Ғарбий Европада 27 йил ичида илк бор Қуёш тўлиқ тутилади

Бугун, 12 август куни Ғарбий Европада Қуёшни Ой тўлиқ тўсиб қўядиган ноёб астрономик ҳодиса юз беради. Тўлиқ Қуёш тутилиши Ғарбий Европанинг материк қисмида 1999 йилдан бери илк бор кузатилади. Бу ҳақда “Reuters” хабар берди.

Маълумотларга кўра, Қуёш тутилишининг тўлиқ тутилиши Ой сояси ўтадиган тор ҳудудда кузатилади. Соя Арктикадан бошланиб, Шимолий муз океани ва Гренландиянинг шарқий қисми орқали ўтади, кейин Исландиянинг ғарбий қисми ва Испаниянинг шимолига етиб боради. Тўлиқ тутилишнинг энг яхши кузатиладиган нуқталаридан бири Исландиянинг ғарбий қисми бўлади. Рейкьявик шаҳрида Қуёш тўлиқ тутилиши маҳаллий вақт билан 17:48 да кузатилади.

Испаниянинг шимолидаги А-Корунья ва Бильбао шаҳарларида эса тўлиқ тутилиш Қуёш ботишидан бироз олдин, тахминан 20:28 да бошланади. Мадрид ва Барселонада Қуёшнинг фақат бир қисми Ой билан тўсилади.

Тўлиқ Қуёш тутилиши вақтида Ой Қуёш дискини бутунлай ёпади. Натижада кундузи қисқа вақтга қоронғилик тушади, ҳаво ҳарорати пасаяди ва айрим ҳудудларда юлдузларни ҳам кўриш мумкин. Тўлиқ тутилиш фақат тор ҳудудда кўринади. Европанинг катта қисмида эса Қуёш тутилиши қисман кузатилади. Буюк Британия, Ирландия, Франция ва Италияда Ой Қуёшнинг сезиларли қисмини тўсади. Шимоли-ғарбий Африкада ҳам қисман тутилиш яққол кўринади.

Шимолий Американинг Канада, Аляска ва АҚШнинг шимолий ҳудудларида ҳам тутилишнинг қисман босқичини кузатиш мумкин. Мутахассислар Қуёш тутилишини кузатишда махсус ҳимоя кўзойнакларидан фойдаланишни тавсия қилмоқда. Қуёшга оддий кўз билан қараш кўриш қобилиятига зарар етказиши мумкин.

Жорий йилги ҳодисадан кейин тўлиқ Қуёш тутилиши 2028 йилда Австралия ва Янги Зеландияда, 2030 йилда Африканинг жанубида ва 2035 йилда Японияда кузатилади.

Испания эса яқин йилларда кетма-кет учта Қуёш тутилишига гувоҳ бўлади. 2026 йилги тутилишдан кейин 2027 йил 2 августда яна бир тўлиқ Қуёш тутилиши содир бўлади. Унинг тўлиқ тутилиш йўли Испаниянинг жанубидан ўтиб, Марокаш, Жазоир, Тунис, Ливия, Миср, Саудия Арабистони ва Яман ҳудудларини қамраб олади. Шундан сўнг, 2028 йил 26 январда Испанияда ҳалқасимон Қуёш тутилиши кузатилади. Бундай тутилишда Ой Қуёшни тўлиқ ёпмайди ва унинг атрофида ёрқин “олов ҳалқаси” кўринади.

Шимолий Америкада тўлиқ Қуёш тутилиши 2044 йилда, Канада ва АҚШ бўйлаб соҳилма-соҳил тутилиш эса 2045 йилда кузатилади. Ғарбий Европада эса навбатдаги тўлиқ Қуёш тутилишини кузатиш учун яна узоқ кутишга тўғри келади. Буюк Британияда у 2090 йилда, Францияда 2081 йилда кузатилиши кутилмоқда.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Қуёш тутилиши, Персеид метеор оқимининг энг фаол даври ва Венеранинг ёрқин кўриниши каби бир қатор ноёб осмон ҳодисалари бир вақтга яқин даврда кузатилиши ҳақида хабар берилган эди.