Тошкентдаги автобус бекатларининг келгуси тақдири ҳал бўлди

QALAMPIR.UZ’нинг 17 июль куни “4 та темир, 1 та том. “Замонавий бекатлар” қаерда?” номли журналистик суриштируви эълон қилингач, у турли муҳокамаларга сабаб бўлди. Жумладан, Коррупцияга қарши курашиш агентлиги ҳам ушбу материалда кўрсатиб ўтилган камчиликлар юзасидан 20 июль куни Тошкент шаҳар ҳокимлигида ўрганиш ишларини олиб борди. Жараёнда, ҳокимлик томонидан қатор камчиликларга йўл қўйилганлиги аниқланди.

Маълум бўлишича, пойтахтда жами 2 871 та бекат мавжуд. Шундан 266 таси замонавий типдаги бекатга айлантирилиши учун электрон аукционга чиқарилган. Aукционда “Ewi snacks” МЧЖ ғолибликни қўлга киритган. Тадбиркорга ижтимоий бекат сифатида қўшимча 230 та бекат ҳам қайта реконструкция қилиш учун топширилган. Шундай қилиб, “Ewi snacks” МЧЖ жами 496 та бекатни йилнинг охирига қадар қуриб битказиш мажбуриятини олган.

Коррупцияга қарши курашиш агентлигининг текшируви давомида, 2026 йил май-июнь ойларида 60 та ижарага олинган ва 60 та ижтимоий, жами 120 та бекат фойдаланишга топширилиши кераклиги аниқланган. Бироқ кўплаб бекатларда қурилиш-монтаж ишлари якунланмагани, зарур жиҳозлар тўлиқ ўрнатилмагани ҳамда фойдаланишга топширилиши режалаштирилган 120 та бекатнинг бирортаси бўйича ҳам қабул қилиш далолатномаси расмийлаштирилмагани маълум бўлди.

Шу боис агентлик томонидан Тошкент шаҳар ҳокимлиги шартнома ва битимда белгиланган мажбуриятларнинг ўз вақтида ва тўлиқ бажарилишини, бекатларни тасдиқланган техник талабларга мувофиқ жиҳозлаш ҳамда фойдаланишга топшириш жараёнини қатъий назоратга олиш бўйича огоҳлантирилди.

Ҳокимлик режасига кўра, йил якунига қадар пойтахтда 496 та замонавий типдаги автобус бекати қуриб битказилиши белгиланган.

Транспорт бош бошқармаси бошлиғи Икромовнинг билдиришича, сўнгги йилларда пойтахтда автомобиллар сони бир неча баробар ошгани сабабли тирбандликларни камайтириш мақсадида светофорлар, йўл чизиқлари ва ҳаракатни ташкил этиш схемалари қайта кўриб чиқилмоқда. Унинг айтишича, айнан шу жараёнлар дастлабки замонавий автобекатларни қуриш ишларининг бироз кечикишига сабаб бўлган.

Шунингдек, масъуллар томонидан бекатлар қандай жиҳозланиши ҳақида маълумот берилди. Унга кўра, ҳар бир бекатда 1 тадан электрон табло (автобусларнинг қатнаш вақтини онлайн кўрсатиб турувчи электрон қурилма), SOS аппарати (хавф тугмаси-102), кузатув камераси, 1,5-2 метрлик ўриндиқ, 1 дона чиқинди қутиси ҳамда вендинг аппарати (ичимликлар ва енгил тамадди сотадиган автомат) бўлади.

Вендинг аппаратидаги маҳсулотлар бозор нархидан қиммат сотилмаслиги шарти билан ўрнатилган. Масалан, пойтахтнинг Фурқат кўчасида аввал мавжуд бўлмаган ҳудудда барпо этилган янги бекатдаги вендинг аппаратида 0,5 литрлик газланмаган ичимлик суви 3 минг сўмдан сотилмоқда. Солиштириш учун, худди шу маҳсулот шаҳар кўчаларидаги айрим дўкон ва расталарда 7 минг сўмгача сотилади. Агар вендинг аппаратидаги маҳсулотлар белгиланганидан қиммат нархда сотилса, фуқаролар бекатга ўрнатилган SOS тугмаси орқали мурожаат ёки шикоят қолдириши мумкин.

Ҳокимликнинг қўшимча қилишича, замонавий автобус кутиш бекатларига кондиционер ёки вентилятор ўрнатиш лойиҳада назарда тутилмаган. Фақат айрим тўғридан тўғри қуёш нурлари тушадиган бекатларга тадбиркор ташаббуси билан ихтиёрий равишда вентиляторларлар ўрнатилиши мумкин.

Маълумот ўрнида, жаҳон тажрибасида ҳам автобус бекатларини кондиционер билан жиҳозлаш мажбурий амалиёт ҳисобланмайди. Хусусан, Европа давлатлари Германия, Франция, Буюк Британия каби ривожланган давлатлардаги жамоат транспорти бекатларида кондиционерлар ўрнатилмайди. Бундай ечим асосан иқлими ўта иссиқ ҳудудларда қўлланилади. Масалан, Бирлашган Араб Амирликларининг Дубай шаҳридаги айрим автобус бекатлари доимий юқори ҳарорат туфайли кондиционер билан жиҳозланган.