“Менга қизиқ эмас”. Тўқаев Путин ва Назарбоевнинг учрашувлари ҳақида гапирди

Қозоғистон Республикаси Президенти Қосим-Жомарт Тўқаев 2022 йилда бўлиб ўтган “қонли январь” фоижалари ва унда Нурсултон Назарбоев ҳамда унинг оиласига қарши намойишлардан кейин биринчи марта Биринчи Президентнинг бугунги Қозоғистоннинг бунёд бўлишига қўшган улкан ҳиссаси ҳақида гапирди. Маҳаллий “Туркистон” газетасига берган интервьюсида Тўқаев Назарбоевни ҳозирги қозоқ давлатчилигининг асосчиси деб билишини ва Россия Президенти Владимир Путин ҳам уни ҳурмат қилишини айтган. 

Журналист Тўқаевга Назарбоев президентликдан кетган бўлса-да, Россия раҳбари билан бот-бот учрашиб туриши, хусусан жорий йилнинг май ва декабрь ойларида Путиннинг қабулида бўлганини назарда тутиб, “бу ғашга тегадиган ҳодиса эмасми”, дея юзланган. 

“Мунтазам ўтказиб келинаётган учрашувлар норасмий характерга эга. Буни Россия Президентининг ўзи ҳам таъкидлайди. Яқинда Санкт-Петербургда бўлиб ўтган учрашувда Владимир Путин менга Нурсултон Назарбоевни унинг илтимосига биноан қабул қилишини айтган эди.

Россия президентининг ўзига хослиги: у дўстлари ва ҳамкасблари билан илиқ муносабат ўрната олади. Иши жуда банд бўлса-да, шанба (27 декабрь – таҳр.) куни у Қозоғистоннинг Биринчи Президенти билан шошилмасдан суҳбатлашиш учун вақт ажратди. У Нурсултон Назарбоевни Евроосиёдаги интеграция жараёнининг бошида турган тажрибали сиёсатчи сифатида баҳолайди. Россия бу жараёнда етакчи роль ўйнамоқда. Кремлдаги учрашув Владимир Путиннинг юксак инсоний фазилатларидан далолат беради”, дейди Тўқаев.

Қозоғистонни 2019 йилдан буён бошқариб келаётган 72 яшар Тўқаев Назарбоев ва Путин учрашувларида муҳокама қилинган масалаларга тўхталаркан, улар ўртасидаги суҳбатларда нима айтилгани уни ҳеч қачон қизиқтирмаганини очиқлади. 

Президент сўзида давом этаркан, Нурсултон Назарбоев шахсиятига ҳурмат билан ёндашиб, Биринчи Президентнинг мамлакат ривожи учун қўшган улкан ҳиссасини эътироф этган. 

“Шахсан Нурсултон Назарбоевга келсак, мен уни ҳозирги қозоқ давлатчилигининг асосчиси деб билишимни бир неча бор айтганман. Унинг давлат институтлари ва иқтисодиётнинг бозор механизмларини яратиш, янги пойтахтимизни барпо этиш йўлидаги меҳнатини ҳамма билади. Ўзингизга маълумки, биз Қозоғистонни Адолат, Қонун ва Тартиб қарор топган мамлакатга айлантирмоқчимиз. Шунинг учун ҳеч кимни камситмасдан, ҳар бир фуқаронинг меҳнатини адолатли баҳолаш керак. Бу мамлакатимизнинг Биринчи Президенти Нурсултон Назарбоевга ҳам тегишли”, дейди Тўқаев. 

Гарчи давлат раҳбари ўзидан аввалги Президентга сўзда юқори ҳурмат кўрсатаётган бўлса-да, мамлакатдаги ҳақиқий вазият анча фарқ қилади. Назарбоев 2022 йилдан кейин бир қатор рутбаларидан айрилган. Ҳатто, яқинда, 27 декабрь куни Путин билан бўлиб ўтган учрашувидан кейин, Қозоғистонда Мажлис (парламентининг қуйи палатаси) депутати Ермурат Бапи давлат сирларига эга бўлган собиқ юқори лавозимли амалдорлар, жумладан Биринчи Президент Нурсултон Назарбоевнинг ҳам хорижга чиқишини қонуний жиҳатдан чеклашни таклиф қилди. Унинг фикрича, Назарбоевнинг хорижий сафарлари ва давлат раҳбарлари билан учрашувлари миллий хавфсизлик учун муайян хатарлар туғдириши мумкин.