Berlin saylovida turk ayolining partiyasi g‘alaba qozondi

Germaniya poytaxti Berlinda kecha, 20 sentyabr kuni bo‘lib o‘tgan shtat saylovida chap qanotdagi So‘l partiyasi g‘alaba qozondi va xususiy uy-joy shirkatlarini davlat tasarrufiga o‘tkazishni va’da qildi. Bu haqda partiyaning yetakchi nomzodi Elif Eralp ma’lum qildi.

Elif Eralp uy-joy narxlarining keskin oshishiga e’tibor qaratgan va saylovdan so‘ng shahardagi uy-joy fondining katta qismini boshqaradigan xususiy uy-joy shirkatlarini davlat tasarrufiga o‘tkazish va’dasini amalga oshirishini bildirgan.

Saylov natijalari So‘l partiyasining avvalgi natijasi deyarli ikki barobarga oshganini ko‘rsatgan. Bu Eralpga Germaniya birlashganidan 36 yil o‘tib, sobiq Sharqiy Germaniya kommunistik partiyasi negizida shakllangan So‘l partiyasidan Berlinning birinchi meri bo‘lish imkonini berishi mumkin.

20 sentyabr kuni kechqurun ovozlarni sanash hali davom etayotgan bo‘lsa-da, So‘l partiyasi kansler Fridrix Mers boshchiligidagi konservativ Xristian-demokratik ittifoqni (CDU) merlik lavozimidan siqib chiqarishi aniq bo‘lgan.

“Bugundan boshlab Berlinni birgalikda o‘zgartiramiz”, degan Eralp partiya a’zolari oldida.

So‘l partiyasi 25,3 foiz ovoz to‘plagan. CDU 19 foiz bilan ikkinchi, o‘ta o‘ngchi “Germaniya uchun alternativa” (AfD) partiyasi 16 foiz bilan uchinchi bo‘lgan. Markaz-so‘l Sotsial-demokratik partiya (SPD) esa 12,1 foiz ovoz olgan.

45 yoshli Elif Eralp saylov natijalari e’lon qilinganidan keyingi birinchi bayonotida poytaxtda ijara uylaridan foydalanish tobora qiyinlashayotganini eng katta ijtimoiy muammo deb atagan. Turkiyalik so‘l qarashli ota-onaning qizi bo‘lgan Eralpning ota-onasi 1980 yildagi davlat to‘ntarishidan so‘ng Germaniyaga qochib kelgan.

Eralp 2021 yilda o‘tkazilgan referendum natijalariga muvofiq uy-joy shirkatlarini davlat tasarrufiga o‘tkazish va Berlindan spekulyatsiyani siqib chiqarishga va’da berdi. O‘sha referendumda saylovchilarning 58 foizi uy-joylarni davlat tasarrufiga o‘tkazish bo‘yicha takliflarni qo‘llab-quvvatlagan.

Biroq taxminan 220 mingta uy-joyni davlat mulkiga o‘tkazishni nazarda tutuvchi ushbu siyosat amalga oshirilishi hozircha noaniq. SPD bosh kotibi Tim Klyussendorfning aytishicha, uy-joy shirkatlarini davlat tasarrufiga o‘tkazish taxminan 20 milliard yevro talab qilishi mumkin.

Infratest Dimap so‘rovnomasiga ko‘ra, respondentlarning atigi 37 foizi bunday tashabbusni qo‘llab-quvvatlagan.

Berlindagi saylov Germaniyaning Meklenburg – G‘arbiy Pomeraniya hududidagi saylov bilan bir kunda bo‘lib o‘tgan. AfD 6 sentyabr kuni Saksoniya-Anhaltdagi muvaffaqiyatidan so‘ng ushbu hududda ham birinchi o‘rinni egalladi. Partiya Berlinda ham o‘z tarixidagi eng yuqori natijani qayd etdi.

Biroq AfD eng ko‘p e’tiborni jalb qilgan bo‘lsa-da, So‘l partiyasi ham markaz-so‘l va markaz-o‘ngdagi an’anaviy partiyalarga nisbatan umumiy ishonchsizlikdan foyda ko‘rdi.

Joriy yilda o‘tkazilgan boshqa to‘rtta shtat saylovida bo‘lgani kabi, Germaniya iqtisodiyotining og‘ir ahvoli va mamlakatning kelgusi yo‘nalishi borasidagi noaniqlik Berlindagi saylovlarga ham ta’sir ko‘rsatdi. Saylov kampaniyasida asosiy e’tibor esa ijara narxlariga qaratildi.

Shu bilan birga, Eralp oldida muhim to‘siqlar qolmoqda. SPD va “Yashillar” partiyasi So‘l partiyasi bilan koalitsiya tuzishga tayyor ekanini bildirgan. Biroq “Yashillar” rahbari Feliks Banaszak Berlindagi So‘l partiyasining ayrim a’zolariga nisbatan bildirilgan antisemitizm ayblovlariga oydinlik kiritilishi kerakligini aytgan.

“Antisemitizmga qarshi kurashish bo‘yicha aniq majburiyat kerak. Aks holda, biz bilan hamkorlik amalga oshmaydi”, degan u.

So‘l partiyasi tizimli antisemitizm haqidagi ayblovlarni rad etadi. Partiya antisemitizm, irqchilik va jinsiy separatizmni o‘z ichiga olgan guruhga asoslangan adovatning barcha shakllariga qarshi ekanini bildirgan. Partiya Banaszakning talabiga darhol munosabat bildirmagan.