Ҳар бир америкаликка $5000: Трамп сайловчиларни пул билан манипуляция қилмоқчи

АҚШ Президенти Дональд Трамп жорий йилнинг ноябрь ойидаги Конгресс сайловларида республикачилар назоратни сақлаб қолса, ҳар бир катта ёшли америкаликка 5 минг доллардан “Трамп дивиденди” тўлашни ваъда қилди. Бу ҳақдаги таклифни Трамп кеча, 9 сентябрь куни Республика партиясининг биринчи марта ўтказилган оралиқ сайловлар конвенциясида билдирди. 

Бироқ маблағ қандай тартибда тўланиши ва бундай тўловларни амалга ошириш қонуний жиҳатдан мумкин ёки мумкин эмаслиги ҳозирча аниқ эмас. АҚШда катта ёшли аҳоли сони тахминан 270 миллион нафарни ташкил этади. Шу сабабли Трамп таклиф қилган тўловларнинг умумий қиймати қарийб 1,35 триллион долларга етиши мумкин.

Президент конвенцияда 1 соат 45 дақиқа давомида нутқ сўзлаб, президентлик фаолиятининг дастлабки икки йилини “президентлик тарихидаги энг буюк икки йил” деб атаган. Шу тариқа у оралиқ сайловлар олдидан ўзини республикачилар кампаниясининг марказига қўйган.

Бироқ Трампнинг сайловолди услубидаги нутқи мустақил сайловчиларни қай даражада жалб қилиши номаълум. Социологик сўровлар ҳаёт қимматлашиши ва Эрон уруши туфайли сайловчилар орасида республикачиларни қўллаб-қувватлаш пасайганини кўрсатмоқда.

“Америка келажагини радикал сўл демократларга топширсак, мамлакатимиз кейинги ўн йилни эндигина оёққа туришга сарфлайди. Республикачиларга овоз беринг ва биз дунёни авлодлар давомида ортда қолдирамиз”, деган Трамп.

Далласда икки кун давомида ўтаётган конвенция 3 ноябрь куни бўлиб ўтадиган оралиқ сайловлар олдидан Республика партиясининг Трампга қанчалик боғланиб қолганини ҳам кўрсатмоқда. Тадбир Республика миллий қўмитаси раиси Жо Грутерс томонидан норасмий равишда “Trumpapalooza” деб аталган. Бу ном машҳур “Lollapalooza” мусиқа фестивалига ишора қилади.

Трампнинг рейтинглари рекорд даражада пасайган бир пайтда уни партиянинг асосий сайловчиларини яна сафарбар қила олишига умид боғлаш республикачилар учун хавфли қарор сифатида баҳоланмоқда. Президент сайлов кунигача қолган 8 ҳафта давомида ҳал қилувчи штатлар ва округларга бир неча бор боришини айтган.

“Мен бюллетенда бордек тасаввур қилишингизни сўрайман”, деган Трамп.

Айрим республикачи номзодлар эса Президентдан масофа сақлашни маъқул кўрган. Қатор рақобатли сайловларда иштирок этаётган номзодлар, жумладан Мичиган вакили Том Барретт, Аляска сенатори Дэн Салливан ва Мэн сенатори Сьюзан Коллинз конвенцияда қатнашмаган.

Шу билан бирга, камида 16 нафар рақобатли Палата ва Сенат сайловларидаги номзодлар Далласда сўзга чиқиши режалаштирилган. Улар орасида Трампнинг яқин иттифоқчиси, Техас бош прокурори Кен Пакстон ва Огайо сенатори Жон Хьюстед ҳам бор.

Демократларга қарши танқидлар кучайди

Конвенциядаги дастлабки чиқишларда асосий эътибор демократларни танқид қилишга қаратилди. Республикачилар уларни трансгендер аёлларнинг спортда иштироки ва чегара хавфсизлиги каби масалаларда “социалистлар” ва “коммунистлар” деб атаган. Шу билан бирга, сайловчилар учун энг долзарб мавзулардан бири бўлган Эрон уруши ва ҳаёт қимматлашишига нисбатан камроқ эътибор қаратилган.

Алабама штати вакили Эрни Ярбро Трамп сайловчиларга Эрондаги уруш қанча давом этиши ва маъмуриятнинг аниқ мақсадлари нимадан иборат эканини тушунтириши кераклигини айтган. Трамп эса Теҳронга қарши ҳарбий зарба бериш қарорини Эроннинг ядровий қурол яратишига йўл қўймаслик зарурати билан изоҳлади. Шунингдек, Эрон билан урушда АҚШ ғалаба қозониши билан нефть нархи тушишини ваъда қилди.

Бироқ АҚШ ва Исроил Эронга қарши зарбалар бошлаганидан олти ойдан ортиқ вақт ўтган бўлса-да, можаронинг якунланиши ҳозирча кўринмаяпти. Таҳлилчилар Эроннинг ядровий дастури йўқ қилинмаганини билдирган, Теҳрон эса ядровий қурол яратишга интилмаётганини таъкидламоқда.

Конгресс сайловлари ҳар 2 партия учун муҳим аҳамиятга эга. Сайловларга икки ойдан кам вақт қолган бир пайтда республикачилар Конгресс палаталаридан камида бирида назоратни йўқотиш хавфига дуч келмоқда. Социологик сўровлар эса демократ сайловчиларнинг овоз беришга қизиқиши юқорироқ эканини кўрсатмоқда.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ АҚШ Президенти Дональд Трамп Оқ уйдаги 4 нафар ходимига байрам муносабати билан жами 155 минг доллар миқдорида пул совға қилгани хабар қилинганди.