AQŞ Ukrainaga Donbassdan voz keçiş evaziga NATOga qöşilişni taklif qildi – Zelenskiy

Qöşma Ştatlar ilk bor Ukraina oldiga Donetsk va Lugansk viloyatlaridan töliq çiqib ketiş evaziga NATOga a’zo böliş ehtimoli haqidagi masalani qöydi. Hozirça aniq taklif bölmasa-da, Kiyev hamkorlar bilan Rossiya bilan uruş töxtatilgan taqdirda beriladigan xavfsizlik kafolatlari majmuasini muhokama qilmoqda. Bu haqda Ukraina Prezidenti Vladimir Zelenskiy ma’lum qildi.

“Men bir neça bor aytganman: Ukraina çekinmaydi va öz yerlarini terrorçilarga berib qöymaydi. Amerikaliklar: “Agar Ukraina NATOga kirsa, u Donbassdan çiqadimi?” deb savol berişdi. Bu birinçi marta sodir böldi. Agar AQŞ va NATOning boşqa iştirokçilari bunday taklifni tasdiqlasa, Ukraina hukumati uni jamoatçilik muhokamasiga qöyadi”, deydi Zelenskiy. 

Şu bilan birga, Zelenskiy Donbass ustidan Rossiya nazoratini yuridik jihatdan tan oliş haqida gap bormayotganini alohida urğulagan.

Uruşni örganiş instituti (ISW) qayd etişiça, 2026 yil noyabr oyida Ukraina kuçlari Lugansk viloyati hududining 0,4 foizidan kamroğini nazorat qilmoqda, biroq Donetsk viloyatida ularning nazorat zonasi 20 foizdan ortiqni, jumladan, mintaqa şimolidagi Slavyansk-Kramatorsk aglomeratsiyasidagi strategik muhim “qal’alar belboği”ni öz içiga oladi. ISW Donbassni töliq egallaşni Rossiya Qurolli kuçlarining mojarodagi asosiy maqsadlaridan biri deb atagan, biroq Rossiya Prezidenti Vladimir Putin rus qöşinlarining sekin harakatlanişi tufayli hududni egallaş muddatini kamida 15 marta keçiktirgan.

Şuningdek, noyabr oyida rossiyalik diplomatlar Kiyevning Donbassdan voz keçişi va ayni paytda NATOga a’zolikdan boş tortişini öt oçişni töxtatiş uçun minimal şartlar qatorida tilga olgan. Bunda AQŞ vakillari allaqaçon Putindan mamlakatni alyansga tölaqonli qabul qilmasdan turib, uruşdan keyingi Ukrainaga Şimoliy Atlantika şartnomasining 4- va 5-moddalari namunasi böyiça xavfsizlik kafolatlarini berişga rozilik söragan.

Avvalroq, NATOga a’zo davlatlar yetakçilari orasida Kiyev uçun a’zolik imkoniyati borasida turliça baholar yangragan. Blokning 2024 yil iyun oyidagi sammiti kommyunikeda “Ukrainaning kelajagi NATOda” degan ifodani tasdiqlagan, biroq bir qator yevropalik siyosatçilar, jumladan, Fransiya Prezidenti Emmanuel Makron va Germaniya sobiq kansleri Olaf Şols davom etayotgan uruş şaroitida Ukrainaning alyansga kirişi imkonsiz ekanini, kelajakdagi a’zolik uçun mamlakat va uning armiyasi bir qator mezonlarga javob berişi kerakligini, NATO esa uruşdan keyingi Kiyevga uni öz tarkibiga qabul qilmasdan ham xavfsizlik kafolatlarini berişi mumkinligini ta’kidlagan.

Eslatib ötamiz, avvalroq Rossiya Ukrainadagi uruşni tugatiş böyiça Abu-Dabida ötkazilgan muzokaralarda NATOdan öz qöşinlarini 1997 yildagi pozitsiyalariga qaytarişni, alyansning keyingi kengayişidan va Şarqiy Yevropadagi harbiy faolligidan voz keçişni talab qilgani haqida xabar berilgan edi.