Путин НАТО давлатларининг қатъиятини синаб кўрмоқчи – WSJ

Россия Президенти Владимир Путин Украинадаги уруш давом этаётган бир пайтда НАТО давлатларидан бирига чекланган ҳужум уюштириб, альянснинг қатъиятини синаб кўриши мумкин. Бу ҳақда АҚШ разведкаси маълумотларига таяниб, “The Wall Street Journal” хабар берди.

Қайд этилишича, АҚШ разведкаси аввалроқ Путин Украина билан уруш давом этаётган пайтда НАТО давлатини атайлаб қўзғатмайди, деб ҳисоблаган. Бироқ бу баҳо жорий йил бошида ўзгарган. Бунга Россия қўшинларининг фронтдаги катта йўқотишлар фонида камроқ ҳудудий ютуқларга эришаётгани, шунингдек, Украина дронларининг Россия армияси ва нефть саноатига етказаётган зарари сабаб бўлган.

АҚШ расмийларига кўра, Путин Украинадаги урушда ўз олдига қўйган мақсадларига эришишда қийналаётгани ва мамлакат ичида ғалабага эришиш босими кучаяётгани сабаб янада хавфли қадамлар ташлаши мумкин.

АҚШ ва Европа расмийлари Россия НАТОнинг қатъиятини синашга қаратилган айрим ҳаракатларни аллақачон амалга ошираётганидан хавотирда. Хусусан, Россия қанотли ракеталари Польша ҳудудига тушгани ва дронлар Руминия ҳудудига киргани мисол сифатида келтирилган.

Разведка маълумотларига кўра, Россиянинг НАТОга қарши эҳтимолий ҳаракатлари турлича бўлиши мумкин. Улар НАТО давлатига киберҳужум уюштириш, нишонини яширган қуролланган гуруҳларни юбориб, ҳудудни эгаллаш ёки альянснинг шарқий қанотида чекланган ҳарбий операция ўтказишни ўз ичига олади.

АҚШ разведкаси бундай ҳаракат учун эҳтимолий вақт оралиғини 2026 йил кузи ва 2029 йил оралиғи деб баҳоламоқда. Бироқ энг кескин сценарий – НАТО ҳудудига чекланган қуруқлик босқини – ҳозирча эҳтимоли паст деб ҳисобланмоқда. Шу билан бирга, разведка ҳисоботларида вақт ўтиши билан бундай хавф ошиши мумкинлиги қайд этилган.

Агар Россия Украина билан уруш давом этаётган пайтда НАТО давлатига ҳужум қилса, АҚШ расмийлари унинг асосий мақсади альянсни заифлаштириш ва ҳатто бўлиб юбориш бўлиши мумкинлигини айтмоқда.

Бундай қуруқлик босқини НАТОнинг Шимолий Атлантика шартномасидаги 5-моддасини ишга тушириши мумкин. Мазкур модда альянс аъзоларининг бирига қарши қуролли ҳужум барча аъзоларга қарши ҳужум сифатида кўрилишини ва жамоавий мудофаа мажбуриятини назарда тутади. Бироқ киберҳужум ёки бошқа гибрид ҳужумларга НАТОнинг қандай жавоб бериши 5-моддада қуруқликдаги ҳарбий ҳужумдагидек аниқ белгиланмаган.

“The Wall Street Journal” маълумотларига кўра, АҚШнинг Россия ёки Хитой билан эҳтимолий келажакдаги урушга тайёргарлиги бўйича яна бир муаммо мавжуд. Украинага қурол етказиб бериш ҳамда Эрон билан уруш сабаб АҚШнинг айрим муҳим ўқ-дори ва ракеталар захираси камайган.

Хусусан, захираси қисқарган қуроллар қаторида узоқ масофага учувчи Precision Strike Missile, ATACMS ҳамда қисқа масофали Stinger зенит ракеталари бор. Шунингдек, Patriot, SM-3 ва THAAD каби ҳаво мудофааси воситаларининг айрим захиралари ҳам камайгани ҳақида АҚШ расмийлари маълум қилган.

Бироқ Пентагон бу борадаги ўқ-дори танқислиги ҳақидаги даъволарни рад этган. Оқ уй эса АҚШ армиясида президент Дональд Трампнинг стратегик мақсадларини амалга ошириш учун етарли миқдорда ўқ-дори борлигини билдирган.

НАТО вакили полковник Мартин О’Доннелл эса альянс турли эҳтимолий сценарийларни доимий равишда кўриб чиқиши ва зарур бўлса, НАТО ўзини ҳимоя қилишга тайёрлигини билдирган.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ НАТО Украинага зудлик билан зарур бўлган ҳаво ҳужумидан мудофаа воситаларини етказиш устида ишлаётгани ҳақида хабар берилган эди.