Қирғизистон автомактабларга лицензия беришга мораторий жорий қилмоқчи

Қирғизистон 2025 йил 15 октябрдан 2027 йил 31 декабргача хусусий автомактабларга лицензия беришга мораторий жорий этишни таклиф қилмоқда. Бу бўйича мамлакатнинг Автотранспорт воситаларини рўйхатга олиш давлат агентлиги қарор лойиҳасини жамоатчилик муҳокамасига тақдим этди.

Қайд этилишича, сўнгги йилларда автомактаблар сони кескин кўпайган ва бугунги кунда мамлакатда 340 та ана шундай таълим ташкилоти рўйхатга олинган.

Давлат агентлиги томонидан 2025 йилнинг бошидан август ойига қадар ҳайдовчиларни тайёрлаш ва қайта тайёрлаш билан шуғулланувчи 49 та таълим ташкилоти текширувдан ўтказилган, уларнинг натижаларига кўра, 49 та ташкилотга огоҳлантириш берилди. 20 та ташкилотга нисбатан Қирғизистон Жиноят кодексининг 284-моддаси 2-қисми билан баённомалар тузилди, 8 та ташкилотнинг лицензияси тўхтатилди.

Лицензиялаш департаменти ташкил этилган кундан бошлаб (2024 йил 10 май):

2024 йилда 5 та лицензия берилди:

• 3 та талабалар сонининг кўпайиши ҳисобига;
• 1 та янги таълим муассасасининг очилиши;
• 1 та юридик шахснинг корпоратив номи ўзгаргани муносабати билан қайта рўйхатдан ўтказиш.

2025 йилда 23 та лицензия берилди:

• 12 та талабалар сонининг ўзгариши муносабати билан;
• 10 та янги таълим муассасаларини очиш;
• 1 та юридик шахснинг корпоратив номи ўзгаргани муносабати билан қайта рўйхатдан ўтказиш.

2024 йил 28 июндан 2025 йил 2 июлгача 106 та автомактабга талабларга жавоб бермагани учун лицензия бериш рад этилган. Агентлик маълумотларига кўра, кўпчилик тайёргарликсиз мурожаат қилади ва кетма-кет бир неча марта рад этилади. Бир вақтнинг ўзида кўплаб янги аризалар қабул қилинади, бу эса режали текширувларни ўтказишни қийинлаштиради.

Бугунги кунга қадар 265 та таълим муассасаси режали текширишнинг бирорта босқичидан ўтмаган.

Режали ва режадан ташқари текширишлар тизимли муаммоларни аниқлади:

• ҳайдовчиларни тайёрлаш сифатининг пастлиги, бу эса бахтсиз ҳодисалар сонини оширади;
• лицензиялаш талабларига риоя қилмаслик: ўқув ва моддий ресурсларнинг етарли эмаслиги, автомобиллар, компьютерлар, малакали ўқитувчилар ва инструкторларнинг етишмаслиги;
• виждонсиз ҳайдовчилик мактаблари ҳақиқий тайёргарликсиз сертификатлар беради.

“Давоматнинг электрон қайдномаси ва интизомни назорат қилувчи янги автоматлаштирилган “Автомактаб” тизими ишлаб чиқилмоқда, бироқ уни ишга тушириш вақт талаб этади”, дея қўшимча қилади агентлик.

Шу муносабат билан янги таълим ташкилотларини лицензиялашга вақтинчалик мораторий жорий этиш таклиф этилмоқда.

Агентлик маълумотларига кўра, автомактабларга лицензиялар беришга вақтинчалик мораторий қуйидагиларга имкон беради:

• мавжуд таълим муассасаларини инвентаризациядан ўтказиш;
• лицензиялаш ва ходимларнинг малакасига қўйиладиган янги, янада қатъий талабларни ишлаб чиқиш;
• автомактаблар фаолияти устидан назоратни кучайтириш;
• тегишли тайёргарликсиз ҳайдовчилик гувоҳномаларини бериш хавфини камайтириш ва бахтсиз ҳодисалар сонини камайтириш.

Мораторий давлат таълим ташкилотларига ҳамда лицензияларни қайта расмийлаштириш, такрорлаш, тўхтатиб туриш, қайта тиклаш, тугатиш ёки бекор қилиш тартибларига тааллуқли эмас.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Қирғизистонда давлат мукофотлари, фахрий унвонлар билан тақдирлашга 2026 йил 1 январга қадар мораторий ўрнатилганди.