Берлин сайловида турк аёлининг партияси ғалаба қозонди

Германия пойтахти Берлинда кеча, 20 сентябрь куни бўлиб ўтган штат сайловида чап қанотдаги Сўл партияси ғалаба қозонди ва хусусий уй-жой ширкатларини давлат тасарруфига ўтказишни ваъда қилди. Бу ҳақда партиянинг етакчи номзоди Элиф Эралп маълум қилди.

Элиф Эралп уй-жой нархларининг кескин ошишига эътибор қаратган ва сайловдан сўнг шаҳардаги уй-жой фондининг катта қисмини бошқарадиган хусусий уй-жой ширкатларини давлат тасарруфига ўтказиш ваъдасини амалга оширишини билдирган.

Сайлов натижалари Сўл партиясининг аввалги натижаси деярли икки баробарга ошганини кўрсатган. Бу Эралпга Германия бирлашганидан 36 йил ўтиб, собиқ Шарқий Германия коммунистик партияси негизида шаклланган Сўл партиясидан Берлиннинг биринчи мэри бўлиш имконини бериши мумкин.

20 сентябрь куни кечқурун овозларни санаш ҳали давом этаётган бўлса-да, Сўл партияси канцлер Фридрих Мерц бошчилигидаги консерватив Христиан-демократик иттифоқни (CDU) мэрлик лавозимидан сиқиб чиқариши аниқ бўлган.

“Бугундан бошлаб Берлинни биргаликда ўзгартирамиз”, деган Эралп партия аъзолари олдида.

Сўл партияси 25,3 фоиз овоз тўплаган. CDU 19 фоиз билан иккинчи, ўта ўнгчи “Германия учун альтернатива” (AfD) партияси 16 фоиз билан учинчи бўлган. Марказ-сўл Социал-демократик партия (SPD) эса 12,1 фоиз овоз олган.

45 ёшли Элиф Эралп сайлов натижалари эълон қилинганидан кейинги биринчи баёнотида пойтахтда ижара уйларидан фойдаланиш тобора қийинлашаётганини энг катта ижтимоий муаммо деб атаган. Туркиялик сўл қарашли ота-онанинг қизи бўлган Эралпнинг ота-онаси 1980 йилдаги давлат тўнтаришидан сўнг Германияга қочиб келган.

Эралп 2021 йилда ўтказилган референдум натижаларига мувофиқ уй-жой ширкатларини давлат тасарруфига ўтказиш ва Берлиндан спекуляцияни сиқиб чиқаришга ваъда берди. Ўша референдумда сайловчиларнинг 58 фоизи уй-жойларни давлат тасарруфига ўтказиш бўйича таклифларни қўллаб-қувватлаган.

Бироқ тахминан 220 мингта уй-жойни давлат мулкига ўтказишни назарда тутувчи ушбу сиёсат амалга оширилиши ҳозирча ноаниқ. SPD бош котиби Тим Клюссендорфнинг айтишича, уй-жой ширкатларини давлат тасарруфига ўтказиш тахминан 20 миллиард евро талаб қилиши мумкин.

Infratest Dimap сўровномасига кўра, респондентларнинг атиги 37 фоизи бундай ташаббусни қўллаб-қувватлаган.

Берлиндаги сайлов Германиянинг Мекленбург – Ғарбий Померания ҳудудидаги сайлов билан бир кунда бўлиб ўтган. AfD 6 сентябрь куни Саксония-Анҳальтдаги муваффақиятидан сўнг ушбу ҳудудда ҳам биринчи ўринни эгаллади. Партия Берлинда ҳам ўз тарихидаги энг юқори натижани қайд этди.

Бироқ AfD энг кўп эътиборни жалб қилган бўлса-да, Сўл партияси ҳам марказ-сўл ва марказ-ўнгдаги анъанавий партияларга нисбатан умумий ишончсизликдан фойда кўрди.

Жорий йилда ўтказилган бошқа тўртта штат сайловида бўлгани каби, Германия иқтисодиётининг оғир аҳволи ва мамлакатнинг келгуси йўналиши борасидаги ноаниқлик Берлиндаги сайловларга ҳам таъсир кўрсатди. Сайлов кампаниясида асосий эътибор эса ижара нархларига қаратилди.

Шу билан бирга, Эралп олдида муҳим тўсиқлар қолмоқда. SPD ва “Яшиллар” партияси Сўл партияси билан коалиция тузишга тайёр эканини билдирган. Бироқ “Яшиллар” раҳбари Феликс Банасзак Берлиндаги Сўл партиясининг айрим аъзоларига нисбатан билдирилган антисемитизм айбловларига ойдинлик киритилиши кераклигини айтган.

“Антисемитизмга қарши курашиш бўйича аниқ мажбурият керак. Акс ҳолда, биз билан ҳамкорлик амалга ошмайди”, деган у.

Сўл партияси тизимли антисемитизм ҳақидаги айбловларни рад этади. Партия антисемитизм, ирқчилик ва жинсий сепаратизмни ўз ичига олган гуруҳга асосланган адоватнинг барча шаклларига қарши эканини билдирган. Партия Банасзакнинг талабига дарҳол муносабат билдирмаган.