Расман! Трамп сунъий интеллектни қайта номлади

АҚШ Президенти Дональд Трамп “сунъий интеллект”ни расман “супер интеллект” деб қайта номлади. Бу ҳақда кеча, 29 сентябрь куни тегишли фармон имзоланди.

Оқ уй баёнотида айтилишича, бу доимий равишда ривожланиб бораётган технологик чегараларни ва улар “Америка халқи учун очадиган чексиз имкониятларни” алоҳида таъкидлаш мақсадида амалга оширилган.

“Фармон ижро ҳокимияти доирасидаги сиёсий ҳужжатлар, расмий ёзишмалар, оммавий хабарлар ва қонунчилик ҳужжати ҳисобланмайдиган ҳужжатларда барча департамент ва идораларга “супер интеллект” ҳамда “SI” атамаларидан фойдаланишни, шунингдек, “сунъий интеллект” ёки “AI” атамаларидан фойдаланишдан воз кечишни буюради”, дейилади ҳужжатда.

Маълумот учун, “сунъий интеллект” (Artificial Intelligence) атамаси илк бор 1955 йилнинг август ойида америкалик математик ва информатик Жон Маккарти томонидан муомалага киритилган.

Маккарти Дартмут коллежида (АҚШ) фаолият юритаётган пайтида марказий олимлар – Марвин Минский, Натаниэль Рочестер ва Клод Шеннон билан биргаликда ёзги тадқиқот лойиҳаси таклифини (A Proposal for the Dartmouth Summer Research Project on Artificial Intelligence) ишлаб чиқади. Ўша даврда машҳур бўлган “кибернетика” ёки “автоматлар назарияси” каби терминлар эътиборни бевосита биологик қайта алоқа механизмига қаратгани сабабли, Маккарти машиналарда мулоҳаза юритиш, мантиқ ва инсон интеллектини симуляция қилиш жараёнини алоҳида ажратиб кўрсатиш учун “Artificial Intelligence” (сунъий интеллект) атамасини танлайди.

1956 йилнинг ёзида Дартмут коллежида бўлиб ўтган анжуманда соҳанинг етакчи тадқиқотчилари йиғилади ва ушбу тадбир сунъий интеллектнинг алоҳида фан йўналиши сифатида расман туғилган санаси деб тан олинади. Айни шу конференцияда “сунъий интеллект” атамаси илмий жамоатчилик томонидан тўлиқ қабул қилиниб, муомалага мустаҳкам киритилган. Жон Маккарти эса ушбу соҳа ривожига қўшган улкан ҳиссаси учун кейинчалик информатика соҳасидаги энг нуфузли Тьюринг мукофоти билан тақдирланган.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Дональд Трамп илк бор БМТ Бош Ассамблеясидаги нутқида бундан буён АҚШда сунъий интеллект “супер интеллект” деб аталишини маълум қилганди ва бошқа мамлакатларни ҳам уларнинг таърифига эргашишга чақирган эди.