“Машиналар жаннати”. Рим папаси СИ хавфидан огоҳлантирди

Рим папаси Лев XIV Францияга ташрифи чоғида сунъий интеллект ва бошқа янги технологиялар инсоният табиатига оид асосий саволларни келтириб чиқариб, инсон ҳаётига салбий таъсир кўрсатиши мумкинлигидан огоҳлантирди. Бу ҳақда “Al Jazeera” хабар берди.

Қайд этилишича, папа кеча, 25 сентябрь куни Франция Президенти Эммануэль Макрон ва мамлакат расмийлари билан Елисей саройидаги учрашувда, шунингдек, UNESCO қароргоҳида дипломатлар ва БМТ ходимларига мурожаатида технология тараққиёти билан боғлиқ хавфларга тўхталган.

Билдирилишича, Лев XIV сунъий интеллектни “машиналар жаннати” деб атаб, инсонлар кундалик ҳаётини эгаллаб, уни бошқара бошлаётган технологиялар орасида инсониятни йўқотиб қўймаслик учун ахлоқий қарор қабул қилиш кўникмаларини шакллантириш зарурлигини таъкидлаган.

“Агар ҳаётимизга кириб келаётган ва уни бошқараётган машиналар жаннати орасида инсониятимизни йўқотиб қўйишдан сақланмоқчи бўлсак, ахлоқий онгни шакллантиришга шошилинч эҳтиёж бор”, деган у.

Папа илмий тараққиёт генетик манипуляция, суррогат оналик, инсон аъзолари савдоси ёки инсоннинг ўз ўлими вақтини белгилаши каби фаолиятларни фойда орттиришга қаратилган лойиҳаларга айланмаслиги кераклигини айтган. У, шунингдек, ядровий қуролларга нисбатан Ватиканнинг қаршилигини яна бир бор тасдиқлаб, ядровий тийиб туриш доктринасини “нотўғри” деб атаган. Унинг фикрича, мазкур ёндашув янги қуролланиш пойгасини кучайтирмоқда.

Лев XIV папалигининг дастлабки кунлариданоқ сунъий интеллектни инсоният олдида турган энг катта муаммолардан бири сифатида кўрсатиб келмоқда. У ўзининг биринчи энцикликасида ҳам ушбу мавзуга тўхталиб, сунъий интеллектни жиддий тартибга солиш ва уни ишлаб чиқувчилар технологиядан умумий манфаат йўлида фойдаланиши зарурлигини таъкидлаган.

Папа инсон қадри ва сунъий интеллект ўртасидаги зиддиятга ҳам эътибор қаратган.

“Парадокс тобора яққол намоён бўлмоқда: компьютер тизимларига “ақл” нисбат берилмоқда, бироқ биз ҳаёти самарадорлик мезони асосида баҳоланадиган ва унумсиз деб топилганда рад этиладиган инсонларнинг ажралмас қадрини тан олишда қийналмоқдамиз”, деган Лев XIV.

Папа журналистлар билан суҳбатда сунъий интеллект ишлаб чиқувчилар унинг чақириқларини эшитаётганидан мамнунлигини ва технология компаниялари билан Ватикан ўртасидаги мулоқот давом этишига умид қилишини айтган.

Унинг таъкидлашича, технология соҳасидагилар сунъий интеллект инсонларнинг ўрнини босиши ёки охир-оқибат инсониятни йўқ қилишига йўл қўймаслик, аксинча, уни инсонлар учун восита сифатида ишлатиш йўлларини излашга очиқ.

Лев XIV’нинг Францияга тўрт кунлик ташрифи сўнгги 18 йил ичида амалга оширилаётган биринчи расмий папа ташрифи ҳисобланади. 25 сентябрь куни минглаб инсонлар Парижда папани кутиб олган. Ватикан маълумотига кўра, ташрифнинг биринчи куни уни кўриш учун тахминан 300 минг киши кўчага чиққан.

Папа Париж яқинидаги “Стед де Франс” майдонида ёшлар билан ибодат тадбирида ҳам иштирок этди. У ерда йиғилганларни “Франция авлиёлари” деб атаган.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Рим папаси Лео XIV католик Рождество байрами муносабати билан бутун дунёда сулҳ ўрнатишга чақирганди.