Eron sulhi buzilmadi – Hegset

AQSH Mudofaa vaziri Pit Hegset AQSH va Eron o‘rtasidagi vaqtinchalik sulh hali ham saqlanib turganini ma’lum qildi. Bu haqda u Vashingtonda o‘tkazilgan matbuot anjumanida so‘z ochdi.

Bu bayonot so‘nggi kunlarda ikki davlat o‘rtasida dengizda va hududlarda bir-biriga zarbalar berilgani haqidagi xabarlar fonida yangragan.

“Reuters” agentligining yozishicha, vazir bu fikrni AQSH va Eron o‘rtasida Hormuz bo‘g‘ozi ustidan nazorat uchun keskinlik kuchaygan bir paytda bildirgan.

Avvalroq, AQSH harbiylari “Ozodlik loyihasi” doirasida Eronning oltita kemasini yo‘q qilgani, shuningdek, qanotli raketalar va dronlarni urib tushirgani haqida ma’lum qilgan edi. Shu bilan birga, Eron ham Hormuz bo‘g‘ozida AQSHning ikki esminetsiga hujum qilgani haqida xabarlar tarqalgan. Keyinroq AQSH Prezidenti Donald Tramp ushbu “Ozodlik loyihasi”ni vaqtincha to‘xtatganini e’lon qilgan.

Bundan tashqari, 4 va 5 may kunlari Birlashgan Arab Amirliklari hududiga Eron tomonidan raketa va dronlar uchirilgani haqida ham ma’lumot berilgan. BAA AQSHning mintaqadagi asosiy ittifoqchilaridan biri hisoblanadi.

Pit Hegsetning aytishicha, hozirgi vaziyat jiddiy bo‘lsa ham, AQSH mojaroni kengaytirish niyatida emas. Uning so‘zlariga ko‘ra, “hozircha sulh saqlanib turibdi, ammo vaziyat juda diqqat bilan kuzatib borilmoqda”.

Shu bilan birga, AQSH Birlashgan shtab boshliqlari qo‘mitasi rahbari general Den Keyn 7 aprel kuni sulh e’lon qilinganidan beri Eron bir necha marta uni buzganini aytgan. Uning so‘zlariga ko‘ra, Eron harbiylari ba’zi savdo kemalari va AQSH kemalariga qarata o‘q uzgan, shuningdek, ikkita konteyner tashuvchi kemani ham qo‘lga olgan.

Ammo generalning ta’kidlashicha, bu hujumlar hali to‘liq miqyosdagi urushni qayta boshlash darajasiga yetmagan.

Hormuz bo‘g‘ozi hozirgi mojarodagi eng muhim nuqtalardan biri bo‘lib qolmoqda. Bu hudud orqali dunyo neftining qariyb 20 foizi o‘tadi. Urush boshlanganidan beri Eron tahdidlari va AQSHning dengiz blokadasi sabab bu yo‘nalish deyarli falaj holatga kelgan.

Mutaxassislarning fikricha, Hormuz bo‘g‘ozining yopilishi yoki xavfli zonaga aylanishi global neft narxlarining oshishiga ham sabab bo‘lmoqda. AQSH va Eron o‘rtasidagi muzokaralarda ham aynan shu bo‘g‘ozdan erkin foydalanish masalasi asosiy kelishmovchiliklardan biri bo‘lib turibdi.

Shu sababli ayrim tahlilchilar agar muzokaralarda tez orada natija bo‘lmasa, vaziyat yana keskinlashishi va hatto AQSH tomonidan harbiy harakatlar qayta boshlanishi mumkinligini ham istisno qilmayapti.