Мева ва сабзавотларнинг энг фойдали қисми чиқиндига ташланади – тадқиқот

Буюк Британияда ўтказилган тадқиқотда мева ва сабзавотларнинг одатда чиқиндига ташланадиган пўстлоғи, уруғи ва бошқа қисмлари истеъмол қилинадиган мағзига қараганда кўпроқ ўсимлик толалари сақлаши мумкинлиги аниқланди. Бу ҳақда “Naked Science” хабар берди.

Қайд этилишича, Лондон Қироллик коллежи олимлари 12 турдаги ўсимлик маҳсулотининг турли қисмларидаги озиқ-овқат толалари миқдорини ўрганган. Тадқиқотга лавлаги, тарвуз, булғор қалампири, брокколи, қовоқ, гулкарам, карам, сельдерей, киви, фенхель, порей пиёзи ва ананас киритилган.

Натижаларга кўра, ўрганилган 12 турдаги маҳсулотнинг 10 тасида пўстлоқ, уруғ ва бошқа қисмларидаги “клетчатка” миқдори мағзига қараганда юқори бўлган. Энг катта фарқ қовоқда кузатилган. Унинг пўстлоғи ва уруғида 100 грамм маҳсулот ҳисобига 9,25 грамм озиқ-овқат толаси мавжуд. Қовоқ мағзида эса бу кўрсаткич 2 граммни ташкил этган.

Ананас пўстлоғи ва ўзагидаги “клетчатка” миқдори ҳам унинг мағзидагига қараганда тахминан 5,5 баробар кўп экани аниқланган. Бироқ бу қисмларнинг қаттиқ тузилиши уларни одатий ҳолатда истеъмол қилишни қийинлаштиради. Тадқиқотчилар уларни блендерда майдалаш, қирғичдан ўтказиш ёки пиширишни таклиф қилган.

Шу билан бирга, барча маҳсулотларда ҳам бундай фарқ кузатилмаган. Масалан, брокколи поясида 100 граммга 2,86 грамм “клетчатка” тўғри келган бўлса, унинг гулчамбарларида бу миқдор 4 граммни ташкил этган. Фенхельнинг марказий ва ташқи қатламларида эса 2,77 грамм, ички юмшоқ қисмларида 3,1 грамм озиқ-овқат толаси аниқланган.

Олимларнинг фикрича, одатда ташлаб юбориладиган ўсимлик қисмларидан фойдаланиш озиқ-овқат чиқиндиларини камайтириш билан бирга, таомлардаги тола миқдорини ҳам ошириши мумкин. Бироқ уларни кундалик рационга киритишдан олдин таъми, тузилиши ва хавфсизлигини, шунингдек, пишириш жараёнининг озиқ-овқат толаларига таъсирини баҳолаш зарур.

Маълумот учун, “клетчатка” – овқат ҳазм қилиш тизимининг меъёрида ишлаши ва ичак микрофлорасини қўллаб-қувватлашда муҳим аҳамиятга эга. Катталарга кунига тахминан 30 грамм озиқ-овқат толаси истеъмол қилиш тавсия этилади.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ россиялик олимлар кўк мева, голубика, клюква ва брусника таркибидаги моддалар ҳужайраларнинг қариши ҳамда айрим тўқималарда чандиқ ҳосил бўлиши жараёнини секинлаштириши мумкинлигини аниқлагани ҳақида хабар берилган эди.