Британия Қирғизистоннинг 3 та компаниясини “қора рўйхат”га тиқди

Буюк Британия жорий йилнинг 8 октябрь куни Қирғизистонда рўйхатдан ўтган учта компанияга ва улардан бирининг директори Улан Букабаевга қарши санкция киритди. Уларнинг барчаси Россияга қарши Британия чекловлари доирасида санкциялар рўйхатига киритилган. Бу ҳақда “Economist.kg” хабар берди.

Қайд этилишича, санкциялар остига “Процессинг КейДжи” АЖ, “ТокенСпот” ЁАЖ, “Цунами Пейментс” МЧЖ ҳамда “Процессинг КейДжи” раҳбари Улан Букабаев тушган. Чекловлар компаниялар активларини музлатишни, бир қатор молиявий операцияларни ҳамда баъзи хизматларни кўрсатишни тақиқлашни назарда тутади. 

Британия банкларига ушбу тузилмалар билан вакиллик муносабатларини ўрнатиш, молиявий ташкилотларга эса уларнинг манзилига, улардан ёки улар орқали тўловларни амалга ошириш тақиқланади. Лондон ушбу компанияларнинг фаолияти Россия расмийларига наф келтириши ёки уларни қўллаб-қувватлаши мумкин деб ҳисоблайди.

Рўйхатдаги энг эътиборли фигурант – “Процессинг КейДжи” бўлиб, британ расмийлари Қирғизистон Молия вазирлигини унинг бош ташкилоти деб атамоқда. “Economist.kg” маълумотларига кўра, 2025 йилнинг июль ойида вазирлик компаниянинг ягона акциядорига айланган.

“Процессинг КейДжи” VexPay тўлов платформасини – Қирғизистон ҳукумати томонидан таъминланган векселлардан фойдаланган ҳолда халқаро савдо учун хизмат кўрсатиш тизимини ривожлантирмоқда. Компания уларни чиқариш, ўтказиш ва ҳисоб-китоб қилиш билан шуғулланади. Британиянинг санкция ҳужжатида у билан боғлиқ сайтлар орасида “vexpay.net” кўрсатилган.

2025 йилнинг ёзида Букабаев янги процессинг маркази савдо-молиявий операцияларга хизмат кўрсатишини ва халқаро молиявий хабарлар узатиш тизими бўлмиш SWIFT’нинг аналогига айланишини баён қилган.

Аввалроқ, “Financial Times” Россиянинг A7 тармоғи вакиллари 2025 йилнинг апрель ойида VexPay’ни Қирғизистон мулозимларига SWIFT’га муқобил сифатида тақдим этгани ҳақида хабар берган. Қирғизистон Молия вазирлиги ва “Процессинг КейДжи” платформа устидан ташқи назорат мавжудлиги ҳақидаги даъволарни рад этган. Букабаевга нисбатан ҳам шахсий чекловлар киритилган: унга Буюк Британияга кириш тақиқланган ва раҳбарлик лавозимларини эгаллаш имконияти чекланган.

Шунингдек, “ТокенСпот” – Бишкекда рўйхатдан ўтган ҳамда Россия ва бошқа МДҲ мамлакатларидан бўлган фойдаланувчиларга мўлжалланган криптовалюта биржасидир. Унинг платформасида рубль ва бошқа валюталарга криптовалюта сотиб олиш ва сотиш, маблағларни тўлдириш ва ечиб олишнинг банк усулларидан фойдаланиш, шунингдек, спот ва фьючерс бозорларида савдо қилиш мумкин.

Эслатиб ўтамиз, аввалроқ Европа Иттифоқи Россияга қарши санкциялар рўйхатини ўз тарихидаги энг йирик бир марталик кенгайтиришни келишиб олгани ҳақида хабар берилган эди.