Olimlar semizlikning miya uçun kutilmagan xavfidan ogohlantirdi 

Luiziana ştati universiteti olimlari köp yillik semizlik örta yoşda boş miya holatining sezilarli darajada yomonlaşişi bilan boğliqligini aniqladi: bunday odamlarda tomirlar bilan boğliq yaşirin şikastlanişlar ikki baravar köp uçraydi. Bu haqdagi tadqiqot “Neurology Open Access” jurnalida e’lon qilindi.

Qayd etilişiça, tadqiqotga 1972 yilda boşlangan “Bogalusa Heart Study” köp yillik loyihasining 190 nafar iştirokçisi kiritilgan. Ularning soğliği 1985 yildan beri kuzatib borilgan, miya MRTSi esa örtaça yoş 56,5 yoşni taşkil etgan 2017–2025 yillarda ötkazilgan. 133 kişida (70%) hayotining muayyan davrida klinik semizlik kuzatilgan.

Mualliflar odatdagi tana vazni indeksidan emas, balki “metabolik jihatdan soğlom” semizlikni moddalar almaşinuvi buzilişlari bilan keçadigan klinik semizlikdan ajratib turuvçi Lanset komissiyasi tizimidan foydalangan. Inson klinik semizlik bilan qançalik uzoq yaşagan bölsa, unda oq moddaning giperintensivligi deb ataluvçi hajm – MRTda kiçik tomirlarning şikastlanganini körsatuvçi yorqin belgilar şunçalik köp bölişi aniqlangan. Ellik yoşdan oşganda klinik jihatdan semizlikdan aziyat çekkanlarda bunday belgilar heç qaçon semirmaganlarga qaraganda ikki baravar köp bölgan.

“Önlab yillar davomida klinik semizlikka köproq duçor bölgan odamlarning örta yoşda miya salomatligi yomonroq bölgan”, —qayd etdi tadqiqot rahbari Ouen Karmaykl. 

Bu mexanizm, ehtimol, kiçik tomirlar kasalligini tezlaştiradigan gipertoniya, diabet va yoğlar almaşinuvining buzilişi, şuningdek, yalliğlaniş hamda insulinga çidamlilik bilan boğliq.

Mualliflar çeklovlarni ham ta’kidlab ötmoqda: tadqiqot kuzatuv xususiyatiga ega va sabab-oqibat boğlanişini isbotlamaydi, tanlov hajmi kiçik, MRT esa bir marta ötkazilgan. Bunday belgilarning özi hali demensiya yoki fikrlaşning buzilişini anglatmaydi, ammo bu miya tomirlarining holati haqida taşvişli signal beradi.

Eslatib ötamiz, avvalroq doimiy moliyaviy qiyinçiliklar 53 yoşga borib fikrlaş tezligining pasayişiga va xotira susayişiga olib kelişi haqida xabar berilgan edi.