Eron valyutasi rekord darajada quladi

Eron milliy valyutasi rial o‘z tarixidagi eng past ko‘rsatkichni qayd etdi. 19 fevral holatiga ko‘ra, 1 AQSH dollari erkin bozorda 1,63 million rialdan oshib ketdi. Bu haqda “The Economic Times” nashri xabar berdi.  

Valyuta kursini kuzatuvchi Alanchand va Bonbast platformalari ma’lumotiga ko‘ra, Tehronda dollar kursi 1 637 000 – 1 646 500 rial oralig‘ida baholangan. Bu rial uchun tarixdagi eng past ko‘rsatkich hisoblanadi va so‘nggi kunlardagi pasayish davom etayotganini anglatadi.

Ayni paytda Eron Markaziy banki belgilagan rasmiy kurs ancha past – taxminan 1,28–1,29 million rial atrofida. Bu esa hukumat nazoratidagi kurs bilan erkin bozor o‘rtasida katta farq borligini ko‘rsatadi.

Mutaxassislar inflyatsiya yillik 50–60 foizga yetganini ta’kidlamoqda. Oqibatda oziq-ovqat, yoqilg‘i, dori-darmon va import tovarlari narxi keskin qimmatlashgan. Ko‘plab oilalar asosiy ehtiyojlarini ta’minlashda qiynalmoqda, aholining xarid qobiliyati esa keskin pasaygan.

Iqtisodiy bosim 2025 yilda AQSH tomonidan joriy etilgan yangi va kuchaytirilgan sanksiyalardan keyin yanada oshgan. Cheklovlar neft eksportini qisqartirib, xorijiy valyuta tushumlarini kamaytirgan. Bu esa iqtisodiyotni barqarorlashtirishni qiyinlashtirmoqda.

Valyuta inqirozi jamoatchilik noroziligini ham kuchaytirgan. 2025 yil oxirida dollar kursi 1,4 million rialdan oshgach, mamlakatning yirik shaharlarida namoyishlar boshlangan. Savdogarlar, talabalar va ishchilar narx-navo oshishi hamda iqtisodiy qiyinchiliklarga qarshi e’tiroz bildirgan.

Tahlilchilar rial qadrsizlanishini sanksiyalar, iqtisodiy boshqaruvdagi muammolar va siyosiy keskinlik bilan bog‘lamoqda. So‘nggi 6 oy ichida erkin bozorda rial qiymati 70 foizdan ortiqqa tushib ketgan.

Iqtisodchilar vaziyat yana yomonlashsa, yangi ijtimoiy beqarorliklar yuzaga kelishi mumkinligidan ogohlantirmoqda. Hozircha esa rialning pasayishi Erondagi chuqur iqtisodiy muammolar va noaniq kelajakning yaqqol belgisi bo‘lib qolmoqda.

Eslatib o‘tamiz, avvalroq Eron Prezidenti Mas’ud Pezeshkiyon milliy valyutani denominatsiyalash haqida farmon chiqargan edi.