Эрон валютаси рекорд даражада қулади

Эрон миллий валютаси риал ўз тарихидаги энг паст кўрсаткични қайд этди. 19 февраль ҳолатига кўра, 1 АҚШ доллари эркин бозорда 1,63 миллион риалдан ошиб кетди. Бу ҳақда “The Economic Times” нашри хабар берди.  

Валюта курсини кузатувчи Alanchand ва Bonbast платформалари маълумотига кўра, Теҳронда доллар курси 1 637 000 – 1 646 500 риал оралиғида баҳоланган. Бу риал учун тарихдаги энг паст кўрсаткич ҳисобланади ва сўнгги кунлардаги пасайиш давом этаётганини англатади.

Айни пайтда Эрон Марказий банки белгилаган расмий курс анча паст – тахминан 1,28–1,29 миллион риал атрофида. Бу эса ҳукумат назоратидаги курс билан эркин бозор ўртасида катта фарқ борлигини кўрсатади.

Мутахассислар инфляция йиллик 50–60 фоизга етганини таъкидламоқда. Оқибатда озиқ-овқат, ёқилғи, дори-дармон ва импорт товарлари нархи кескин қимматлашган. Кўплаб оилалар асосий эҳтиёжларини таъминлашда қийналмоқда, аҳолининг харид қобилияти эса кескин пасайган.

Иқтисодий босим 2025 йилда АҚШ томонидан жорий этилган янги ва кучайтирилган санкциялардан кейин янада ошган. Чекловлар нефть экспортини қисқартириб, хорижий валюта тушумларини камайтирган. Бу эса иқтисодиётни барқарорлаштиришни қийинлаштирмоқда.

Валюта инқирози жамоатчилик норозилигини ҳам кучайтирган. 2025 йил охирида доллар курси 1,4 миллион риалдан ошгач, мамлакатнинг йирик шаҳарларида намойишлар бошланган. Савдогарлар, талабалар ва ишчилар нарх-наво ошиши ҳамда иқтисодий қийинчиликларга қарши эътироз билдирган.

Таҳлилчилар риал қадрсизланишини санкциялар, иқтисодий бошқарувдаги муаммолар ва сиёсий кескинлик билан боғламоқда. Сўнгги 6 ой ичида эркин бозорда риал қиймати 70 фоиздан ортиққа тушиб кетган.

Иқтисодчилар вазият яна ёмонлашса, янги ижтимоий беқарорликлар юзага келиши мумкинлигидан огоҳлантирмоқда. Ҳозирча эса риалнинг пасайиши Эрондаги чуқур иқтисодий муаммолар ва ноаниқ келажакнинг яққол белгиси бўлиб қолмоқда.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Эрон Президенти Масъуд Пезешкиён миллий валютани деноминациялаш ҳақида фармон чиқарган эди.