Олимлар семизликнинг мия учун кутилмаган хавфидан огоҳлантирди 

Луизиана штати университети олимлари кўп йиллик семизлик ўрта ёшда бош мия ҳолатининг сезиларли даражада ёмонлашиши билан боғлиқлигини аниқлади: бундай одамларда томирлар билан боғлиқ яширин шикастланишлар икки баравар кўп учрайди. Бу ҳақдаги тадқиқот “Neurology Open Access” журналида эълон қилинди.

Қайд этилишича, тадқиқотга 1972 йилда бошланган “Bogalusa Heart Study” кўп йиллик лойиҳасининг 190 нафар иштирокчиси киритилган. Уларнинг соғлиғи 1985 йилдан бери кузатиб борилган, мия МРТси эса ўртача ёш 56,5 ёшни ташкил этган 2017–2025 йилларда ўтказилган. 133 кишида (70%) ҳаётининг муайян даврида клиник семизлик кузатилган.

Муаллифлар одатдаги тана вазни индексидан эмас, балки “метаболик жиҳатдан соғлом” семизликни моддалар алмашинуви бузилишлари билан кечадиган клиник семизликдан ажратиб турувчи Ланцет комиссияси тизимидан фойдаланган. Инсон клиник семизлик билан қанчалик узоқ яшаган бўлса, унда оқ модданинг гиперинтенсивлиги деб аталувчи ҳажм – МРТда кичик томирларнинг шикастланганини кўрсатувчи ёрқин белгилар шунчалик кўп бўлиши аниқланган. Эллик ёшдан ошганда клиник жиҳатдан семизликдан азият чекканларда бундай белгилар ҳеч қачон семирмаганларга қараганда икки баравар кўп бўлган.

“Ўнлаб йиллар давомида клиник семизликка кўпроқ дучор бўлган одамларнинг ўрта ёшда мия саломатлиги ёмонроқ бўлган”, —қайд этди тадқиқот раҳбари Оуэн Кармайкл. 

Бу механизм, эҳтимол, кичик томирлар касаллигини тезлаштирадиган гипертония, диабет ва ёғлар алмашинувининг бузилиши, шунингдек, яллиғланиш ҳамда инсулинга чидамлилик билан боғлиқ.

Муаллифлар чекловларни ҳам таъкидлаб ўтмоқда: тадқиқот кузатув хусусиятига эга ва сабаб-оқибат боғланишини исботламайди, танлов ҳажми кичик, МРТ эса бир марта ўтказилган. Бундай белгиларнинг ўзи ҳали деменция ёки фикрлашнинг бузилишини англатмайди, аммо бу мия томирларининг ҳолати ҳақида ташвишли сигнал беради.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ доимий молиявий қийинчиликлар 53 ёшга бориб фикрлаш тезлигининг пасайишига ва хотира сусайишига олиб келиши ҳақида хабар берилган эди.