Yevropani Rossiyadan faqat Ukraina himoya qila oladi – FT

north_east

Ukraina bo‘yicha muzokaralar boshi berk ko‘chaga kirdi – OAV

Hatto eng shubhali siyosatchilar, jumladan, AQSH Prezidenti Donald Tramp ham urushning to‘rtinchi yilida Ukraina g‘alaba qozonish imkoniyati eng yuqori bo‘lgan tomon bo‘lib qolganini tan olishga majbur. Bu haqda isroillik tarixchi va publitsist Yuval Noy Xararining “Financial Times” gazetasiga bergan maqolasida keltirilgan.

Xararining aytishicha, 2022 yilning fevralida Kremlning maqsadi Ukraina davlatchiligini butunlay yo‘q qilish va Kiyevni bosib olish edi. Biroq, uch yildan ko‘proq vaqt o‘tgach, hozirda Rossiya 2022 yilning avgustiga qaraganda kamroq hududni nazorat qiladi va birorta ham strategik muvaffaqiyatga erisha olmadi. Xarkov, Kiyev va boshqa muhim shaharlar Rossiya armiyasining qo‘li yetmaydigan joyda qolmoqda.

Tarixchi Moskvaning yo‘qotishlari ulkan va bu Birinchi jahon urushidagi bema’ni qurbonliklarga qiyoslanishini ta’kidlagan. U hozirgi urushni Iroq urushiga o‘xshatgan: agar uch yildan so‘ng AQSH mamlakatning atigi beshdan bir qismini qo‘lga kiritib, millionlab qurbonlar berganida, buni g‘alaba deb hisoblash qiyin bo‘lardi. Rossiyaning muvaffaqiyatsizliklari dengizda ham, havoda ham yaqqol ko‘rinib turibdi. Ukraina dronlari va raketalari Rossiya flotini uzoq ko‘rfazlarga olib chiqdi, Kreml havo kuchlari esa oldingi chiziqqa yaqin uchishdan qochadi.

Taqqoslash uchun Xarari 2025 yilning yozida Isroilning Eronga qarshi operatsiyasini eslagan, o‘shanda Isroil havo kuchlari bir yarim kun ichida hech qanday yo‘qotishlarsiz osmon ustidan nazoratni qo‘lga kiritgan.

U, shuningdek, Ukraina mohiyatan yakka o‘zi kurashayotganini qayd etgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, Moskvaning yagona va to‘g‘ridan to‘g‘ri harbiy ittifoqchisi Shimoliy Koreya bo‘lsa, Kiyev hatto G‘arb qurol-yarog‘i va moliyaviy yordami bilan ham urushni butunlay o‘zi olib borgan. Urushning dastlabki oylarida Ukraina armiyasi deyarli hech qanday tashqi yordamsiz hujumni to‘xtata olmadi – G‘arb hatto og‘ir qurollar bilan ta’minlashdan qo‘rqardi. Xararining ta’kidlashicha, agar Ukraina ularni darhol qabul qilganida, g‘alabaga 2022-2023 yillarda erishilgan bo‘lar edi.

Mutaxassis, shuningdek, G‘arbning ojizligini, xususan, uning o‘z havo hududini himoya qilishini ham tanqid qilgan. Rossiyaning dronlari NATO havo hududini bir necha bor buzgan, biroq hech qanday hal qiluvchi chora ko‘rilmagan. Shu nuqtai nazardan, Xararining ta’kidlashicha, agar Kreml Yevropaga hujum qilishga qaror qilsa, Ukraina armiyasi qit’aning asosiy harbiy resursiga aylanadi.

Uning qayd etishicha, Ukraina tajribasi AQSH uchun ham muhim: Kiyev armiyasi urushga yangicha yondashuvlarni namoyish etmoqda va o‘zining yuqori texnologiyali qurollarini ishlab chiqmoqda. Tarixchining fikricha, bu Donald Trampning so‘nggi paytlarda Ukrainani qo‘llab-quvvatlashini kuchaytirishining sabablaridan biri. Nashrga ko‘ra, siyosatchi g‘alaba qozongan tomonda bo‘lishni yaxshi ko‘radi – va hozirda Ukraina aynan shunday qilyapti shekilli, Rossiya urush botqog‘iga tushib qolgan va o‘z imkoniyatlari cheklanganini yana bir bor namoyish etgan.