AQŞdagi elçi birinçi prezidentning maqomidan mahrum etilişiga qarşi çiqdi

Qirğizistonning AQŞdagi elçisi Edil Baysalov Qirğizistonning birinçi Prezidenti Asqar Akayevni tuğilgan kuni bilan tabriklab, uni eks-prezident maqomidan mahrum qiliş töğrisidagi qarorni tanqid qildi. Bu haqda u özining Facebook sahifasida yozdi. 

Bugun, 10 noyabr kuni Qirğiziston Respublikasining birinçi prezidenti Asqar Akayev 82 yoşni qarşiladi. 

Baysalov Asqar Akayevning eng murosasiz tanqidçilaridan biri bölgani va avvalgi qaraşlaridan voz keçmaganini yozarkan, har doim prezident bilan u hokimiyat tepasida bölganida, u qaror qabul qilganda va mamlakat taqdiri unga boğliq bölgandagina kuraşiş kerak, deb hisoblaşini urğulagan. 

“21 yildan beri lavozimidan ketgan odam bilan uruşni davom ettirişning nima keragi bor? Bu allaqaçon tarix. Uni qanday bölsa, şundayligiça qabul qilişni örganiş kerak”, deydi siyosatçi.

Edil Baysalovga köra, Asqar Akayev zamonaviy Qirğizistonning asosçilaridan biri va bu faktni heç kim bekor qila olmaydi.

“1998 yil 20 dekabrda Qirğiziston Markaziy Osiyo davlatlari orasida birinçi bölib Jahon savdo taşkilotiga a’zo böldi. Misol uçun, Qozoğiston faqat 2015 yilda, Tojikiston 2013 yilda a’zo bölgan, Özbekiston esa hali ham qöşiliş böyiça muzokaralar olib bormoqda.

Bugun Qozoğiston va Özbekiston bu yerda, Vaşingtonda Jekson-Venik tuzatişi ta’siridan butunlay xalos böliş uçun katta kuç sarflamoqda. Hukumatlar, diplomatlar, kongressmenlar işlaydi, katta siyosiy resurslar jalb qilinadi.

Qirğiziston esa sobiq SSSR davlatlari orasida birinçi bölib bu masalani 2000 yildayoq hal qilgan! Prezident Asqar Akayev davrida! Armaniston va Moldova faqat 2005 yilda şunga öxşaş qarorga erişdi. Qöşnilarimiz esa hali ham bu masala ustida işlaşda davom etmoqda”, deb yozdi Baysalov Asqar Akayevning Qirğiziston Respublikasining birinçi prezidenti sifatidagi yutuqlari haqida gapirar ekan.

Şuningdek, u Muvaqqat hukumatning 2010 yildagi Asqar Akayevni eks-prezident maqomidan mahrum qiliş töğrisidagi dekretini yuridik jihatdan öz-özidan haqiqiy emas deb hisoblaşini aytdi. U 2024 yilda Jogorku Keneşning deputatlari uning maqomini tiklaş masalasini körib çiqiş uçun komissiya tuzişdan boş tortgan qaroriga ham qöşilmaydi.

Baysalov 2005 yil aprel oyida Asqar Akayev bilan muzokaralar ötkaziş uçun Moskvaga kelgan Jogorku Keneş delegatsiyasi uning lavozimidan ketganidan keyin xavfsizligi va huquqiy holatini kafolatlaganini eslatdi.

AQŞdagi elçi öşa muzokaralar iştirokçilari, jumladan, öşa paytda parlament deputati sifatida delegatsiyada bölgan amaldagi Prezident Sadir Japarov ham öşa paytda erişilgan kelişuvlarga rioya qiliş uçun tarixiy mas’uliyatni öz zimmasiga olişini ta’kidladi.

Eslatib ötamiz, Qirğizistonning birinçi prezidenti Asqar Akayev iyun oyida respublikaga kelib, Issiqköl xalqaro forumida iştirok etgan edi. Ilgari e’lon qilingan rasmiy iştirokçilar röyxatida uning ismi bölmagan. Akayev 2005 yil 24 martda inqilob paytida mamlakatdan qoçib ketgan va öşa yilning 3 aprelida rasman iste’foga çiqqan. Öşa voqealardan söng u Qirğizistonga faqat 2021 yilda “Qumtor” işi böyiça körsatma beriş uçun kelgan.