Трампга Гренландияни сотиб олиш ғоясини ким берган? 

АҚШ томонидан Гренландияни сотиб олиш ғояси дастлаб Президент Дональд Трампга “Estée Lauder” косметика компанияси меросхўри, тадбиркор Рональд Лаудер томонидан таклиф қилинган. Бу ҳақда АҚШ миллий хавфсизлик бўйича собиқ маслаҳатчиси Жон Болтон “The Guardian” нашрига берган интервьюсида маълум қилди.

Болтоннинг сўзларига кўра, Дональд Трампга  биринчи президентлик муддати давомида таниқли бизнесмен АҚШ Гренландияни сотиб олиш имкониятини кўриб чиқиши кераклигини айтган. 

Собиқ маслаҳатчи бу таклиф муаллифи Трампнинг қадимий таниши Рональд Лаудер бўлганини аниқлаштирган.

Шундан сўнг, Болтоннинг таъкидлашича, Оқ уйда АҚШнинг Арктикадаги таъсирини кучайтириш йўллари муҳокама қилинган. Жумладан, Данияга қарашли ҳудудларда Америка таъсирини кенгайтириш масалалари ҳам кўриб чиқилган. 2019 йилда эса Трампнинг Гренландияга бўлган қизиқиши оммага ошкор бўлиб, Дания ҳукуматининг кескин норозилигига сабаб бўлган.

Нашрнинг қайд этишича, Лаудернинг қизиқиши унинг оролдаги бизнес лойиҳалари билан ҳам боғлиқ. Маълумотларга кўра, америкалик инвесторлар, жумладан Лаудер ҳам, Гренландияда ичимлик суви экспорти ва гидроэнергетика соҳаларини ривожлантиришга сармоя киритган.

Маълумот учун, 57 мингга яқин аҳолига эга Гренландия 1979 йилгача Дания мустамлакаси бўлган. Кейинчалик у ўзини ўзи бошқариш ҳуқуқини олган, 2009 йилдан буён у Дания қироллиги таркибида кенг автономияга эга ҳудуд ҳисобланади. Ҳозирда Гренландиядаги ҳарбий базада АҚШнинг 100 дан ортиқ ҳарбий хизматчиси жойлашган.

2026 йил январь ойи бошида Трамп яна бир бор Гренландия АҚШ назоратига ўтиши зарурлигини таъкидлаган. Трампнинг фикрича, орол АҚШ мудофааси учун стратегик аҳамиятга эга.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ АҚШнинг Арктика минтақасига даъволари фонида НАТОнинг уч давлати – Германия, Швеция ва Норвегия Гренландияга қўшин юбормоқчилиги ҳақида хабар берилганди. Кейинчалик бу сафга Франция ҳам қўшилди.