Трамп БМТ ўрнини “Тинчлик кенгаши” эгаллаши мумкинлигини айтди

АҚШ Президенти Дональд Трамп келажакда Бирлашган Миллатлар Ташкилоти ўрнини яқинда тузилган “Тинчлик кенгаши” эгаллаши мумкинлигини истисно қилмади. Президентнинг бу ҳақдаги сўзларини “The Wall Street Journal” нашри келтирди.

Журналистларнинг саволларига жавоб берар экан, Оқ уй раҳбари ҳозирги БМТ тузилмаси унинг назарида самарасиз ишлаётганини таъкидлаган. 

“Эҳтимол, мен бошчилигимдаги янги кенгаш БМТнинг ўрнини эгаллаши мумкин”, деган Оқ уй раҳбари. 

У БМТ ўз вазифасини лозим даражада бажармаётгани, шу сабабли халқаро ҳамкорликнинг муқобил механизмларини излаш зарурати туғилаётганини айтган. Шу билан бирга, АҚШ президенти ҳозирги пайтда Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг салоҳияти жуда катта эканини тан олган ва бу ташкилотга ўз фаолиятини давом эттириш имконини бериш кераклигини ҳам қайд этган. Трамп томонидан “Тинчлик кенгаши”ни тузиш ташаббуси жаҳон тартибининг янги қоидаларини мажбуран ўрнатишга уриниш сифатида баҳоланмоқда. 

Таҳлилчиларнинг фикрича, БМТ Хавфсизлик кенгашида вето ҳуқуқига эга бўлган Хитой, Россия, Франция ва Буюк Британия ушбу органни Трамп таклиф қилаётган “Тинчлик кенгаши” билан алмаштиришга деярли рози бўлмайди.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ “Тинчлик кенгаши” уставини имзолаш маросими жорий йилнинг 22 январь куни Давосда бўлиб ўтиши ҳақида хабар берилган эди. Низом лойиҳасига кўра, Трамп органнинг биринчи раиси бўлади ва янги аъзоларни таклиф қилиш бўйича қарорларни шахсан ўзи қабул қилади. Ташкилотнинг доимий аъзоси мақомини олиш учун АҚШ маъмурияти давлатлардан биринчи йил давомида камида 1 миллиард АҚШ доллари миқдорида бадал тўлашни талаб қилади. 

“Bloomberg”нинг қайд этишича, бундай молиявий шароит кўплаб жаҳон етакчиларини ҳайратда қолдирди ва кескин танқидларга сабаб бўлди. Дастлаб кенгаш Ғазо секторини тиклашни назорат қилиш учун ташкил этилган бўлса-да, Низом матни БМТга муқобил бўлиши мумкин бўлган ташаббуснинг кенгроқ ва глобал амбицияларини кўрсатади. Баъзи таклиф қилинган томонлар Трамп раис сифатида янги тузилма маблағлари устидан ягона назоратни қўлга киритиши мумкинлигидан хавотир билдирмоқда.