Одамлар “каннабис”дан 2 800 йил аввал ҳам маст бўлиш учун фойдалангани аниқланди

Археологлар Жанубий Сибирдаги қарийб 2 800 йиллик қабрдан қадимда “каннабис“нинг психоактив таъсиридан фойдаланилганини тасдиқловчи далилларни топди. Бу ҳақда CNN хабар берди.

Қайд этилишича, тадқиқот давомида 1 400 дан ортиқ “каннабис“ уруғи ва инсон соч толалари аниқланган. Соч таҳлили эса уларда каннабиснинг онгга таъсир қилувчи моддаси – THC мавжудлигини кўрсатган.

Тадқиқотчилар мазкур қабрдаги изланишларни 2017 йилдан буён олиб бормоқда. Қабр Жанубий Сибирдаги Уюк водийсида жойлашган бўлиб, унда юқори мавқега эга кишиларнинг қолдиқлари топилган. Олимларнинг аниқлашича, у скифлар даврининг илк босқичига, яъни бундан 2 800 йил аввалги даврга тегишли.

Тадқиқот гуруҳи дастлаб қабр ичидаги майда қора нуқталарни аниқлаган. Кейинчалик улар “каннабис“ уруғлари экани маълум бўлган. Радиокарбон таҳлили уруғларнинг қарийб 2 800 йил аввал қабрга жойлаштирилганини тасдиқлаган.

Топилган инсон сочлари масс-спектрометр ёрдамида текширилган. Таҳлилда “каннабис“нинг асосий психоактив моддаси – THC ва ундан ҳосил бўладиган каннабинол аниқланган. Бу эса қадимда яшаган инсонлар “каннабис“ни шунчаки етиштирмай, унинг онгга таъсир қилувчи хусусиятидан ҳам фойдаланганини кўрсатади.

Тадқиқот муаллифи, Швейцариянинг Берн университети олими Жино Каспарининг айтишича, “каннабис“ қабрда ўтказилган маросимларда ишлатилган бўлиши мумкин.

Олим қабрда қурбонлик қилинган ўнлаб отлар ва инсон қурбонликларига оид эҳтимолий далиллар ҳам борлигини айтган. Шу сабабли “каннабис“ қурбонлик қилинадиган кишиларни маросимдан олдин тинчлантириш учун ишлатилган бўлиши мумкин. Бироқ бу тахминни ҳозирча исботлаш имкони йўқ.

Аввалроқ, “каннабис“ Шарқий Осиёда камида 6 минг йил аввал етиштирилгани аниқланган эди. Бироқ ундан психоактив мақсадларда фойдаланилганига оид энг қадимги далиллар тахминан 2 500 йил аввалга тегишли деб ҳисобланган. Янги топилма эса бу муддатни яна 300 йилга ортга сурмоқда.

Ҳозирда олимлар қабрдан топилган уруғларнинг қадимий ДНКсини ўрганмоқда. Тадқиқот муаллифининг таъкидлашича, бу таҳлил “каннабис“нинг келиб чиқиши ва тарқалиш тарихига оид янги маълумотларни очиши мумкин.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Африканинг Мали давлати ҳудудидаги Саҳрои Кабирдан 2022 йилда топилган Марс метеоритининг ёши камида 4,1 миллиард йил экани аниқлангани ҳақида хабар берилган эди. Олимлар ушбу топилма қадимги Марсда суюқ сув ва ҳаёт учун қулай шароитлар бўлгани ҳақида янги маълумотлар берганини айтмоқда.