YeI Rossiyadan rekord hajmda gaz import qildi

Yevropa Ittifoqi mamlakatlari joriy yilning birinchi yarmida Rossiyaning Yamal STG loyihasidan rekord hajmda suyultirilgan tabiiy gaz import qildi. Bu haqda YeI ma’lumotlarida qayd etildi.

Yevropa Ittifoqi aprel oyidan boshlab qisqa muddatli shartnomalar bo‘yicha Rossiya suyultirilgan gaz importini taqiqlagan. Biroq uzoq muddatli shartnomalar asosidagi import 2027 yil 1 yanvargacha davom etishi mumkin.

Kpler tovar bozori tahlil kompaniyasi ma’lumotlariga ko‘ra, yanvar–iyun oylarida YeI mamlakatlari Yamaldan 9,97 million tonna suyultirilgan gaz tashilgan 136 ta yukni qabul qilgan. Bu o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 16 foizga ko‘pdir.

Rossiyaning g‘arbiy Arktikasida joylashgan Yamal STG loyihasi Rossiyaning xususiy “Novatek” (NVTK.MM) kompaniyasi nazoratida. Loyihada Xitoyning CNPC hamda Fransiyaning “TotalEnergies” kompaniyalari ham ulushga ega.

Urgewald ekologik tashkiloti tahliliga ko‘ra, yanvar–iyun oylarida Yamaldan yuborilgan gazning 97 foizdan ortig‘i Yevropa Ittifoqi portlariga yetkazilgan. Tashkilot bu holatni Yevropa Rossiyaning STG (suyultirilgan gaz) sohasini qo‘llab-quvvatlashda davom etayotganining isboti sifatida baholagan, garchi YeI Ukrainaga Rossiyaga qarshi urushda yordam berib kelayotgan bo‘lsa ham.

“Yevropa Rossiyaning strategik jihatdan eng muhim STG loyihalaridan biri ishlab chiqargan mahsulotning deyarli barchasini qabul qilmoqda”, deyilgan tashkilot bayonotida.

Urgewald hisob-kitoblariga ko‘ra, yanvar–iyun oylarida YeIning Yamaldan xarid qilgan suyultirilgan gazning qiymati taxminan 5,96 milliard yevroni tashkil etgan. Asosiy yetkazib berish yo‘nalishlari Fransiya, Belgiya va Ispaniya bo‘lgan.

Rossiyaning Ukrainaga qarshi 2022 yilda boshlagan keng ko‘lamli bosqinidan keyin Yevropa Ittifoqi Moskva urushni moliyalashtirishiga to‘sqinlik qilish maqsadida Rossiya gazini import qilishni bosqichma-bosqich taqiqlashga kelishib olgan. Bu jarayon kompaniyalarga muqobil ta’minot manbalarini topish uchun vaqt berish maqsadida bosqichma-bosqich amalga oshirilmoqda.

Rossiya quvur gazini import qilishni to‘liq to‘xtatishning yakuniy muddati 2027 yil sentyabr oyi etib belgilangan.

Yamaldan yetkazib berish hajmining oshishi Yevropa bu yil Rossiya gazi importini umumiy hisobda ham ko‘paytirganini ko‘rsatadi. Yevropa Ittifoqining Energetik regulyatorlar hamkorligi agentligi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026 yil yanvar–may oylarida Rossiya quvur gazi importi yillik hisobda 7 foizga, Rossiya STG importi esa 11 foizga oshgan.

Agentlik bunga kompaniyalar taqiq kuchga kirishidan oldin yetkazib berishni tezlashtirgani, shuningdek, Yevropa Ittifoqi 2025 yilda Rossiya STGsini uchinchi davlatlarga qayta yuklab jo‘natishni taqiqlagani sababli ko‘proq hajm Yevropa hududida qolganini asosiy omillar sifatida ko‘rsatgan.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq O‘zbekiston ham Rossiyadan gaz importini 11 mlrd kub metrga yetkazmoqchiligi xabar qilingandi.