Халқ матонати давлат тўнтаришига бўлган уринишни барбод қилди – Эрдўған

north_east

Туркиядаги қонли исёнга 10 йил тўлди

Турк халқининг матонати туфайли 2016 йил 15 июль куни мамлакатда Фатҳуллоҳ Гулен террорчилик ташкилоти (FETÖ) томонидан амалга оширилган давлат тўнтаришига бўлган уриниш барбод қилинди, унинг ортида турган “империалистик лойиҳа” эса мағлубиятга учради. Бу ҳақда Туркия Президенти Ражаб Тойиб Эрдўған Туркия Буюк Миллат Мажлиси (парламент)да 2016 йил 15 июль воқеалари йиллигига бағишлаб ўтказилган маросимдаги нутқида баён қилди.

“Халқнинг муқаддас омонатини кўтариб юрган сиёсатчилар сифатида 10 йил аввал бўлгани каби бугун ҳам бирмиз, биргамиз, барчамиз бир тан-у бир жонмиз”, дейди Эрдўған.

Шунингдек, у 15 июлдаги давлат тўнтаришига уринишнинг 10 йиллигида ватан, байроқ, азон ва миллий иродани ҳимоя қилиб шаҳид бўлган 253 нафар қаҳрамонни “раҳмат ва миннатдорлик билан” ёд этган, исёнчиларнинг “ўлим сочувчи қуролларига кўксини қалқон қилган ғозийлар”га Аллоҳ таолодан соғлик, омонлик ва хайрли умр тилаган.

“Парвардигорим барча шаҳидларимизнинг жойини жаннатда қилсин. Шунингдек, ўша зулматли кечада ўз истиқлоли ва истиқболига эга чиққан, шонли қаршилик кўрсатган, асло қулликка бўйин эгмаслигини ва зулмга рози бўлмаслигини бутун дунёга овоза қилган ҳар бир ватандошимга, ҳар бир биродаримга ўз миннатдорлигимни изҳор этаман”, дейди Туркия етакчиси.

Шу билан бирга, у халқ озодлиги ва демократия келажаги йўлида жон берса-да, бош эгмаган мард ўғлонларни доимо миннатдорлик билан эслашларини, уларнинг достон бўлган курашини ҳар доим фахр билан ёдга олишларини таъкидлаган.

“Айнан шундай самимий туйғулар билан, халқ вакиллари сифатида, исёнчиларнинг ҳужумлари қаршисида халқ омонатини ерга туширмаганингиз учун сизларнинг ҳар бирингизни алоҳида табриклайман, юртим ва миллатим номидан миннатдорлик билдираман. Шуниси ҳақиқатки, ўша кеча халқимиз ўз иродасини ҳимоя қилиш учун майдонларда, кўчаларда, кўприкларда қандай курашган бўлса, халқ вакиллари ҳам худди шу ерда, парламент биноси остида, бошларига ёғилаётган бомбаларга қарамай, давлат тўнтаришига жасорат билан қарши турдилар. Турли сиёсий партияларга мансуб депутатларимиз Мажлиснинг шонига лойиқ бирдамлик кўрсатиб, демократия ва халқ иродасига суиқасд уюштирган террорчиларга қарши мардонавор қад кўтаришди.

Бундан бир аср аввал босқинчиларга қаршилик кўрсатиб, уларни мағлуб этган Мажлис 15 июль хоинлигида бу сафар империализм қўғирчоқларига йўл бермади. “Ҳокимият чекланмаган тарзда ва сўзсиз халқникидир” деган шиорга яна бир бор содиқ қолиб, миллий ирода душманларини мағлуб этган Ғозий Мажлисимиз ва ундаги ватанпарвар аъзолар билан фахрланамиз. Мажлисимизнинг олижаноб аъзолари бундан кейин ҳам, иншааллоҳ, худди шундай қатъият билан миллий ирода ва миллий суверенитетга қарши таҳдидларга қарши тўлиқ бирдамликда ҳаракат қилишига чин қалбдан ишонаман”, дейди Эрдўған.

Бундан ташқари, Эрдўған 15 июль хоинлигига шериклик қилганлар қўлларига тушган ҳар бир имкониятдан ушбу миллат ва юртга душманлик қилиш учун фойдаланаётганларини айтган.

“Тарқалиб кетган ва ҳаром пуллар эвазига кайф-сафо қилиб юрган мамлакатларида Туркияни қоралаб, Туркияга қарши лоббичилик қилиб, ОАВ ва ижтимоий тармоқлар орқали янги фитна оловларини ёқиш режасини тузишмоқда. Ҳар қандай қиёфага кириб, ҳар қандай ёлғонни гапириб, турк миллати билан ҳисоб-китоби бор бўлган кимсаларнинг этагини тутиб, 15 июлда халқдан еган тарсакиларининг қасдини олиш учун қўлларидан келган барча ишни қилишмоқда. Айниқса, рақамли платформаларда тизимли равишда тарқатаётган материаллари орқали сохта таассурот яратиш фаолиятини кундан-кунга кучайтирмоқдалар”, дейди Туркия етакчиси.

Шунингдек, у руҳлари билан бирга ўз шахсиятларини ҳам 1 долларга сотган FETÖ террорчилари Туркиянинг ашаддий душманларига хизмат қилишда давом этаётганини айтган. 

“Пенсильваниядаги террорчилар раҳнамосининг ушбу миллатга қилган хоинлигига лойиқ тарзда, 10 минг километр узоқликда ўлиши ва яширинча бир чоҳга кўмилиши, албатта, ташкилотнинг руҳиятини синдирди ва ички келишмовчиликларга сабаб бўлди. Айниқса, ташкилотни қўллаб-қувватловчилар орасида сўнгги пайтларда шубҳа-гумонлар ортиб бормоқда, аммо FETÖ томонидан келаётган таҳдид карантинга олинган бўлса-да, хавф ҳамон давом этмоқда.

Ёлғонни сувдек ичувчи, буқаламун каби доимий равишда тус ўзгартирувчи бундай маккор кучга қарши курашда бўшашишга асло йўл қўйиб бўлмайди. Шуни яна бир бор алоҳида таъкидлашим керакки, демократия имкониятларидан фойдаланиб, давлат идоралари ичига сизиб кириб, куч тўплаган ва қулай фурсат туғилиши билан ўз халқига қурол ўқталган зеҳният билан тўқнаш келганимизни ҳеч қачон унутмаслигимиз зарур. Чунки унутсак, Аллоҳ асрасин, аввалги қийинчиликларни яна бошдан кечирамиз. Унутсак, шаҳидларимиз олдидаги бурчимизни бажармаган бўламиз. Унутсак, 86 миллион аҳолининг омонатига тўлиқ эга чиқмаган бўламиз. Шу боис унутмаймиз, эҳтиёткор бўламиз, ҳушёрликни қўлдан бой бермаймиз ва ташкилотга қарши курашда бир сония бўлса-да бепарволикка йўл қўймаймиз”, дейди Эрдўған.

Шунингдек, Туркия етакчиси 15 июль – “ички назорат марказларининг” хориждаги кучлар билан ҳамкорликда Севр шартномасини қайта тирилтириш, Туркияни мустамлака мамлакатга айлантиришни мақсад қилган янгиланган империалистик лойиҳа бўлганини айтган. Эрдўғанга кўра, у ерда нафақат давлат тўнтаришига уриниш, балки ялпи босқинчилик ҳаракати ҳам бор эди. 

“Азиз миллатимизнинг кўксини қалқон қилиши натижасида ушбу ифлос режа барбод бўлди, империалистик лойиҳа ғижимланиб, ахлат қутисига улоқтирилди. Туркия ўз мустақиллигини яна бир бор ҳимоя қилиб қолди.

Исъённинг бартараф этилиши билан Туркия ўз энергиясини ичдан тугатадиган юклардан қутулиш йўлида муҳим довондан ўтди. Демократия навбатчилиги билан бошланган, „Еникапи руҳи“ билан кучга кирган ва „Жумҳур Иттифоқи“ билан янада юқори босқичга кўтарилган бирдамлик муҳити, айниқса террорчиликка қарши курашда мамлакатимизни барча фронтларда янада кучайтирди”, дейди Туркия раҳбари.

Бундан ташқари, у 15 июлдан кейин кўрилган кўп босқичли чора-тадбирлар билан FETÖ’нинг давлат ва жамият ҳаётидан тозаланиш жараёни тезлаштирилганини маъулум қилган.

“Суриянинг ҳудудий яхлитлиги билан бирга тўғридан тўғри мамлакатимиз хавфсизлигига таҳдид солаётган тузилмаларга қарши чегара ортида самарали ҳарбий амалиётлар ўтказдик. “Филиз қалқони” (Fırat Kalkanı) амалиёти билан ИШИД ваҳшийларига, “Зайтун новдаси” (Zeytin Dalı), “Тинчлик булоғи” (Barış Pınarı) ва “Баҳор қалқони” (Bahar Kalkanı) амалиётлари билан эса бўлгинчи ташкилот аъзоларига қақшатқич зарбалар бердик. Сурия сиёсатига борадиган йўлнинг тамал тошлари, жуда аниқ айтаман, 15 июль исёнининг барбод қилиниши ва FETÖ’нинг хавфсизлик идораларимиздан тозаланиши билан қўйилган. Фақатгина Сурияда эмас, Ливиядан Қорабоғгача қаерда Туркия кўмагига эҳтиёж сезилган бўлса, барча имкониятларимиз билан ўша ерда ҳозир бўлдик.

Ташқарида ушбу қадамларни ташлар эканмиз, ичкарида хоинликнинг давлат ва жамият ҳаётида етказган жароҳатларини даволадик. Бундан ташқари, миллий ироданинг устуворлигини мустаҳкамлайдиган, демократиямиз йўлини очадиган ва бошқарувда барқарорликни кафолатлайдиган ислоҳотларни амалга оширдик”, дейди Эрдўған.

Унинг айтишича, бу жараёнда Туркиянинг энг катта ютуғи бошқарувдаги икки ҳокимятчиликка барҳам берган президентлик бошқаруви тизими бўлган. Президентлик бошқаруви тизими билан ўнлаб йиллар давомида нодемократик аралашувларга замин яратиб келган бошқарувдаги барқарорлик муаммоси узил-кесил ҳал қилинган. Туркиянинг сўнгги 10 йил ичида мудофаа саноатидан тортиб иқтисодиётгача, хавфсизликдан ташқи сиёсатгача эришган барча муваффақиятлари замирида FETÖ’нинг давлатдан чиқариб ташланиши ётади. Бу тозалаш ишлари тезлашгани сайин ташкилот парчаланиб, айғоқчилик тармоғини бирлаштириб турган занжирлар заифлашгани сари Туркиянинг ривожланиш йўли янада тезлашади.

“Биродарларим, шундан ҳеч ким шубҳа қилмасин: FETÖ’чилар тўсқинлик қилмоқчи бўлган “Туркия асри”нинг барпо этилиши аллақачон бошланган. Бунинг йўлини Аллоҳнинг изни билан ҳеч қандай қора куч тўса олмайди”, дейди Туркия етакчиси. 

Қонли 15 июль воқеаси 

2016 йил 15 июлга ўтар кечаси Туркияда ҳарбий тўнтаришга уриниш содир бўлди. Бу воқеа Туркия Қуролли кучларининг ичидаги бир гуруҳ ҳарбийлар томонидан амалга оширилган бўлиб, улар мамлакатдаги ҳукуматни ағдариб, ҳокимиятни эгаллашни мақсад қилган эди. Тўнтариш иштирокчилари Анқарада парламент биносини ва Истанбулда кўприкларни назоратга олишга уринди, ҳарбий техника, танклар, вертолётлар, қирувчи самолётлар кўчаларга чиқарилди. Телевизион бинолар босиб олинди, TRT давлат каналида баёнот ўқилди ва ҳарбий ҳолат жорий қилинаётгани эълон қилинди.

Президент Ражаб Тойиб Эрдўған ўша пайтда таътилда бўлганига қарамай, ўз халқига мурожаат қилди ва уларни кўчаларга чиқиб, демократияни ҳимоя қилишга чақирди. Минглаб фуқаролар Президент чақириғига жавоб бериб, кўчаларга чиқди, тўнтариш иштирокчиларининг қаршилигига қарамай, уларни тўхтатишга ҳаракат қилди. Халқ, полиция кучлари ва тўнтаришга қарши чиққан ҳарбийлар биргаликда ҳаракат қилиб, исённи бостирди.

Бу воқеалар оқибатида 251 киши ҳалок бўлди, 2000 дан ортиқ одам яраланди. 

Расмийларга кўра, ушбу давлат тўнтаришига ҳаракат ўша пайтда АҚШнинг Пенсильвания штатида истиқомат қилган Фатҳуллоҳ Гулен бошчилигидаги FETO террористик гуруҳи ва унинг давлатдаги корчалонлари орқали амалга оширилган. Шундан сўнг, Туркияда минглаб ҳарбийлар, судьялар, ўқитувчилар ва давлат хизматчилари ҳибсга олинди ёки ишдан бўшатилди.

Намойишларда қурбон бўлганлар хотирасига ҳурмат ўлароқ Истанбулдаги кўприк улар номи билан аталди. Ёдгорлик мажмуаси ўрнатилди, 251 нафар ҳалок бўлганларнинг номлари абадиятга муҳрланди. Бугун мамлакатда ушбу кун муносабати билан хотира тадбирлари ўтказилмоқда.
Фатҳуллоҳ Гулен эса 2024 йилнинг 20 октябрь куни АҚШнинг Пенсильвания штатидаги шифохонада, 83 ёшида вафот этди. Расмийлар унинг вафотига сабаб қилиб, юрак етишмовчилигини кўрсатди. У тез унутилмади – унинг қилган ишлари Туркия учун ўчмайдиган қон изи бўлиб қолди. 

Туркия ҳукумати бу кунни миллий хотира сифатида белгилади ва ҳар йили 15 июль мамлакатда “Демократия ва миллий бирлик куни” сифатида нишонлана бошланди. Бу сана турк халқининг жасоратини ифодалайди.