Трамп гренландияликларга 100 минг доллардан бермоқчи

АҚШ расмийлари Гренландия аҳолисига бир марталик тўловларни амалга оширишни муҳокама қилган ва бу орқали уларни Даниядан ажралиб чиқишга ҳамда АҚШга қўшилишига ишонтирмоқчи. Бу ҳақда вазият билан таниш манбаларга таяниб, “Reuters” нашри хабар берди.  

Қайд этилишича, ҳали аниқ тўлов миқдори ва логистика белгиланмаган бўлса-да, Оқ уй вакиллари ҳамда бошқа расмийлар бир кишига 10 минг доллар дан 100 минг долларгача тўловни муҳокама қилган. АҚШ бу таклифни ҳудудни Даниядан тортиб олиш учун кўриб чиқмоқда. Копенгаген ва Нуук расмийлари эса Гренландиянинг сотувга қўйилмаслигини таъкидламоқда. 

Бироқ бу узоқ йиллардан бери мустақиллик ва Данияга қарамликни муҳокама қилиб келаётган Гренландия аҳолиси учун бу ҳаддан ташқари таҳқирловчи таклиф тарзда қабул қилиниши мумкин. 

Маълумки, Копенгаген ва Европа етакчилари Дональд Трамп ва бошқа Оқ уй расмийларининг Гренландия ҳақидаги изоҳларига норози муносабат билдирган, Жумладан, Франция, Германия, Италия, Польша, Испания, Буюк Британия ва Дания биргаликда баёнот бериб, Гренландия ва Дания ўзаро алоқаларни фақат ўзлари ҳал қилиши мумкинлигини таъкидлаган.  

Оқ уй матбуот котиби Керолайн Ливитт матбуот анжуманида Трамп ва унинг миллий хавфсизлик бўйича ёрдамчилари “потенциал харид қандай бўлишини кўриб чиқаётганини” тасдиқлаган. Рубио эса Гренландия масаласида навбатдаги ҳафтада Дания ҳамкасби билан Вашингтонда учрашишини айтган. 

Оқ уй ичидаги манбаларнинг айтишича, бир марталик тўловлар бўйича муҳокамалар янги эмас, лекин сўнгги кунларда жиддийлашган ва 100 минг долларлик тўлов – жами 6 миллиард доллар реал имконият сифатида кўрилмоқда. 

Оқ уй расмийсининг сўзларига кўра, Трампнинг ёрдамчилари Гренландия билан Эркин ассоциация шартномасини (COFA) тузишни ҳам муҳокама қилмоқда.

Маълумот учун, COFA шартномалари аввал фақат Микронезия, Маршалл ороллари ва Палау билан тузилган. АҚШ одатда почта хизмати, ҳарбий ҳимоя каби асосий хизматларни тақдим этади ва эвазига Америка ҳарбийлари ҳудудда эркин ҳаракат қилади, шунингдек, савдо божхона тўловларисиз амалга ошади. 

Сўровлар кўрсатадики, гренландияликларнинг катта қисми мустақилликни хоҳлайди, лекин Даниядан ажралишнинг иқтисодий харажатлари ва бошқа омиллар кўплаб депутатларни мустақиллик референдумини ўтказишдан тўсиб келади.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Европа Иттифоқи давлатлари, жумладан Франция ва Германия, агар АҚШ Гренландияни эгаллашга ҳаракат қилса, қандай жавоб бериш бўйича мувофиқлаштирилган чоралар устида ишлаётганини маълум қилганди.