroyli kombinatsiyalar, balki xarakter, sabr va yuqori darajadagi taktik intizom orqali ham chempion bo‘lish mumkinligini yana bir bor isbotladi. Shu bilan birga, jamoa o‘ziga xos uslubidan ham voz kechmadi.

Argentina terma jamoasi uchun esa bu final butun bir davrning mantiqiy yakunlanishi bo‘ldi. Jamoa 2022 yilgi Jahon chempionati guruh bosqichida Saudiya Arabistoniga 1:2 hisobida mag‘lub bo‘lganidan keyin ilk bor Jahon chempionati o‘yinida mag‘lubiyatga uchradi. O‘sha mag‘lubiyat keyinchalik chempionlik bilan yakunlangan buyuk safarning boshlanishi bo‘lgan edi. Endi esa o‘sha hikoya yangi Jahon chempionati finalida o‘z yakuniga yetdi.

Bu buyuk jamoaning ko‘plab futbolchilari endi faoliyatining so‘nggi bosqichiga yetib keldi. Ayrimlari uchun Ispaniyaga qarshi final milliy terma jamoa safidagi oxirgi yirik turnir bo‘lishi ham mumkin. Ular orasida nomi allaqachon futbol buyukligi ramziga aylangan Lionel Messi ham bor edi.

Argentina bu safar oltin medalni qo‘lga kirita olmagan bo‘lsa-da, Lionel Skaloni boshchiligida bosib o‘tilgan yo‘l har qanday e’tirofga munosib. Ushbu jamoa zamonaviy futbol tarixidagi eng muvaffaqiyatli milliy jamoalardan biri sifatida qoladi.

Gollivudga munosib hikoyalar

Final boshlanishidan avvaloq bu uchrashuv ko‘plab shaxsiy qarama-qarshiliklar va ramziy voqealarga boy bo‘lishi aytilgan edi. Yakunda esa voqealar rivoji hatto yirik Gollivud filmi ssenariysiga ham munosib bo‘ldi.

Ularning eng ta’sirlisi, shubhasiz, Lionel Messi va Lamin Yamal o‘rtasidagi qarama-qarshilik bo‘ldi. Qariyb yigirma yil avval bu ikki inson tasodifan bitta suratda aks etgan edi. O‘shanda hech kim yillar o‘tib ular Jahon chempionati finalida o‘z mamlakatlarining eng katta yulduzlari sifatida maydonga tushishini tasavvur ham qila olmasdi.

Afsona va uning vorisi o‘rtasidagi ushbu to‘qnashuv finalga alohida ramziy ma’no bag‘ishladi.

Yakuniy hushtakdan keyingi manzara esa yanada ta’sirli chiqdi. Lamin Yamal birinchi bo‘lib Lionel Messining oldiga bordi, uni samimiy quchoqlab, qo‘lini siqdi. Bu harakat orqali u hurmat, minnatdorlik va futbol tarixining bir qismiga aylanganini his etayotganini namoyon qildi.

Yamal turnir davomida o‘zining eng yuqori saviyasini ko‘rsata olmadi. Bunga jarohatlar ham ta’sir qildi. Biroq u baribir Ispaniyaning umumiy o‘yiniga ta’sir ko‘rsatmadi va navbatdagi katta sovrinni qo‘lga kiritishga munosib ekanini isbotladi.

Atigi 19 yoshidayoq uning sovrinlar kolleksiyasi havas qilarli darajaga yetdi. U Jahon chempionati, Yevropa chempionati va yana oltita turli musobaqa g‘olibligini o‘z hisobiga yozdirib ulgurdi. Bu esa uning yulduzi qanchalik erta porlaganining yana bir yorqin isbotidir.

Messining ko‘z yoshlari, Torresning qahramonligi va Argentina siklining yakunlanishi

Lionel Messi uchun bu final hissiy jihatdan juda og‘ir kechdi. Bu uning faoliyatidagi yirik xalqaro turnirlar finalidagi to‘qqizinchi o‘yini va beshinchi mag‘lubiyati bo‘ldi.

Biroq Messining Argentina terma jamoasi uchun qilgan xizmatlarini so‘z bilan to‘liq ifoda etish qiyin. U millionlab muxlislarga unutilmas lahzalarni taqdim etdi, jamoasini ortidan ergashtira oldi va sheriklariga ilhom bag‘ishladi. U allaqachon Jahon chempionati, Kopa Amerika va boshqa ko‘plab nufuzli sovrinlarni qo‘lga kiritgan. Shu bois mazkur mag‘lubiyat tashqi tomondan unchalik dramatik ko‘rinmasligi mumkin edi.

Biroq final hushtagidan keyin Messining ko‘z yoshlari buning aksini ko‘rsatdi. U o‘zining Jahon chempionatlaridagi ehtimoliy so‘nggi uchrashuvini mag‘lubiyat bilan yakunlaganini anglab, his-tuyg‘ularini yashira olmadi.

Shunga qaramay, Messi yana bir ajoyib turnir o‘tkazdi. Sakkizta gol va to‘rtta golli uzatma – bu har qanday afsona ham orzu qiladigan statistika. U hatto mag‘lubiyat bilan yakunlangan musobaqada ham o‘zining buyuk futbolchi ekanini yana bir bor namoyon qildi.

Final yana bir Gollivudcha syujetni ham taqdim etdi. Bu Ispaniya hujumchisi Ferran Torresning tarixi edi. Butun Jahon chempionati davomida Torres hujumlarni yakunlashdagi muammolari uchun keskin tanqid qilindi. Uning har bir yo‘qotilgan imkoniyati ijtimoiy tarmoqlarda muhokama qilindi, har bir omadsiz zarbasi esa yangi tanqidlarga sabab bo‘ldi. Biroq hal qiluvchi bahs barcha fikrlarni o‘zgartirdi.

Ferran Torres ikkinchi bo‘lim o‘rtalarida zaxiradan maydonga tushdi. Qo‘shimcha vaqtning 106-daqiqasida esa aynan u finalning yagona va hal qiluvchi golini kiritdi. Bu gol Ispaniyaga chempionlikni taqdim etdi.

Argentina terma jamoasi o‘z siklini yakunlamoqda

Shuni tan olish kerakki, Ispaniyaning bu finaldagi g‘alabasi to‘liq haqli edi. Ispaniya futbolchilari gol urilgunga qadar bo‘lgan 106 daqiqa davomida o‘yinni to‘liq nazorat qildi. Ular to‘p nazoratida ham, hujumlarni tashkil qilishda ham, raqib yarim maydonida bosim o‘tkazishda ham ustunlik qildi.

Ayniqsa, Argentina bir nafar futbolchisidan ayrilganidan keyin Ispaniyaning ustunligi yanada yaqqol ko‘rindi.

Bosim muntazam va rejali tarzda davom etdi hamda oxir-oqibat o‘z samarasini berdi.

Argentina esa finallar tarixidagi eng noyob antirekordlardan birini qayd etdi. Jamoa Jahon chempionati finallari tarixida asosiy vaqt davomida birorta ham zarba bera olmagan ilk terma jamoaga aylandi.

Argentinaning Ispaniya darvozasi tomon yo‘llagan ilk zarbasi faqat 117-daqiqada qayd etildi. Lionel Messining urinishi Mikel Merinoning boshiga tegib, yo‘nalishini o‘zgartirdi.

121-daqiqada esa Xuliano Simeone burchak to‘pidan keyin qulay imkoniyatga ega bo‘ldi, ammo to‘p darvoza ustuni tepasidan o‘tib ketdi.
Shu bilan Argentinaning finaldagi hujumkor harakatlari deyarli shu ikki vaziyat bilan cheklandi. Ular birorta ham aniq zarba yo‘llay olmadi va bu o‘yin manzarasini to‘liq aks ettirdi.

Darvozabonlar qarshiligi

Finalda darvozabonlar ishtiroki ham alohida e’tiborga loyiq bo‘ldi.

Ispaniya posboni Unai Simon turnirning eng yaxshi darvozaboni deb topildi. U musobaqa davomida ishonchli harakat qildi va deyarli gol o‘tkazmadi. Biroq finalda unga jiddiy xavf tug‘ilmagani sababli u ko‘plab murakkab seyvlarni amalga oshirishga majbur bo‘lmadi. Argentina darvozaboni Emiliano

Martines esa mutlaqo boshqacha ssenariy ichida qoldi.

U final davomida 11 ta seyv amalga oshirib, Jahon chempionatlari finallari tarixidagi eng yaxshi natijani qayd etdi. Biroq hatto bunday fenomenal o‘yin ham Argentinani mag‘lubiyatdan qutqara olmadi.

Final davomida Argentina futbolchilari jismonan ham, ruhan ham charchagani sezilib turdi. Ular hal qiluvchi bahs uchun yetarlicha kuch to‘play olmagandi.

Shunga qaramay, Lionel Skaloni boshchiligidagi ushbu jamoa so‘nggi yillarda muxlislarga unutilmas his-tuyg‘ularni taqdim etdi.

Skaloni sakkiz yil davomida Argentina terma jamoasini boshqarib, Jahon chempionati oltin va kumush medallari, shuningdek, ikki marta Kopa Amerika chempionligini qo‘lga kiritdi. Bu zamonaviy Argentina futboli tarixidagi eng muvaffaqiyatli davrlardan biri sifatida uzoq yillar futbol muxlislarining xotirasida qoladi. Skaloni katta ehtimol bilan joriy yil yakunida terma jamoani tark etishini ma’lum qildi.

Ispaniya terma jamoasi uchun yangi oltin davr

Luis de la Fuente bir vaqtlar Lionel Skalonining ustozi bo‘lgan. To‘rt yil avval u o‘z shogirdining Jahon chempionatidagi g‘alabasini g‘urur bilan kuzatgan bo‘lsa, bu safar tarixni o‘zi yaratdi.

Ispaniyalik mutaxassis Jahon chempionati va Yevropa chempionatida g‘olib chiqqan dunyodagi uchinchi murabbiyga aylandi. 2026 yilgi Jahon chempionati nafaqat Ispaniyaning navbatdagi katta zafari, balki jahon futbolida yangi hukmronlik davri boshlanganining ramzi bo‘ldi. Bu jamoa o‘zining 2008–2012 yillardagi afsonaviy avlodini eslatadigan darajaga yetib keldi.

Ispaniya terma jamoasi 38 uchrashuvdan beri mag‘lubiyat nimaligini bilmayapti. Shu tariqa jamoa Italiyaga tegishli bo‘lgan uzoq muddatli mag‘lubiyatsiz seriya rekordini ham ortda qoldirdi. Ispaniyaliklar 2023 yilning mart oyidan buyon birorta ham rasmiy yoki o‘rtoqlik uchrashuvida yutqazmagan. Bu seriya oddiy statistika emas. U jamoaning barqarorligi, taktik yetukligi va yuqori darajadagi raqobatbardoshligini ko‘rsatadi.

Eng muhimi, bu tarkib hali o‘z imkoniyatlarining eng yuqori nuqtasiga chiqqan emas. Jamoaning asosiy qismi yosh futbolchilardan tashkil topgani sababli Ispaniya yaqin yillarda ham yirik xalqaro musobaqalarning asosiy favoritlaridan biri bo‘lib qolishi kutilmoqda.

Albatta, bu avlodning eng yorqin yulduzi Lamin Yamal hisoblanadi. Biroq Ispaniya muvaffaqiyati faqat uning nomi bilan bog‘liq emas. Jamoada yana bir yosh iqtidor — Pau Kubarsi ham bor. 19 yoshli markaziy himoyachi musobaqaning eng yaxshi yosh futbolchisi deb topildi va bu e’tirofga to‘la munosib ekanini butun turnir davomida isbotladi.

Yakun

Ispaniya va Argentina o‘rtasidagi final shunchaki Jahon chempionati kubogi uchun kechgan bahs emas edi. Bu ikki davr, ikki avlod va ikki xil futbol falsafasining to‘qnashuvi bo‘ldi.

Bir tomonda o‘z tarixining eng muvaffaqiyatli davrini yakunlayotgan, Lionel Messi boshchiligida butun dunyoni hayratga solgan Argentina tursa, ikkinchi tomonda yangi oltin avlodni shakllantirgan va yana jahon futboli cho‘qqisiga ko‘tarilgan Ispaniya maydonga tushdi.

Bu final kimlar uchundir afsonaviy safarning so‘nggi sahifasiga aylandi. Boshqalar uchun esa buyuk g‘alabalar sari uzoq yo‘lning boshlanishi bo‘ldi.
Oradan yillar o‘tib ham bu uchrashuv nafaqat Ferran Torresning hal qiluvchi goli, Lionel Messining ko‘z yoshlari yoki Lamin Yamalning yangi yulduz sifatida porlashi bilan esga olinadi.

Eng avvalo, u futbolning eng go‘zal xususiyatini — avlodlar almashinuvini, buyuklarning xayrlashuvini va yangi qahramonlarning sahnaga chiqishini o‘zida mujassam etgan final sifatida tarixda qoladi.