Хитой-КХДР чегарасидаги 12 йил аввал қурилган кўприк энди очилади – ОАВ

Хитой яқин кунларда Шимолий Корея билан боғловчи, 2014 йилда қуриб битказилган, аммо шу кунгача фойдаланилмаган янги кўприкни очишни режалаштирмоқда. Бу ҳақда кореяшунос тарихчи Андрей Ланьков ўзининг Telegram-каналида маълум қилди.

Унинг айтишича, кеча, 5 октябрь куни кўприкда ёритгичлар ёқилган ва унда автомобиллар ҳаракатланмоқда.

“Кўприкнинг расмий очилиш маросими ҳозирча ўтказилгани йўқ, аммо 12 йил давомида кичик геосиёсий жумбоқ бўлиб келган кўприк ниҳоят ишга тушганга ўхшайди”, дейди у.

“Seoul Economic Daily” нашри ҳам Хитойнинг Даньдун шаҳри ва КХДРнинг Синийжу шаҳрини боғловчи Ялу (Амноккан) дарёси орқали ўтган кўприк очилишга яқин экани ҳақида ёзмоқда. Нашр маълумотларига кўра, сентябрь ўрталаридан бери ушбу кўприкдан бир неча бор автомобиллар ўтган. Бугун, 6 октябрь куни воқеа жойидан эълон қилинган репортажда нашрнинг хабар беришича, Даньдундаги кўприк атрофидаги ҳудуд сўнгги вақтларда фаол равишда ободонлаштирилган: у ерда ўнлаб қаҳвахоналар, жумладан, Starbucks ва McDonald’s ҳамда овқатланиш фургонлари пайдо бўлган. Маҳаллий такси ҳайдовчиси журналистларга сўнгги ҳафталарда у ерда сайёҳлар сони кескин ортганини айтган. 

Кўприк яқинидаги бўш майдонда давлат рақамисиз ўнлаб юк автомобиллари турибди. “Seoul Economic Daily” манбасининг айтишича, бу машиналар, катта эҳтимол билан, КХДРга сотиш учун мўлжалланган. 

“Бу БМТ санкциялари билан тақиқланган, бироқ сўнгги пайтларда Хитой бунга кўз юмаётганга ўхшайди”, деди нашр суҳбатдоши.

Шимолий Корея ҳақидаги АҚШнинг “NK News” портали сентябрь охирида Хитой ижтимоий тармоқларида топилган, кўприк бўйлаб ҳаракатланаётган юк машиналари фотосуратларини эълон қилган.

Кўприк қурилиши 2011 йилда бошланган бўлиб, унинг узунлиги уч километрни ташкил этади. Йўл қисми тўртта полосадан (ҳар бир йўналишда иккитадан) иборат. Ланьковнинг ёзишича, лойиҳани Хитой томони молиялаштирган ва у 12 йил давомида объектни таъмирлаш ва сақлаб туриш билан шуғулланиб келган. Олимнинг сўзларига кўра, лойиҳа музлатиб қўйилганининг аниқ сабаблари номаълум, аммо мамлакатлар ўртасидаги муносабатлар ёмонлашгани сабабли Пхеньян кўприкнинг очилишига қарши чиққан.

“Бироқ ҳозирда вазият тубдан ўзгарди. Эҳтимол, яна бир неча ўн йиллар давом этадиган АҚШ-Хитой қарама-қаршилиги шароитида Хитой ҳукумати тўсатдан Хитой чегаралари яқинидаги энг муҳим стратегик буфер зонасига айланган Шимолий Корея билан уришиб қолишга йўл қўя олмайди. Бундан ташқари, Хитой Россия ва КХДРнинг яқинлашувига ҳам кўз юма олмайди. Аслида, бу яқинлашув Хитойга тўғридан тўғри ноқулайлик туғдирмайди, балки шунда ҳам Пекинда бу бўйича муайян ноқулайлик ҳис қилинмоқда. Шундай қилиб, катта эҳтимол билан Си Цзиньпиннинг шу йил баҳорида Пхеньянга қилган давлат ташрифи чоғида кўп азият чеккан ушбу кўприкни очиш қарори ҳам келишиб олинган (қандай шартларда эканини ўн йиллардан кейин биламиз, аммо нимадир менга шимолий кореяликлар арзонга кўнмаганини айтмоқда)”, дейди Ланьков.

Маълумот учун, шу кунгача Хитой ва КХДРни Ялу орқали ўтган, 1943 йилда қурилган ягона кўприк боғлаб турар эди. Мамлакатлар ўртасидаги жами товар айланмасининг тахминан 70–80 фоизи айнан шу кўприк орқали ўтган.