АҚШ нефтдан сўнг Венесуэланинг олтинига ҳам “кўз олайтиряпти”

АҚШ Президенти Дональд Трамп маъмурияти Венесуэланинг минерал ресурсларини, шунингдек олтин конларини ўз назоратига олишни режалаштирмоқда. Бу ҳақда вазиятдан хабардор учта манбага таяниб, “Reuters” хабар берди.

Уларнинг сўзларига кўра, бу Америка компаниялаирга нафақат нефть, балки Вашингтон миллий хавфсизлик учун муҳим деб ҳисоблайдиган фойдали қазилмалар захираларидан ҳам фойдаланиш имконини беради. Оқ уй мулозимлари тегишли инвестицияларга бўлган қизиқишни баҳолаш учун бизнес вакиллари билан учрашувлар ўтказиб бўлган.

АҚШнинг Венесуэла кончилик соҳасидаги иштирокини кенгайтириш вариантлари орасида ўта муҳим минераллар тўғрисидаги фармон кўриб чиқилмоқда. Манбаларнинг хабар беришича, ҳужжат тайёрланмоқда, бироқ Вашингтоннинг ёндашуви ҳали ўзгариши мумкин. Оқ уй вакили Тейлор Рожерснинг айтишича, иккала мамлакат ҳам “қайта тикланган ҳамкорликдан” ва “Ғарб компанияларининг Венесуэланинг асосий тармоқларига киритаётган янги инвестицияларидан манфаатдор”. Унинг сўзларига кўра, айни пайтда махсус фармонга эҳтиёж йўқ. Амалдаги қонунларнинг ўзи етарли.

“Reuters”нинг ёзишича, ушбу режа Трампнинг Лотин Америкасида АҚШ таъсирини кучайтириш ва минтақада Хитойнинг ортиб бораётган иқтисодий иштирокига қарши туриш бўйича кенгроқ стратегиясининг бир қисми. Вашингтон бу йўналишдаги илк қадамни март ойидаёқ ташлаган. Молия вазирлиги Венесуэла олтини билан боғлиқ бир қатор операцияларга, жумладан “Мinerven” давлат олтин қазиб олиш компанияси билан ўзаро ҳамкорлик қилишга рухсат берган. Кейинчалик бу рухсат республиканинг бошқа фойдали қазилмаларига, шунингдек, қазиб олиш билан боғлиқ айрим хизматларга ва потенциал инвестиция шартномалари бўйича музокараларга ҳам татбиқ этилган.

Венесуэла ҳукуматининг 2018 йилги баҳолашига кўра, мамлакат ресурслари 644 тонна олтин, 14,68 млрд тонна темир рудаси, 321,5 млн тонна боксит ва деярли 408 минг тонна никелни ўз ичига олади. Бироқ фойдали қазилмаларнинг амалдаги ҳажмини баҳолаш мураккаб: геологик маълумотларнинг салмоқли қисми эскирган, Ориноко кончилик камаридаги алоҳида олтин конларини эса ноқонуний қуролли гуруҳлар назорат қилади. Мавжуд баҳоларга кўра, мамлакатда илғор технологияларда қўлланиладиган камёб ер металларининг катта захиралари мавжуд эмас.

Эслатиб ўтамиз, Трамп жорий йилнинг 28 август куни АҚШ Венесуэланинг 65 млрд баррелдан ортиқ тасдиқланган нефть захираларидан фойдаланиш имкониятини қўлга киритгани тўғрисидаги битимни эълон қилган эди. Кейинчалик Оқ уй битим тафсилотларини очиқлади: Американинг “North American Blue Energy Partners” (NABEP) компаниясига 17 та конни 100 йил муддатга ўзлаштириш ҳуқуқи берилган. Бунда АҚШ ҳукумати NABEP’да 35 фоизлик улушга ва унинг раҳбариятини шакллантиришда вето ҳуқуқига эга бўлган, раҳбариятнинг кўпчилигини эса АҚШ фуқаролари ташкил этиши керак. Бундан ташқари, Давлат департаменти компания томонидан қазиб олинадиган нефтнинг 20 фоизини таннархи бўйича сотиб олиши мумкин бўлади, шунингдек, қолган ҳажмни сотиб олишда ҳам имтиёзли ҳуқуққа эга бўлади.