Плутон ортида яна бир сирли сайёра топилди

Олимлар Қуёш тизимида Плутон орбитасидан ташқарида жойлашган янги митти сайёра номзодини аниқлади. 2026 ED138 деб номланган осмон жисми ҳозирча ушбу турдаги энг йирик ва ёрқин объектлардан бири бўлиши мумкин. Бу ҳақда АҚШ Миллий илмий жамғармаси ва Энергетика вазирлиги билан ҳамкорликда фаолият юритувчи Вера Рубин обсерваторияси маълум қилди.

Қайд этилишича, янги объект жорий йилнинг 13 октябрь куни астроном Мэтю Холман томонидан обсерватория маълумотларини таҳлил қилиш жараёнида аниқланган. Дастлаб унинг ёрқинлиги ва Қуёшдан узоқлиги олимлар эътиборини тортган.

Кейинчалик тадқиқотчилар обсерватория архивларини қайта кўриб чиқиб, 2026 ED138’нинг аввалги кузатувларини ҳам топган. Маълум бўлишича, осмон жисми жорий йилнинг 4 мартидан 11 июлигача – 20 кеча давомида 30 марта кузатилган. Шунингдек, 2016 йилга оид архив суратлари ҳам унинг орбитасини аниқлашга ёрдам берган.

Ҳозирда 2026 ED138 Қуёшдан тахминан 46 астрономик бирлик узоқликда жойлашган. Таққослаш учун, митти сайёра Плутоннинг Қуёшдан ўртача масофаси 40 астрономик бирликни ташкил этади.

Дастлабки ҳисоб-китобларга кўра, янги объектнинг диаметри 600 километрдан 1 500 километргача бўлиши мумкин. Унинг орбитаси Қуёш тизими текислигига нисбатан қарийб 25 даража қийшайган.

Олимлар 2026 ED138 митти сайёра мақомини олиши учун қўшимча кузатувлар ўтказиши керак. Хусусан, унинг аниқ ўлчамини белгилаш ва табиатини тасдиқлаш учун инфрақизил кузатувлар зарур.

Агар унинг митти сайёра экани тасдиқланса, 2026 ED138 Халқаро астрономия иттифоқи расман тан олган Плутон, Серера, Эрида, Хаумеа ва Макемаке қаторига қўшилиши мумкин.

Маълумот учун, Вера Рубин обсерваторияси 2026 йилнинг июнь ойида осмонни кенг кўламда кузатишга мўлжалланган ўн йиллик тадқиқот дастурини бошлаган. Обсерватория шу давр мобайнида жанубий яримшар осмонини мунтазам суратга олиб, Қуёш тизими ва коинотдаги янги объектларни аниқлашни режалаштирган.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Олимлар айрим назарий шароитларда қора туйнук икки қисмга бўлиниши мумкинлигини ҳисоблаб чиққани ҳақида хабар берилган эди.