Oy va Quyoshning tortishish kuchi Yerda zilzila keltirib chiqarishi mumkin

Quyosh va Oyning tortishish kuchi ba’zan kuchli yerosti silkinishlaridan oldin sodir bo‘ladigan sekin yer qimirlashlarini keltirib chiqarishga qodir. Bu haqda “Gizmodo” xabar berdi.

Qayd etilishicha, bosim o‘tkazishini aniqlagan. Gap “sekin yer qimirlashlari” deb ataladigan hodisalar haqida bormoqda. Ularda yer po‘stlog‘idagi kuchlanish odatdagi silkinishlardagidek lahzada emas, balki bir necha kun yoki haftalar davomida asta-sekin bo‘shaydi.

Tadqiqotchilar Shimoliy Amerikaning Tinch okeani sohillari yaqinidagi Kaskadiya subduksiya zonasidagi seysmik ma’lumotlarni tahlil qilgan. Ushbu mintaqada okean plitasi materik plitasi ostiga cho‘kmoqda. Mutaxassislar Oy va Quyoshning tortishish kuchi sabab kuzatilgan kuchsiz suv ko‘tarilishi deformatsiyalari yerosti chuqurligida qatlamlarning sekin sirpanishini muntazam ravishda keltirib chiqarishini aniqlagan.

Sekin yer qimirlashlarining o‘zi odamlar uchun bevosita xavf tug‘dirmasa va binolarni vayron qilmasa-da, ular yoriqlarning tutash qismlariga tushadigan yukni oshiradi. Oy-Quyosh tortishish kuchi va plitalar harakati o‘rtasidagi bog‘liqlikni tushunish seysmologlar uchun halokatli mega zilzilalar sodir bo‘lish xavfini aniqroq baholashga yordam beradi. 

Eslatib o‘tamiz, avvalroq Yerning aylanish tezligi o‘zgarib borayotgani sababli jahon vaqti Yerning aylanishiga bog‘liq bo‘lmagan tizimga o‘tkazilishi mumkinligi haqida xabar berilgan edi.