G‘arbiy Yevropada 27 yil ichida ilk bor Quyosh to‘liq tutiladi

Bugun, 12 avgust kuni G‘arbiy Yevropada Quyoshni Oy to‘liq to‘sib qo‘yadigan noyob astronomik hodisa yuz beradi. To‘liq Quyosh tutilishi G‘arbiy Yevropaning materik qismida 1999 yildan beri ilk bor kuzatiladi. Bu haqda “Reuters” xabar berdi.

Ma’lumotlarga ko‘ra, Quyosh tutilishining to‘liq tutilishi Oy soyasi o‘tadigan tor hududda kuzatiladi. Soya Arktikadan boshlanib, Shimoliy muz okeani va Grenlandiyaning sharqiy qismi orqali o‘tadi, keyin Islandiyaning g‘arbiy qismi va Ispaniyaning shimoliga yetib boradi. To‘liq tutilishning eng yaxshi kuzatiladigan nuqtalaridan biri Islandiyaning g‘arbiy qismi bo‘ladi. Reykyavik shahrida Quyosh to‘liq tutilishi mahalliy vaqt bilan 17:48 da kuzatiladi.

Ispaniyaning shimolidagi A-Korunya va Bilbao shaharlarida esa to‘liq tutilish Quyosh botishidan biroz oldin, taxminan 20:28 da boshlanadi. Madrid va Barselonada Quyoshning faqat bir qismi Oy bilan to‘siladi.

To‘liq Quyosh tutilishi vaqtida Oy Quyosh diskini butunlay yopadi. Natijada kunduzi qisqa vaqtga qorong‘ilik tushadi, havo harorati pasayadi va ayrim hududlarda yulduzlarni ham ko‘rish mumkin. To‘liq tutilish faqat tor hududda ko‘rinadi. Yevropaning katta qismida esa Quyosh tutilishi qisman kuzatiladi. Buyuk Britaniya, Irlandiya, Fransiya va Italiyada Oy Quyoshning sezilarli qismini to‘sadi. Shimoli-g‘arbiy Afrikada ham qisman tutilish yaqqol ko‘rinadi.

Shimoliy Amerikaning Kanada, Alyaska va AQSHning shimoliy hududlarida ham tutilishning qisman bosqichini kuzatish mumkin. Mutaxassislar Quyosh tutilishini kuzatishda maxsus himoya ko‘zoynaklaridan foydalanishni tavsiya qilmoqda. Quyoshga oddiy ko‘z bilan qarash ko‘rish qobiliyatiga zarar yetkazishi mumkin.

Joriy yilgi hodisadan keyin to‘liq Quyosh tutilishi 2028 yilda Avstraliya va Yangi Zelandiyada, 2030 yilda Afrikaning janubida va 2035 yilda Yaponiyada kuzatiladi.

Ispaniya esa yaqin yillarda ketma-ket uchta Quyosh tutilishiga guvoh bo‘ladi. 2026 yilgi tutilishdan keyin 2027 yil 2 avgustda yana bir to‘liq Quyosh tutilishi sodir bo‘ladi. Uning to‘liq tutilish yo‘li Ispaniyaning janubidan o‘tib, Marokash, Jazoir, Tunis, Liviya, Misr, Saudiya Arabistoni va Yaman hududlarini qamrab oladi. Shundan so‘ng, 2028 yil 26 yanvarda Ispaniyada halqasimon Quyosh tutilishi kuzatiladi. Bunday tutilishda Oy Quyoshni to‘liq yopmaydi va uning atrofida yorqin “olov halqasi” ko‘rinadi.

Shimoliy Amerikada to‘liq Quyosh tutilishi 2044 yilda, Kanada va AQSH bo‘ylab sohilma-sohil tutilish esa 2045 yilda kuzatiladi. G‘arbiy Yevropada esa navbatdagi to‘liq Quyosh tutilishini kuzatish uchun yana uzoq kutishga to‘g‘ri keladi. Buyuk Britaniyada u 2090 yilda, Fransiyada 2081 yilda kuzatilishi kutilmoqda.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq Quyosh tutilishi, Perseid meteor oqimining eng faol davri va Veneraning yorqin ko‘rinishi kabi bir qator noyob osmon hodisalari bir vaqtga yaqin davrda kuzatilishi haqida xabar berilgan edi.