Эрон билан келишув жар ёқасида – Трамп

Доналд Трамп Америка Қўшма Штатлари ва Эрон ўртасида бир ойдан бери амал қилиб келаётган ўт очишни тўхтатиш келишуви “сунъий нафас бериш” ҳолатида эканини билдирди. Бу ҳақда у кеча, 11 май куни Оқ уйда журналистлар билан суҳбатда айтган.

Трампнинг бу баёнотларидан сўнг Эрон Парламенти спикери Муҳаммад Ғолибоф ўзининг X ижтимоий тармоғида Эрон қуролли кучлари ҳар қандай тажовузга жавоб бериш ва сабоқ беришга тайёр эканини ёзган.

10 май куни Эрон Америкага қарши таклиф юбориб, урушни тугатиш ва Ҳормуз бўғозини қайта очиш бўйича ўз шартларини билдирган эди. Бироқ Трамп бу таклифни рад этиб, уни бутунлай қабул қилиб бўлмайдиган “ахлат парчаси” деб атаган эди.

Трампнинг танқидларига жавобан, Эрон ташқи ишлар вазирлиги матбуот котиби Исмоил Бақоий Теҳрон таклифларга масъулият масъулият билан ёндошганини айтган.

Ғолибоф эса, алоҳида баёнотида 14 бандли таклифда белгиланган Эрон халқи ҳуқуқларини тан олишдан бошқа йўл йўқлигини таъкидлаган.

“Улар қанча кўп чўзса, Америка солиқ тўловчилари шунча кўп тўлайди”, деган у.

Эроннинг Tasnim агентлигининг маълумотига кўра, Теҳрон таклифида барча фронтларда урушни зудлик билан тўхтатиш, Эрон портларига қарши Америка денгиз блокадасини бекор қилиш ва Эронга қарши янги ҳужумлар бўлмаслигига кафолат бериш талаб қилинган.

Бу ерда “барча фронтлар” деганда Исроилнинг Ҳизбуллохга қарши Ливанда давом этаётган ҳужумлари назарда тутилган. Шунингдек, Эрон уруш оқибатида етказилган зарар учун компенсация ва Ҳормуз бўғози устидан Эрон суверенитетини тан олишни ҳам талаб қилган.

“Axios” нашрининг хабар беришича, Америка томонининг дастлабки 14 бандли меморандумида Эроннинг уран бойитишини тўхтатиш, санкцияларни енгиллаштириш ва Ҳормуз бўғози орқали эркин ҳаракатни тиклаш каби шартлар бор. Нашр икки америкалик амалдор ва яна икки манбага таяниб, бу шартларнинг аксарияти якуний келишувга эришилган тақдирдагина кучга киришини ёзган. Эрон эса, ҳалигача Ҳормуз бўғозини тўлиқ очмаган.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ АҚШ Президенти Дональд Трамп Эронга қарши ҳарбий ҳаракатларни қайта бошлаш масаласини жиддий кўриб чиқаётганлиги ҳақда хабар берилган эди.

Ойбек Рустамов