O‘nlab Britaniya monarxlarini “ko‘rgan” toshbaqa tug‘ilgan kunini nishonladi

Sayyoradagi eng keksa quruqlik hayvoni – Jonatan laqabli toshbaqa Muqaddas Yelena orolida yashashda davom etmoqda, tadqiqotchilar esa uning uzoq umr ko‘rishining genetik mexanizmlarini ochishga harakat qilmoqda. Bu haqda “Gizmodo” xabar berdi.

Qayd etilishicha, Jonatan taxminan 1832 yilda dunyoga kelgan va o‘z hayoti davomida o‘nlab Britaniya monarxlari va dunyo yetakchilarining almashinuviga guvoh bo‘lgan. 1882 yilda u Seyshel orollaridan Muqaddas Yelena oroliga olib borilgan va bugungi kungacha o‘sha yerda yashab kelmoqda. Katarakta tufayli ko‘rish qobiliyati pasayganiga va hid bilish hissini yo‘qotganiga qaramay, sudralib yuruvchi ajoyib ishtahasini saqlab qolgan va faol turmush tarzini olib bormoqda.

Olimlar Jonatanga alohida ilmiy qiziqish bildirmoqda, chunki ulkan toshbaqalar odatiy tushunchadagi qarish jarayonlariga deyarli uchramaydi. Ularning hujayralari DNK shikastlanishi va onkologik kasalliklardan noyob himoyaga ega. Tadqiqotchilar ushbu uzoq umr ko‘ruvchilar genomining shifrini ochish insonlarda yosh bilan bog‘liq kasalliklarga qarshi kurashishning yangi usullarini topishga yordam beradi, deb umid qilmoqda.

Deyarli ikki asrlik hayoti davomida Jonatan ko‘plab tarixiy voqealarnigina emas, balki matbuotda vaqti-vaqti bilan paydo bo‘lib turgan o‘zining halok bo‘lgani haqidagi xabarlarni ham “boshdan kechirgan”. Bugungi kunda orolning mashhur turg‘uni ahvolini veterinarlar kechayu kunduz kuzatib bormoqda va uni yangi sabzavot hamda mevalardan iborat maxsus ratsion bilan ta’minlamoqda.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq 2023 yilda dunyo bo‘yicha odamlarning o‘rtacha umr ko‘rish davomiyligi 73,3 yoshga yetgani va COVID-19 pandemiyasidan oldingi darajaga deyarli qaytgani haqida xabar berilgan edi.