Ўргимчак ва чигирткаларнинг ноёб турлари топилди

Анголадаги Лисима платосига жорий йилнинг февраль ойида уюштирилган экспедиция давомида ёввойи табиатни муҳофаза қилиш ташкилоти олимлари ниначининг 8 та, чигиртканинг 3 та янги турини ҳамда ультрабинафша нурлари остида товланувчи ўргимчакни кашф этди. Бу ҳақда “Reuters” хабар берди.

Қайд этилишича, Анголанинг Лисима платосида олиб борилган илмий тадқиқотлар давомида табиатни муҳофаза қилиш гуруҳи экспертлари Африканинг тўртта йирик дарёси – Конго, Окаванго, Замбези ва Куанзани сув билан таъминлайдиган ҳудудларни кўздан кечирган. Маълум бўлишича, у ердан нафақат ниначи ва чигирткалар, балки ёрқин ранглардаги 60 га яқин илгари фанга маълум бўлмаган капалак ва куялар ҳам топилган.

Янги кашф этилган жонзотлар орасида совут билан ҳимояланган йиртқич чигиртка, мис рангли катерпиллар капалак қурти ва унинг вояга етган капалак шакли, шунингдек, ультрабинафша нури остида порлайдиган тожли краб-ўргимчак алоҳида эътиборни тортган.

Бундан ташқари, олимлар тўқ сариқ рангли янги ўргимчак турини ҳам аниқлаган. Бу жонзот ўзининг ёрқин ранги билан хонқизини эслатади ва йиртқичларга ўзининг жуда аччиқ ёки заҳарли экани ҳақида огоҳлантирувчи сигнал беради.

“Совутли чигирткалар жуда ажойиб, кўринишидан жуда важоҳатли. Ҳимоя механизми сифатида улар ўзларига ҳужум қилмоқчи бўлган ҳар қандай жонзотга суюқлик пуркаш хусусиятига эга”, дейди экспедиция раҳбари Роб Тейлор.

Қайд этилишича, бугунги кунда бутун дунё олимлари глобал экологик инқироз туфайли миллионлаб ўсимлик ва ҳайвон турлари йўқ бўлиб кетиш ёқасида турган бир пайтда, янги турларни тезроқ рўйхатга олишга ҳаракат қилмоқда. Экспертларнинг ҳисоб-китобларига кўра, дунёда жами 8,7 миллион тур мавжуд бўлиб, фан уларнинг атиги 1,5 миллионинигина аниқлаган, холос. Таҳлилларга кўра, 1500 йилдан бери инсон фаолияти туфайли 800 дан ортиқ ҳайвон тури бутунлай йўқ бўлиб кетган.

Роб Тейлорнинг айтишича, Лисима платосидаги ёввойи табиатга ҳозирги кунда дарахтларни кесиш, ўрмонларнинг камайиши, олмос қазиб олиш саноати ҳамда ерларни деҳқончилик учун ёндириб очиш усуллари жиддий хавф туғдирмоқда. 

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ йўқолиб кетган мамонтлар ва бошқа ҳайвонларни “қайта тирилтириш” лойиҳалари билан танилган АҚШнинг Colossal Biosciences биотехнологик стартапи мутахассислари сунъий тухумлардан 26 та жўжани муваффақиятли чиқарган эди.